Stan równowagi dynamicznej w roztworze występuje wtedy, gdy dwa przeciwne procesy zachodzą jednocześnie z jednakową szybkością. Dla układu "substancja stała – roztwór" są to:
- rozpuszczanie (przechodzenie cząstek/jonów do roztworu),
- wydzielanie/krystalizacja (powrót cząstek/jonów z roztworu do fazy stałej).
Jeżeli w danych warunkach (zwłaszcza przy określonej temperaturze) roztwór osiągnął taki stan, oznacza to, że w roztworze znajduje się maksymalna ilość substancji, jaka może się rozpuścić bez zmiany warunków. To jest właśnie definicyjna cecha roztworu nasyconego.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "stężony" opisuje jedynie relatywnie dużą zawartość substancji w roztworze, ale nie przesądza o osiągnięciu granicy rozpuszczalności. Roztwór może być stężony i jednocześnie nienasycony, jeśli rozpuszczalność jest jeszcze większa.
- "nienasycony" oznacza, że można jeszcze rozpuścić dodatkową porcję substancji (proces rozpuszczania przeważa), więc równowaga dynamiczna z krystalizacją nie jest spełniona.
- "rozcieńczony" oznacza małe stężenie; również nie jest to kryterium równowagi dynamicznej. Rozcieńczony roztwór z definicji jest zwykle daleki od granicy rozpuszczalności.
W praktyce laboratoryjnej rozpoznanie roztworu nasyconego wiąże się z obserwacją, że przy obecności nadmiaru substancji stałej ilość rozpuszczona już nie rośnie (bez zmiany temperatury), a układ utrzymuje równowagę między rozpuszczaniem i krystalizacją.
