KWALIFIKACJA PGF5 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 19.
Rozważ następującą sytuację: Drukujesz plakat na maszynie drukarskiej. Zauważasz, że kolor na wydruku jest zbyt ciemny. Które z poniższych urządzeń mogłoby pomóc Ci w kalibracji kolorów?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Densytometr to przyrząd pomiarowy używany w poligrafii do kontroli nafarbienia (gęstości optycznej) i stabilności barwy na wydruku, co pomaga korygować ustawienia farby. Falcerka, gilotyna i bigownik służą do obróbki introligatorskiej, a nie do pomiaru/kalibracji koloru.

Pełne wyjaśnienie:

Densytometr jest przyrządem kontrolno-pomiarowym stosowanym w drukarni do oceny parametrów odbitki, w szczególności do pomiaru gęstości optycznej pól kontrolnych. Gdy kolor na plakacie wychodzi "zbyt ciemny", jedną z typowych przyczyn jest zbyt duże nafarbienie lub niestabilność podawania farby. W praktyce pomiar densytometrem pozwala operatorowi porównać wynik z wartościami przyjętymi w zakładzie (lub z arkuszem wzorcowym) i podjąć decyzję o korekcie ustawień zespołu farbowego.

Pozostałe urządzenia nie służą do kontroli koloru, tylko do obróbki po wydruku:

  • Falcerka wykonuje falcowanie, czyli składanie arkuszy (np. ulotek, składek), co nie zmienia parametrów barwy farby na odbitce.
  • Gilotyna służy do cięcia arkuszy do formatu. Może poprawić wymiar i estetykę krawędzi, ale nie jest narzędziem do pomiaru ani ustawiania koloru.
  • Bigownik wykonuje bigowanie (rowkowanie) pod zgięcie, aby zapobiec pękaniu zadruku na grzbiecie. To także etap introligatorski, niezwiązany z kalibracją barw.

Warto zapamiętać zasadę egzaminacyjną: jeśli pytanie dotyczy "za ciemnego/za jasnego" wydruku i do wyboru są maszyny introligatorskie oraz przyrząd pomiarowy, poprawna odpowiedź zwykle wskazuje narzędzie kontroli jakości druku (pomiar), a nie urządzenie do wykańczania arkusza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Densytometr to przyrząd pomiarowy używany w poligrafii do kontroli odbitki, najczęściej przez pomiar gęstości optycznej pól kontrolnych. Pomaga ocenić nafarbienie i stabilność druku, dzięki czemu operator może szybciej wykryć odchylenia (np. zbyt ciemny kolor) i skorygować ustawienia.
Gdy wydruk wychodzi zbyt ciemny, densytometr pozwala sprawdzić, czy gęstość optyczna (pośrednio: ilość farby na podłożu) nie jest za wysoka. Wynik pomiaru ułatwia podjęcie decyzji o korekcie podawania farby i o tym, czy problem jest stały, czy zmienia się w trakcie nakładu.
Falcerka jest urządzeniem introligatorskim do składania arkuszy (falcowania). Nie wykonuje pomiarów barwy ani nie wpływa na ustawienia farbowania w maszynie drukarskiej. Może poprawić funkcjonalność produktu po druku, ale nie rozwiąże problemu zbyt ciemnego nafarbienia.
Gilotyna służy do docinania arkuszy do wymaganego formatu. Jest ważna dla wymiaru i estetyki użytku, ale nie jest narzędziem pomiarowym. Cięcie nie zmienia parametrów barwy farby na wydruku, więc nie pomoże w "kalibracji" czy kontroli nafarbienia.
Bigownik wykonuje rowek (big) ułatwiający zgięcie papieru lub kartonu, ograniczając pękanie zadruku na linii zgięcia. To etap obróbki introligatorskiej po wydruku. Nie jest to urządzenie do pomiaru barwy ani do ustawiania procesu farbowego w offsecie.
Najczęściej kontroluje gęstość optyczną pól barwnych (co jest praktycznym wskaźnikiem nafarbienia) oraz powtarzalność w trakcie nakładu. W zadaniach egzaminacyjnych densytometr kojarzy się z kontrolą jakości na maszynie, a nie z wykańczaniem arkuszy w introligatorni.
Densytometr skupia się na pomiarach gęstości optycznej (przydatnych do kontroli nafarbienia), a spektrofotometr mierzy barwę bardziej szczegółowo (w ujęciu spektralnym), co jest użyteczne w zarządzaniu barwą i profilowaniu. Na egzaminie ważne jest rozpoznanie, że oba są przyrządami pomiarowymi, a nie maszynami introligatorskimi.
Pomiary kontrolne wykonuje się podczas narządu i w trakcie druku nakładu, aby utrzymać stałą jakość. Regularna kontrola pozwala szybciej zauważyć odchylenia (np. przyciemnienie koloru) i skorygować ustawienia, zanim powstanie duża liczba wadliwych arkuszy.
Częsty błąd to wybór urządzeń introligatorskich (falcerka, gilotyna, bigownik), bo "są w drukarni", mimo że nie mierzą barwy. Drugi błąd to traktowanie kontroli koloru jako obróbki mechanicznej. Warto zapamiętać: kontrola barwy = przyrządy pomiarowe, a nie maszyny do cięcia i składania.
Ucz się grupami: (1) przyrządy kontrolne w druku (densytometr, inne mierniki), (2) maszyny drukujące, (3) introligatornia (gilotyna, falcerka, bigownik). Na egzaminie to rozróżnienie często wystarcza do poprawnej odpowiedzi, nawet przy krótkich opisach sytuacji.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że densytometr to przyrząd pomiarowy używany w poligrafii do kontroli nafarbienia (gęstości optycznej) i stabilności barwy na wydruku, co pomaga korygować ustawienia farby.

Źródła:

  • X-Rite, strona produktu eXact (densytometr/spektrofotometr do kontroli druku): https://www.xrite.com/categories/portable-spectrophotometers/exact (dostęp: 2026-03-01)
  • TECHKON, SpectroDens (urządzenie do pomiarów densytometrycznych/spektralnych w poligrafii): https://www.techkon.com/products/spectrodens/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL), hasło "Densytometr": https://pl.wikipedia.org/wiki/Densytometr (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Instrukcje producentów przyrządów densytometrycznych (obsługa i interpretacja wyników)
  • Podręczniki do technologii druku offsetowego (działy: kontrola jakości, nafarbienie)
  • Materiały szkoleniowe z prepress/press: pomiary kontrolne w druku (densytometria i pomiary barwy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego