KWALIFIKACJA ELE5 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 2.
Rozważ następującą tabelę prawdy dla układu logicznego typu NAND:
ABOutput
001
011
101
110
Jaki układ logiczny reprezentuje ta tabela prawdy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bramka NAND daje wynik 1 dla wszystkich kombinacji wejść poza A=1 i B=1.
W tabeli wyjście ma wartość 0 wyłącznie w ostatnim wierszu (1,1), a w pozostałych przypadkach jest 1, co odpowiada negacji działania AND, czyli NAND.

Pełne wyjaśnienie:

Bramki logiczne opisuje się najczęściej tabelą prawdy, która pokazuje wartość wyjścia dla każdej kombinacji wejść. Dla dwóch wejść (A, B) są cztery przypadki: 00, 01, 10, 11.

NAND to negacja koniunkcji (AND): najpierw wykonywane jest AND, a potem wynik jest odwracany (NOT). Dlatego:

  • AND daje 1 tylko dla A=1 i B=1.
  • NAND daje 0 tylko dla A=1 i B=1, a w pozostałych przypadkach daje 1.

W podanej tabeli dokładnie tak jest: wyjście ma wartość 0 wyłącznie dla (1,1), a dla (0,0), (0,1) i (1,0) wynosi 1. To jednoznacznie identyfikuje bramkę NAND.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • AND – miałby wyjście 1 tylko w wierszu (1,1), czyli odwrotnie niż w tabeli.
  • OR – miałby wyjście 0 tylko dla (0,0), a dla (1,1) dawałby 1, więc nie pasuje.
  • NOT – jest bramką jednoargumentową (zwykle ma jedno wejście). Sama NOT nie opisuje funkcji zależnej od dwóch wejść A i B w takiej postaci.

Wskazówka egzaminacyjna: najszybciej rozpoznaje się NAND po tym, że tylko przypadek 11 daje 0. Jeśli natomiast tylko przypadek 00 daje 1, to często jest to NOR (tu nie występuje w odpowiedziach).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bramka NAND to negacja bramki AND: na wyjściu daje 0 tylko wtedy, gdy oba wejścia mają wartość 1. W każdym innym przypadku wyjście ma wartość 1. Można to zapisać jako NOT(AND).
Sprawdź wiersz, w którym A=1 i B=1. Jeśli wtedy wyjście jest 0, a w pozostałych trzech wierszach jest 1, to jest to NAND. To najszybszy "test jednego wiersza".
Bo NAND to odwrócone AND. Dla AND kombinacja (1,1) oznacza spełnienie obu warunków i daje 1. W NAND ten wynik jest negowany, więc (1,1) przechodzi na 0, a pozostałe kombinacje na 1.
W AND jedynka na wyjściu występuje tylko dla (1,1). W NAND jest dokładnie odwrotnie: jedynka jest dla trzech przypadków (00, 01, 10), a 0 pojawia się tylko dla (1,1). Różnią się więc "odwróceniem" wyjścia.
Typowa bramka NOT jest jednoargumentowa, czyli ma jedno wejście i odwraca jego stan. Tabela prawdy z dwoma wejściami (A i B) opisuje funkcję dwuargumentową, więc sama NOT nie pasuje jako nazwa układu dla takiej tabeli.
W logice cyfrowej 0 zwykle oznacza stan niski/fałsz, a 1 stan wysoki/prawda. W praktyce odpowiada to poziomom napięć w układach elektronicznych lub stanom logicznym w sterownikach.
Tak. Dla NAND można zapisać funkcję jako Y = ¬(A ∧ B). Ogólnie z tabeli prawdy buduje się postać sumy iloczynów (SOP) lub iloczynu sum (POS), a potem można ją upraszczać prawami algebry Boole’a.
Najczęściej myli się NAND z OR (bo "często daje 1") albo z AND (bo patrzy się tylko na nazwę, nie na ostatni wiersz). Typowy błąd to nieuwzględnienie przypadku (1,1), który jest rozstrzygający dla odróżnienia AND/NAND.
NAND bywa używana do budowy układów blokad (interlock), prostych zależności bezpieczeństwa i kombinacji logicznych. Ponieważ NAND jest bramką funkcjonalnie pełną, można z niej zbudować dowolną funkcję logiczną potrzebną w prostych układach cyfrowych.
Warto, bo NAND jest bramką uniwersalną: z samych NAND da się zrealizować AND, OR, NOT i bardziej złożone funkcje. Na egzaminach często pojawia się rozpoznawanie bramek po tabeli prawdy oraz podstawowe przekształcenia funkcji.
info

Statystycznie 70% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia: "NAND gate" – https://en.wikipedia.org/wiki/NAND_gate (dostęp: 2026-02-18)
  • All About Circuits: "The NAND Gate" – https://www.allaboutcircuits.com/textbook/digital/chpt-3/nand-gate/ (dostęp: 2026-02-18)
  • HyperPhysics (Georgia State University): "NAND gate" – http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/Electronic/nand.html (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki/rozdziały z podstaw logiki cyfrowej i bramek logicznych
  • Kursy wprowadzające do elektroniki cyfrowej (tabele prawdy, bramki)
  • Zadania treningowe: rozpoznawanie bramek po tabelach prawdy i odwrotnie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego