KWALIFIKACJA EKA1 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 4.
Rozważ następującą sytuację: otrzymujesz list z prośbą o udostępnienie pewnych informacji dotyczących klienta. Co powinieneś zrobić?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Udostępnianie informacji o kliencie wymaga weryfikacji, czy wnioskodawca jest uprawniony oraz czy żądany zakres danych może być ujawniony.
Natychmiastowe przekazanie danych grozi ujawnieniem nieuprawnionym osobom, a odmowa bez odpowiedzi łamie standardy obsługi. Przekazanie sprawy przełożonemu nie zastępuje sprawdzenia podstawy.

Pełne wyjaśnienie:

W administracji publicznej kluczową zasadą jest niedopuszczenie do nieuprawnionego ujawnienia informacji o kliencie. Sam fakt otrzymania listu z prośbą nie oznacza jeszcze, że adresat prośby może otrzymać dane lub informacje. Dlatego poprawne działanie to sprawdzenie, czy osoba prosząca ma prawo do informacji (np. czy jest stroną sprawy, działa jako pełnomocnik, przedstawiciel ustawowy albo czy spełnione są warunki udostępnienia w danym trybie).

W praktyce urzędowej taka weryfikacja obejmuje zwykle:

  • ustalenie tożsamości wnioskodawcy i wiarygodności korespondencji,
  • sprawdzenie podstawy uprawnienia (umocowanie, relacja do sprawy, właściwy tryb wniosku),
  • określenie, jakie dokładnie informacje mogą być udostępnione (zakres i minimalizacja),
  • zastosowanie procedur kancelaryjnych (rejestracja, adnotacje, terminy, forma odpowiedzi).

Odpowiedź "Udostępnić informacje od razu" jest błędna, bo pomija etap weryfikacji i może prowadzić do naruszenia poufności oraz odpowiedzialności jednostki. "Odrzucić prośbę bez odpowiedzi" jest nieprawidłowe, ponieważ urząd co do zasady powinien udzielić odpowiedzi lub wezwać do uzupełnienia/wyjaśnienia, zamiast ignorować pismo. "Przekazać prośbę swojemu przełożonemu" bywa działaniem pomocniczym (np. przy wątpliwościach), ale samo przekazanie nie jest sednem poprawnej reakcji; kluczowe jest ustalenie, czy istnieje prawo do informacji i jaka jest właściwa procedura.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się prośba o dane/informacje o konkretnej osobie, pierwszym krokiem jest zawsze ocena uprawnienia i trybu udostępnienia, a dopiero potem decyzja o zakresie i formie odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza, że wnioskodawca ma podstawę do otrzymania informacji: jest osobą, której dane dotyczą, stroną sprawy, działa jako pełnomocnik lub przedstawiciel ustawowy albo korzysta z właściwego trybu udostępniania. Zawsze trzeba też ocenić zakres: nawet uprawniony nie musi mieć prawa do "wszystkiego".
Najpierw weryfikuje się tożsamość i umocowanie: dane identyfikacyjne, podpis, ewentualne pełnomocnictwo, numer sprawy i relację do postępowania. Gdy brakuje elementów, zwykle wzywa się do uzupełnienia lub wskazania podstawy. Bez weryfikacji nie przekazuje się danych.
Bo prośba może pochodzić od osoby nieuprawnionej lub dotyczyć zbyt szerokiego zakresu informacji. Ujawnienie "na automacie" zwiększa ryzyko naruszenia poufności i konsekwencji dla jednostki. Najpierw ocenia się podstawę, tryb i zakres, a dopiero potem przygotowuje odpowiedź.
Gdy nie można jednoznacznie ustalić tożsamości wnioskodawcy, brak jest pełnomocnictwa lub nie wiadomo, jakich konkretnie informacji żąda. Wtedy właściwe jest wezwanie do doprecyzowania i przedstawienia dokumentów. To chroni urząd i klienta oraz porządkuje postępowanie.
Nie zawsze. To może być dobry krok organizacyjny w razie wątpliwości, ale nie zastępuje zasady podstawowej: trzeba ustalić, czy istnieje prawo do informacji i jaki jest właściwy tryb. Na egzaminie zwykle poprawna jest odpowiedź wskazująca weryfikację uprawnienia, a nie samą eskalację.
Wrażliwe są wszelkie dane pozwalające zidentyfikować osobę oraz informacje o jej sprawach: adres, PESEL, kontakt, sytuacja rodzinna, zdrowotna czy majątkowa, a także treść decyzji i dokumentacja. Im bardziej szczegółowe informacje, tym większy nacisk na weryfikację uprawnienia i minimalizację zakresu.
Najczęstsze pomyłki to: wybór "udostępnić od razu" z pośpiechu, wybór "odrzucić bez odpowiedzi" z obawy przed błędem oraz traktowanie "przekazać przełożonemu" jako uniwersalnego wyjścia. Klucz to pamiętać o sekwencji: uprawnienie → zakres → procedura → odpowiedź.
Nie przekazuje się danych. Należy poprosić o dodatkowe informacje lub dokumenty umożliwiające identyfikację i ocenę uprawnienia, ewentualnie wskazać właściwy kanał/tryb złożenia wniosku. Działanie powinno być zgodne z procedurami jednostki i zasadą minimalizowania ryzyka ujawnienia.
Przydatne są: rejestracja korespondencji, nadanie znaku sprawy, odnotowanie terminu i sposobu załatwienia, dołączenie pełnomocnictwa do akt oraz kontrola, kto przygotował i autoryzował odpowiedź. Taki porządek ułatwia kontrolę dostępu do informacji i ogranicza błędy.
Ucz się schematów decyzyjnych: kto pyta, o co pyta, w jakim trybie, czy ma uprawnienie i jaki zakres można ujawnić. Przećwicz przykłady: pełnomocnik bez dokumentu, członek rodziny, instytucja zewnętrzna. Zapamiętaj, że pierwszym krokiem jest zawsze weryfikacja prawa do informacji.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Przekazanie sprawy przełożonemu nie zastępuje sprawdzenia podstawy."

Źródła:

  • EUR-Lex – Rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO), tekst aktu: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj (dostęp 2026-03-01)
  • UODO – Poradniki i materiały edukacyjne dot. ochrony danych osobowych: https://uodo.gov.pl/pl/138 (dostęp 2026-03-01)
  • Gov.pl – Serwis informacyjny o ochronie danych osobowych (temat przewodni i podstawowe informacje): https://www.gov.pl/web/ochrona-danych-osobowych (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Wytyczne i poradniki organu nadzorczego ds. ochrony danych dotyczące udostępniania danych
  • Instrukcja kancelaryjna i procedury obiegu dokumentów w jednostce (materiały szkolne)
  • Materiały szkoleniowe z bezpieczeństwa informacji i ochrony danych w administracji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego