KWALIFIKACJA ELE5 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 35.
Rozważ następującą tabelę:
Nazwa przyrząduTyp pomiaru
AmperomierzPrąd
WoltomierzNapięcie
OmomierzRezystancja
Galwanometr?
Jakiego typu pomiaru dokonuje galwanometr?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Galwanometr jest przyrządem służącym do wykrywania i pomiaru bardzo małych wartości prądu elektrycznego (np. w obwodach pomiarowych). Dlatego w tabeli powinien mieć przypisany typ pomiaru "prąd", a nie napięcie, rezystancję ani moc.

Pełne wyjaśnienie:

Galwanometr to klasyczny przyrząd pomiarowy, którego zadaniem jest wykrywanie oraz pomiar małych prądów elektrycznych. W praktyce galwanometr bywa elementem ustroju pomiarowego (np. magnetoelektrycznego) i reaguje na przepływ prądu wychyleniem wskazówki lub inną zmianą wskazania. Z tego powodu właściwą wielkością w tabeli dla galwanometru jest prąd.

Odpowiedź "napięcie" jest błędna, ponieważ napięcie mierzy się woltomierzem (lub układem pomiarowym wyskalowanym na wolty). Galwanometr nie jest z definicji przyrządem do bezpośredniego pomiaru napięcia—może co najwyżej stać się częścią woltomierza po zastosowaniu odpowiedniego opornika szeregowego, ale wtedy mówimy o woltomierzu jako całości układu.

Odpowiedź "rezystancja" jest błędna, bo rezystancję mierzy się omomierzem lub metodami pośrednimi (np. z prawa Ohma, gdy znamy napięcie i prąd). Sam galwanometr nie jest przeznaczony do bezpośredniego pomiaru rezystancji jako wielkości podstawowej.

Odpowiedź "moc" również jest niepoprawna: moc elektryczna wynika z zależności między napięciem i prądem (w najprostszym ujęciu) i zwykle jest wyznaczana pośrednio lub mierzona watomierzem. Galwanometr nie jest typowym przyrządem do pomiaru mocy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz nazwę przyrządu, najpierw przypomnij sobie, czy mierzy on wielkość bezpośrednio (jak amperomierz/woltomierz/omomierz), czy jest raczej czułym wskaźnikiem prądu (galwanometr). To pomaga uniknąć pomyłek z "popularnymi" wielkościami, jak napięcie czy moc.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Galwanometr to przyrząd wskazujący przeznaczony głównie do wykrywania i pomiaru małych prądów elektrycznych. Zamiast mierzyć napięcie czy moc, reaguje na przepływ prądu wychyleniem wskazówki (lub inną zmianą wskazania) i bywa elementem bardziej złożonych mierników.
W ujęciu podstawowym galwanometr służy do pomiaru prądu, zwykle o niewielkich wartościach. Jeśli w odpowiedziach pojawiają się "napięcie", "rezystancja" i "moc", traktuj je jako dystraktory przypisane do innych przyrządów (woltomierz, omomierz, watomierz).
Bo oba przyrządy odnoszą się do pomiaru prądu. Różnica jest taka, że galwanometr jest zwykle bardziej czułym wskaźnikiem (małe prądy), a amperomierz jest typowym miernikiem prądu w obwodach roboczych. Na testach często sprawdza się właśnie to skojarzenie.
Bezpośrednio galwanometr nie jest woltomierzem. Może jednak stać się częścią układu pomiarowego do napięcia, jeśli zastosuje się elementy dodatkowe (np. opór szeregowy) i całość zostanie wyskalowana w woltach. Wtedy mówimy o woltomierzu jako o kompletnym przyrządzie, nie o samym galwanometrze.
Omomierz służy do pomiaru rezystancji i zwykle ma własne zasilanie (bateria) oraz skale w omach. Galwanometr jest przede wszystkim wskaźnikiem prądu i reaguje na jego przepływ. W zadaniach z tabelą: omomierz→rezystancja, galwanometr→prąd.
To znaczy, że jest bardzo czuły: potrafi wskazać prądy, które dla typowego amperomierza mogłyby być zbyt małe, by dać czytelne wskazanie. Takie własności wykorzystuje się w obwodach pomiarowych i detekcyjnych, gdzie liczy się wychwycenie niewielkiego przepływu prądu.
Najczęstszy błąd to wybór "napięcie" przez skojarzenie z ogólną "elektryką" zamiast z konkretnym przyrządem. Inny błąd to wybór "moc", bo wydaje się "ważniejsza" w praktyce. Pomaga zapamiętać proste pary: amperomierz→prąd, woltomierz→napięcie, omomierz→rezystancja.
Nie. Moc elektryczna jest wyznaczana z zależności między prądem i napięciem lub mierzona dedykowanym watomierzem. Galwanometr sam w sobie nie mierzy mocy; co najwyżej może być elementem układu pomiarowego, ale wtedy nie jest to "pomiar mocy galwanometrem" w sensie podstawowym.
Pojęcie galwanometru pojawia się w podstawach metrologii oraz w opisie ustrojów pomiarowych. W praktyce serwisowej częściej spotyka się nowoczesne multimetry, ale zrozumienie, że galwanometr odnosi się do pomiaru prądu, pomaga interpretować zasadę działania przyrządów analogowych i układów wskaźnikowych.
Najpierw dopasuj oczywiste pary: amperomierz→prąd, woltomierz→napięcie, omomierz→rezystancja. Zostaje galwanometr, który również dotyczy prądu (zwykle małych wartości). Na egzaminie to klasyczne pytanie ze słownika przyrządów i mierzonych wielkości.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że galwanometr jest przyrządem służącym do wykrywania i pomiaru bardzo małych wartości prądu elektrycznego (np. w obwodach pomiarowych).

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica – "Galvanometer" (hasło opisowe), https://www.britannica.com/technology/galvanometer (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (pl) – "Galwanometr" (opis przyrządu i zastosowania), https://pl.wikipedia.org/wiki/Galwanometr (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (en) – "Galvanometer" (ogólna definicja i zasada działania), https://en.wikipedia.org/wiki/Galvanometer (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podstawy elektrotechniki – dział o wielkościach i przyrządach pomiarowych
  • Metrologia elektryczna – rozdział o ustrojach magnetoelektrycznych i galwanometrach
  • Materiały dydaktyczne BHP/bezpieczeństwa pracy przy urządzeniach elektrycznych (w zakresie praktycznym dla instalacji w obiektach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego