W systemie źródeł prawa obowiązuje hierarchia aktów prawnych. Ustawa jest aktem wyższego rzędu niż rozporządzenie, a rozporządzenie ma charakter wykonawczy – służy do uszczegółowienia i wykonania ustawy w zakresie, na jaki ustawa pozwala. Z tego powodu rozporządzenie nie może wprowadzać rozwiązań sprzecznych z ustawą ani "poprawiać" jej treści.
Jeżeli organ administracji rządowej wydał rozporządzenie sprzeczne z ustawą, właściwym kierunkiem działania jest usunięcie niezgodności po stronie rozporządzenia, czyli jego zmiana albo uchylenie tak, aby odpowiadało ustawowym wymaganiom. Dodatkowo, na poziomie stosowania prawa, w sytuacji kolizji norm co do zasady nie należy opierać rozstrzygnięć na wadliwym przepisie rozporządzenia, tylko na przepisach ustawy.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Odpowiedź "Ustawa powinna zostać zmieniona, aby była zgodna z rozporządzeniem." odwraca hierarchię źródeł prawa. Ustawa nie jest dostosowywana do aktu wykonawczego; to akt wykonawczy musi mieścić się w granicach ustawy.
- Odpowiedź "Orzeczenie sądu powinno rozstrzygnąć sprzeczność." może kojarzyć się z kontrolą legalności, ale pytanie dotyczy tego, co powinno nastąpić w razie sprzeczności. Podstawową konsekwencją jest konieczność doprowadzenia aktu niższego rzędu do zgodności z ustawą; samo wskazanie "orzeczenia sądu" nie opisuje właściwej relacji ustawa–rozporządzenie i nie jest uniwersalną odpowiedzią na poziomie ogólnej zasady.
- Odpowiedź "Umowa międzynarodowa powinna rozstrzygnąć sprzeczność." nie pasuje do przedstawionego konfliktu, bo spór dotyczy rozporządzenia i ustawy. Umowa międzynarodowa nie jest standardowym mechanizmem "rozstrzygania" takiej kolizji między krajowymi aktami wykonawczymi i ustawą.
W kontekście pracy technika ekonomisty (prowadzenie dokumentacji w jednostce organizacyjnej) ta zasada pomaga ocenić, na jakich przepisach opierać procedury, regulaminy i pisma: gdy dokument odwołuje się do rozporządzenia, warto sprawdzić, czy jego postanowienia nie wykraczają poza ustawę lub nie są z nią sprzeczne.
