W chromatografii cienkowarstwowej (TLC) po rozwinięciu płytki mierzy się dwie odległości: (1) drogę, jaką przebyła dana plamka od linii startu, oraz (2) drogę czoła eluenta od linii startu. Z tych danych oblicza się współczynnik opóźnienia (retardacji) Rf:
Rf = (odległość plamki od startu) / (odległość czoła eluenta od startu)
W zadaniu widać dwie plamki, więc próbka zawiera dwa aniony. Dane pomiarowe:
- plamka 1: 5,6 cm
- plamka 2: 3,5 cm
- czoło eluenta: 10,1 cm
Obliczenia:
- Rf(5,6 cm) = 5,6 / 10,1 ≈ 0,554 (czyli około 0,55)
- Rf(3,5 cm) = 3,5 / 10,1 ≈ 0,347 (czyli około 0,35)
Następnie porównuje się obliczone Rf z wartościami Rf dla wzorców podanymi w tabeli. Para poprawna to taka, która jednocześnie pasuje do obu wartości (około 0,55 i około 0,35). Odpowiedź "I- i Br-" spełnia ten warunek zgodnie z tabelą wzorców.
Pozostałe propozycje są błędne, bo przynajmniej jeden z podanych anionów nie ma Rf zgodnego z żadną z zaobserwowanych plamek. Typowy błąd polega na wybieraniu dwóch "podobnych" anionów (np. oba halogenki) bez sprawdzenia, czy każda z dwóch plamek ma swój odpowiednik we wzorcach.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze licz Rf dla każdej plamki i dopiero potem dopasowuj do tabeli; unikniesz pomyłek wynikających z intuicyjnego dopasowania oraz zbyt wczesnego zaokrąglania.
