KWALIFIKACJA OGR4 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 17.
Rozważ następującą tabelę przedstawiającą dane geodezyjne dla czterech punktów:
Punkt Szerokość geograficzna Długość geograficzna
A 52.2297° N 21.0122° E
B 51.9194° N 19.1451° E
C 50.0614° N 19.9366° E
D 53.0138° N 18.5984° E
Który punkt znajduje się najdalej na północ?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najdalej na północ leży punkt o największej szerokości geograficznej (wartości w stopniach N). W tabeli największą szerokość ma punkt D: 53.0138° N, większą niż A (52.2297° N), B (51.9194° N) i C (50.0614° N), dlatego poprawna jest odpowiedź "Punkt D".

Pełne wyjaśnienie:

Aby wskazać punkt położony najdalej na północ, trzeba użyć informacji o szerokości geograficznej. Szerokość geograficzna opisuje położenie na osi północ–południe: im większa wartość w stopniach na półkuli północnej (oznaczenie N), tym punkt znajduje się bardziej na północ.

W tabeli porównujemy więc wyłącznie kolumnę "Szerokość geograficzna":

  • A: 52.2297° N
  • B: 51.9194° N
  • C: 50.0614° N
  • D: 53.0138° N

Największą wartość ma 53.0138° N, czyli punkt D. To oznacza, że jest on wysunięty najbardziej na północ spośród czterech punktów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? "Punkt A", "Punkt B" i "Punkt C" mają mniejsze szerokości geograficzne, więc leżą bardziej na południe niż punkt D. Częstym błędem jest patrzenie na długość geograficzną (E) albo utożsamianie "większej liczby" z inną kolumną. Długość geograficzna opisuje kierunek wschód–zachód, więc nie decyduje o tym, co jest "najdalej na północ".

W praktyce (także w architekturze krajobrazu) umiejętność szybkiego odczytu współrzędnych pozwala poprawnie interpretować zestawienia punktów, lokalizować obiekty na obszarze opracowania i unikać pomyłek wynikających z wyboru niewłaściwego parametru (szerokość vs długość).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szerokość geograficzna to współrzędna mówiąca, jak daleko na północ lub południe od równika leży punkt. Na półkuli północnej ma oznaczenie N, a większa wartość w stopniach oznacza położenie bardziej na północ. Nie należy jej mylić z długością geograficzną.
Litera N oznacza półkulę północną. Wartość szerokości geograficznej rośnie od 0° na równiku do 90° na biegunie północnym. Dlatego porównując punkty z oznaczeniem N, wybierasz ten o największej liczbie stopni jako najbardziej wysunięty na północ.
Długość geograficzna opisuje położenie w kierunku wschód–zachód względem południka zerowego. Oznaczenie E to wschód. Długość nie mówi nic o tym, czy punkt jest bardziej na północ lub południe, więc do pytania o "najdalej na północ" nie jest kluczowa.
Najpierw znajdź kolumnę szerokość geograficzna, potem sprawdź, czy wartości mają to samo oznaczenie półkuli (np. N). Następnie porównaj liczby i wybierz największą. To prosta strategia, która minimalizuje ryzyko pomylenia kolumn.
Najczęstsze pomyłki to: porównywanie długości geograficznej zamiast szerokości, nieuwzględnianie oznaczeń N/S (lub E/W), oraz skupianie się na częściach dziesiętnych bez porównania całej wartości. Warto zawsze zacząć od pytania: jaki kierunek opisuje dana współrzędna?
Da się to zrobić, jeśli wprost wiesz, że "północ" wiąże się z szerokością geograficzną, a nie z długością. Bez tej podstawy łatwo o błąd. Na egzaminie zakłada się jednak znajomość tego rozróżnienia, bo to element orientacji w terenie.
Przydają się przy lokalizowaniu terenu opracowania, odczytywaniu map i zestawień punktów, wstępnej analizie położenia obiektów oraz komunikacji lokalizacji między wykonawcami. Ułatwiają też weryfikację, czy opisy w dokumentacji pasują do rzeczywistego miejsca w terenie.
Współrzędne geograficzne podaje się w stopniach (szerokość i długość) i odnoszą się do kuli/ellipsoidy Ziemi. Układy płaskie (metryczne) używają osi X/Y w metrach na mapie w danym układzie odniesienia. Do prostego określenia "północ–południe" często wystarczy szerokość geograficzna.
To wartość szerokości geograficznej w stopniach dziesiętnych. Symbol "°" oznacza stopnie, a litera N – półkulę północną. Im większa liczba przy N, tym punkt jest bliżej bieguna północnego. Na egzaminie zwykle porówniasz takie wartości bez przeliczania na minuty i sekundy.
Ćwicz rozróżnianie szerokości i długości, czytaj współrzędne na mapach oraz w tabelach, a także wykonuj krótkie zadania porównawcze (co jest bardziej na północ/południe/wschód/zachód). Pomaga też praca z atlasem i prostymi przykładami lokalizacji znanych miast.
info

Statystycznie 73% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Najdalej na północ leży punkt o największej szerokości geograficznej (wartości w stopniach N)."

Źródła:

  • Wikipedia: "Warszawa" – sekcja z danymi geograficznymi/współrzędnymi, https://pl.wikipedia.org/wiki/Warszawa (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Łódź" – sekcja z danymi geograficznymi/współrzędnymi, https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81%C3%B3d%C5%BA (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Kraków" – sekcja z danymi geograficznymi/współrzędnymi, https://pl.wikipedia.org/wiki/Krak%C3%B3w (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/ materiały do podstaw geodezji w szkołach branżowych (działy: współrzędne geograficzne, orientacja w terenie)
  • Materiały edukacyjne GUGiK dotyczące układów odniesienia i podstawowych pojęć geodezyjnych (część wprowadzająca)
  • Atlas geograficzny lub kurs z czytania map i współrzędnych (ćwiczenia z szerokości/długości geograficznej)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego