KWALIFIKACJA ELE1 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 2.
Rozważ następującą tabelę prawdy dla układu logicznego:
ABY
000
011
101
111
Jaki typ bramki logicznej reprezentuje ta tabela prawdy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tabela pokazuje, że wyjście Y ma wartość 0 tylko dla kombinacji A=0 i B=0, natomiast dla pozostałych trzech przypadków Y=1.
To dokładnie odpowiada alternatywie logicznej: wynik jest 1, gdy przynajmniej jedno wejście ma stan 1. Dlatego poprawną odpowiedzią jest bramka OR.

Pełne wyjaśnienie:

Tabela prawdy opisuje zachowanie układu logicznego dla wszystkich kombinacji wejść A i B. W tym zadaniu widać, że:

  • dla A=0 i B=0 wyjście Y=0,
  • dla A=0 i B=1 wyjście Y=1,
  • dla A=1 i B=0 wyjście Y=1,
  • dla A=1 i B=1 wyjście Y=1.

Taki wzorzec (jedynka na wyjściu zawsze wtedy, gdy co najmniej jedno z wejść jest równe 1) jest definicją działania bramki OR, czyli alternatywy logicznej. Można to zapisać jako zależność: Y = A ∨ B.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "AND" (koniunkcja) daje Y=1 tylko w przypadku A=1 i B=1. W tej tabeli jedynki pojawiają się także dla 0/1 oraz 1/0, więc to nie jest AND.
  • "NOT" jest bramką jednoargumentową (ma jedno wejście). Zadanie dotyczy dwóch wejść A i B, a tabela obejmuje cztery kombinacje, co wskazuje na funkcję dwuargumentową, więc NOT nie pasuje do opisu.
  • "XOR" (alternatywa wykluczająca) daje Y=1, gdy wejścia są różne (0/1 lub 1/0), ale dla 1/1 daje 0. W tej tabeli dla 1/1 jest 1, więc to nie jest XOR.

Wskazówka egzaminacyjna: najszybciej rozpoznasz OR, gdy zobaczysz, że tylko jeden wiersz ma 0 na wyjściu (zwykle 0/0), a wszystkie pozostałe mają 1.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tabela prawdy to zestawienie wszystkich możliwych kombinacji stanów wejść (np. A i B) oraz odpowiadających im stanów wyjścia (Y). Ułatwia rozpoznanie funkcji logicznej i sprawdzenie, jak układ reaguje na sygnały 0/1.
Bramka OR ma na wyjściu 1, gdy przynajmniej jedno wejście ma 1. W typowej tabeli dwuwejściowej tylko przypadek 0/0 daje 0 na wyjściu, a kombinacje 0/1, 1/0 i 1/1 dają 1.
AND daje 1 tylko wtedy, gdy oba wejścia są równe 1 (A=1 i B=1). Jeżeli w tabeli widzisz 1 także dla 0/1 lub 1/0, to nie może być AND, bo AND "wymaga" jednoczesnej jedynki na obu wejściach.
XOR daje 1 wyłącznie wtedy, gdy wejścia są różne (0/1 lub 1/0). Dla 1/1 XOR daje 0. OR natomiast dla 1/1 daje 1. Najlepszy test: sprawdź wiersz z A=1 i B=1.
Typowa bramka NOT jest jednoargumentowa, czyli ma jedno wejście i jedno wyjście, więc jej tabela prawdy ma tylko dwa wiersze (dla 0 oraz 1). Tabela z czterema wierszami wskazuje na funkcję dwuargumentową, więc NOT nie pasuje.
OR realizuje warunek "A lub B". Przykład: uruchomienie sygnału wyjściowego, gdy zadziała dowolny z dwóch czujników; podtrzymanie zezwolenia, gdy spełniony jest jeden z kilku warunków; sumowanie sygnałów alarmowych z różnych torów.
Najczęściej zapisuje się ją jako Y = A ∨ B lub Y = A + B (w notacji Boole'a, gdzie "+" oznacza sumę logiczną, a nie dodawanie arytmetyczne). Sens pozostaje ten sam: 1, gdy co najmniej jedno wejście jest 1.
Najczęściej wtedy, gdy patrzy się tylko na dwa środkowe wiersze (0/1 i 1/0), bo dla obu bramek wynik jest wtedy równy 1. Rozstrzygający jest wiersz 1/1: OR daje 1, a XOR daje 0.
Wystarczy porównać wzorzec z pamięci: OR ma tylko jeden "zero-wiersz" (zwykle 0/0), AND ma tylko jeden "jeden-wiersz" (1/1), a XOR ma 1 tylko dla wejść różnych. To prosta metoda na zadania testowe.
W praktyce i na testach często pojawiają się też NAND, NOR oraz XNOR. To bramki "zanegowane" lub uzupełniające, które łatwo rozpoznać, gdy umiesz podstawowe tablice prawdy i wiesz, że negacja odwraca 0↔1.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Dlatego poprawną odpowiedzią jest bramka OR."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Bramka logiczna" (sekcja o tablicach prawdy), https://pl.wikipedia.org/wiki/Bramka_logiczna - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL) – "Alternatywa (logika)" (znaczenie spójnika OR i warunek prawdziwości), https://pl.wikipedia.org/wiki/Alternatywa_(logika) - dostęp 2026-02-27
  • All About Circuits – "Logic Gates" (truth tables i opis OR/AND/XOR/NOT), https://www.allaboutcircuits.com/textbook/digital/chpt-3/logic-gates/ - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw techniki cyfrowej (tablice prawdy i algebra Boole'a)
  • Notatki/ściąga z tablicami prawdy podstawowych bramek (AND/OR/NOT/XOR/NAND/NOR/XNOR)
  • Ćwiczenia: rozpoznawanie bramek po tabelach prawdy i rysowanie funkcji logicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego