KWALIFIKACJA EKA5 - TEST WIEDZY NR 6

PYTANIE NR 22.
Rozważ następującą sytuację: Pani Kowalska jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę, ale dodatkowo wykonuje dla swojego pracodawcy dodatkowe zlecenia na podstawie umowy zlecenia. Jakie składki na ubezpieczenie społeczne powinny być naliczane od wynagrodzenia za umowę zlecenia?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeżeli umowa zlecenia jest wykonywana dla własnego pracodawcy (lub na jego rzecz), przychód z tej umowy traktuje się jak przychód pracowniczy.
Dlatego od wynagrodzenia z umowy zlecenia nalicza się składki na ubezpieczenia społeczne na zasadach jak dla pracownika, a nie "bez składek".

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce kadrowo‑płacowej kluczowe jest ustalenie, z kim i na czyją rzecz pracownik wykonuje umowę zlecenia. Gdy osoba ma jednocześnie umowę o pracę i dodatkową umowę zlecenia zawartą z tym samym pracodawcą albo wykonuje zlecenie na rzecz własnego pracodawcy, to przychód z takiej umowy cywilnoprawnej jest traktowany jak przychód ze stosunku pracy do celów ubezpieczeń.

To oznacza, że wynagrodzenie ze zlecenia w tej konfiguracji podlega oskładkowaniu (społecznemu) tak, jak wynagrodzenie pracownicze. Sam fakt, że pracownik jest już ubezpieczony z etatu, nie zwalnia automatycznie z naliczania składek od dodatkowego wynagrodzenia uzyskanego u własnego pracodawcy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Składki nie powinny być naliczane…" – to typowy skrót myślowy. Może być prawdziwy w innych konfiguracjach zbiegu tytułów, ale nie w sytuacji zlecenia dla własnego pracodawcy, gdzie ustawowo/interpretacyjnie przychód jest "pracowniczy" do celów ZUS.
  • "Tylko od części wynagrodzenia" – sugeruje istnienie automatycznego limitu lub podziału podstawy, którego w tak postawionym stanie faktycznym nie da się uzasadnić; podstawą jest przychód podlegający oskładkowaniu.
  • "Tylko gdy przekracza minimalne wynagrodzenie" – to częsta pomyłka polegająca na mieszaniu zasad dotyczących zbiegu tytułów u różnych płatników z przypadkiem umowy wykonywanej dla własnego pracodawcy. Ten próg nie stanowi tu prostego warunku "włączenia" składek.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się sformułowanie "dodatkowe zlecenie dla swojego pracodawcy", przyjmij, że trzeba je rozliczyć jak przychód pracowniczy, czyli z naliczaniem składek społecznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zbieg tytułów to sytuacja, gdy jedna osoba ma jednocześnie kilka podstaw do ubezpieczeń (np. umowa o pracę i umowa zlecenia). Wtedy trzeba ustalić, czy oba tytuły są oskładkowane, czy jeden może być wyłączony. Decydują szczegółowe zasady zależne m.in. od tego, dla kogo jest wykonywane zlecenie.
W rozliczeniach ZUS kluczowe jest ryzyko obchodzenia oskładkowania przez "przerzucanie" części pracy na zlecenie u tego samego pracodawcy. Dlatego w takim układzie przychód ze zlecenia jest co do zasady traktowany jak przychód pracowniczy i obejmowany składkami społecznymi.
Co do zasady nalicza się składki na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzenia z takiego zlecenia, analogicznie jak od przychodu pracownika. W praktyce kadrowej oznacza to ujęcie tego przychodu w rozliczeniach jako podlegającego oskładkowaniu, a nie jako "bez ZUS".
Nie. To zależy od tego, z kim jest zawarte zlecenie i na czyją rzecz jest wykonywane. W niektórych konfiguracjach zbieg tytułów może prowadzić do ograniczenia składek, ale zlecenie u własnego pracodawcy (lub na jego rzecz) jest szczególnym przypadkiem i zwykle nie daje "zwolnienia" ze składek.
Próg minimalnego wynagrodzenia bywa wykorzystywany w określonych regułach zbiegu, gdy tytuły do ubezpieczeń pochodzą od różnych płatników lub są różnego rodzaju. Nie należy jednak automatycznie przenosić tej zasady na przypadek zlecenia u własnego pracodawcy, bo tam kluczowe jest "wykonywanie na rzecz pracodawcy".
Zwykle wskazuje to treść: "dla swojego pracodawcy" albo "na rzecz pracodawcy", nawet jeśli formalnie umowa zlecenia jest podpisana dodatkowo. W zadaniach egzaminacyjnych to sygnał, że przychód z umowy cywilnoprawnej może być potraktowany jak pracowniczy przy naliczaniu składek.
Najczęściej myli się przypadek zlecenia u własnego pracodawcy z przypadkiem zlecenia u innego podmiotu. Drugi błąd to mechaniczne stosowanie progu minimalnego wynagrodzenia bez sprawdzenia, czy w danej konfiguracji w ogóle ma zastosowanie. Trzeci błąd: pomijanie informacji "na rzecz pracodawcy".
Dział kadr i płac powinien poprawnie ustalić tytuł ubezpieczenia i podstawę wymiaru składek dla całego przychodu podlegającego oskładkowaniu. W praktyce ważne jest, aby nie traktować takiego zlecenia jako "odrębnego i zwolnionego" bez analizy, czy jest wykonywane dla własnego pracodawcy.
Tak, bo kwalifikacja obejmuje sprawy kadrowo‑płacowe. Na egzaminie często sprawdza się umiejętność prawidłowego rozpoznania tytułu do ubezpieczeń i konsekwencji dla naliczania składek. Warto ćwiczyć na kazusach: etat + zlecenie u tego samego pracodawcy oraz etat + zlecenie u innego podmiotu.
Najpierw zidentyfikuj kluczowy warunek: zlecenie jest dla własnego pracodawcy lub na jego rzecz. Następnie wybierz odpowiedź wskazującą na oskładkowanie tego przychodu jak pracowniczego (a nie brak składek). Unikaj odpowiedzi warunkowych z progami, jeśli nie wynikają wprost z treści zadania.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kadr i płac dotyczące zbiegu tytułów do ubezpieczeń
  • Komentarze i opracowania szkoleniowe (kadry-płace) o umowach cywilnoprawnych
  • Poradniki ZUS dotyczące ubezpieczeń osób wykonujących umowy zlecenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego