KWALIFIKACJA BUD20 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 7.
Rozważ następującą tabelę, przedstawiającą parametry techniczne dwóch różnych kotłów gazowych:
Kocioł Moc (MW) Wydajność (%) Typ paliwa
Kocioł A 5 90 Gaz ziemny
Kocioł B 10 85 Gaz ziemny
Który z poniższych stwierdzeń jest prawdziwy na podstawie powyższej tabeli?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawne jest stwierdzenie "Kocioł A jest bardziej wydajny od kotła B", ponieważ w tabeli ma on wyższą "wydajność"/sprawność: 90% wobec 85% dla kotła B.
Pozostałe odpowiedzi są sprzeczne z danymi o mocy (5 MW vs 10 MW) lub odwracają porównanie sprawności.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu należy oprzeć się wyłącznie na danych z tabeli: mocy oraz "wydajności (%)", rozumianej tu jako sprawność wyrażona w procentach. Porównanie sprawności jest proste: 90% jest większe niż 85%, więc urządzenie o wartości 90% jest w tym zestawieniu bardziej efektywne energetycznie.

Dlatego prawdziwe jest zdanie: "Kocioł A jest bardziej wydajny od kotła B." Wynika to wprost z wierszy tabeli dla kotła A (90%) i kotła B (85%).

Dlaczego pozostałe stwierdzenia są fałszywe?

  • "Kocioł A ma wyższą moc od kotła B." – w tabeli moc kotła A to 5 MW, a kotła B to 10 MW, więc jest odwrotnie: większą moc ma kocioł B.
  • "Kocioł B jest bardziej wydajny od kotła A." – to odwrócenie porównania sprawności; 85% nie jest większe od 90%.
  • "Kocioł B ma niższą moc od kotła A." – również jest odwrotnie, bo 10 MW (B) jest większe niż 5 MW (A).

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach z tabelą najpierw zidentyfikuj, który parametr jest oceniany (tu: "wydajność (%)"), a dopiero potem porównuj liczby. Nie kieruj się intuicją, że większa moc automatycznie oznacza większą sprawność – to inne wielkości fizyczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sprawność (%) to informacja, jaka część energii chemicznej paliwa zostaje zamieniona na użyteczne ciepło. Im wyższy procent, tym mniej energii "ucieka" w spalinach i stratach. W prostym porównaniu tabelarycznym wyższa wartość % oznacza bardziej efektywne urządzenie.
Najpierw ustal, co porównujesz: moc mówi o maksymalnej zdolności grzewczej, a sprawność o efektywności zamiany paliwa na ciepło. Do wyboru w praktyce zwykle potrzebujesz obu: moc do pokrycia zapotrzebowania, a sprawność do oceny kosztów eksploatacji.
Moc i sprawność to różne parametry. Kocioł o dużej mocy może mieć niższą sprawność (np. większe straty), a kocioł o mniejszej mocy może być bardziej efektywny. Na egzaminie nie wolno zakładać zależności "im większy, tym lepszy" bez danych w tabeli.
Najczęstsze pomyłki to: przestawienie wierszy (A z B), nieuwaga w jednostkach, oraz mylenie mocy ze sprawnością. Pomaga zaznaczenie w pytaniu słów kluczowych, np. "wydajność (%)", i sprawdzenie dokładnie odpowiednich kolumn przed wyborem.
Nie wprost. Do oszacowania zużycia gazu potrzebujesz jeszcze zapotrzebowania na ciepło (energia w czasie), czasu pracy i danych o paliwie (np. wartość opałowa). Sprawność jest tylko jednym z elementów, który wpływa na to, ile paliwa trzeba dostarczyć dla uzyskania określonej ilości ciepła.
W uproszczeniu: przy tej samej ilości energii potrzebnej do ogrzania obiektu, kocioł o wyższej sprawności powinien zużyć mniej paliwa. Różnica 90% vs 85% wskazuje na mniejsze straty w urządzeniu, ale realny efekt zależy też od warunków pracy, regulacji i eksploatacji.
MW (megawat) to jednostka mocy równa 1 000 000 W. Taka moc jest typowa raczej dla większych źródeł ciepła niż dla małych kotłowni. Na potrzeby zadania egzaminacyjnego liczy się jednak tylko porównanie liczb: 10 MW jest większe niż 5 MW.
W kolumnie "Typ paliwa" dla obu urządzeń podano "Gaz ziemny". To przesądza, że porównywane kotły są zasilane tym samym rodzajem paliwa. Dzięki temu można sensownie porównywać ich sprawności w ramach tego samego paliwa, zgodnie z danymi w tabeli.
W praktyce przydatne są m.in.: zakres modulacji, rodzaj (kondensacyjny/niekondensacyjny), temperatura spalin, wymagany komin/odprowadzenie kondensatu, emisje, automatyka i zabezpieczenia, wymagania serwisowe. Na egzaminie często pojawiają się te parametry w kartach katalogowych.
Najpierw znajdź w tabeli parametry, do których odnoszą się odpowiedzi (tu: moc i "wydajność"). Potem weryfikuj zdania jedno po drugim, porównując liczby. Dobrą techniką jest wykreślanie odpowiedzi, które są wprost sprzeczne z tabelą.
info

Statystycznie 75% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw ciepłownictwa/ogrzewnictwa (pojęcia mocy i sprawności)
  • Karty katalogowe producentów kotłów (sekcja: parametry techniczne)
  • Materiały dydaktyczne do czytania dokumentacji technicznej urządzeń grzewczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego