KWALIFIKACJA ELE5 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 6.
Rozważ następującą tabelę przedstawiającą wyniki pomiarów napięcia i natężenia prądu w obwodzie:
Natężenie prądu (A)Napięcie (V)
15
210
315
420
Na podstawie tych danych, jaka jest rezystancja obwodu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rezystancję obwodu wyznacza prawo Ohma: R = U/I.
Z tabeli np. dla U = 5 V i I = 1 A otrzymujemy R = 5/1 = 5 Ω. Sprawdzenie kolejnych wierszy daje ten sam wynik (10/2, 15/3, 20/4), więc rezystancja jest stała i wynosi 5 Ω.

Pełne wyjaśnienie:

Rezystancję obwodu w warunkach liniowych wyznacza prawo Ohma:

R = U / I, gdzie:
R – rezystancja w omach (Ω),
U – napięcie w woltach (V),
I – natężenie prądu w amperach (A).

Z podanej tabeli można wziąć dowolną parę wartości. Dla pierwszego wiersza: U = 5 V, I = 1 A, więc R = 5/1 = 5 Ω.

Warto dodatkowo sprawdzić spójność danych, bo w zadaniach egzaminacyjnych tabela może zawierać rozrzut pomiarowy. Tutaj kolejne wiersze potwierdzają stałą rezystancję:

  • U = 10 V, I = 2 A → R = 10/2 = 5 Ω
  • U = 15 V, I = 3 A → R = 15/3 = 5 Ω
  • U = 20 V, I = 4 A → R = 20/4 = 5 Ω

Oznacza to, że obwód zachowuje się jak idealny rezystor (zależność napięcia od prądu jest proporcjonalna). Dlatego poprawna odpowiedź to 5 Ω.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 1 Ω wynikałoby np. z pomylenia dzielenia (5/1) albo z odwrócenia wzoru. Taka rezystancja dawałaby przy 1 A napięcie 1 V, a nie 5 V.
  • 20 Ω często jest wybierane przez skojarzenie z największym napięciem w tabeli (20 V) bez wykonania obliczeń. Dla 4 A i 20 Ω napięcie wyniosłoby 80 V, co nie pasuje do danych.
  • 80 Ω może wynikać z błędnego mnożenia U·I zamiast U/I (np. 20·4 = 80). Jednostka V·A nie jest omem i nie opisuje rezystancji.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj wzór z jednostkami. Jeśli liczysz R, to kontroluj, czy wychodzi Ω = V/A — to szybko ujawnia pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj prawa Ohma: R = U/I. Wybierz dowolny wiersz tabeli, podstaw napięcie (V) i natężenie (A), a wynik otrzymasz w omach (Ω). Dobrą praktyką jest sprawdzenie kilku wierszy — jeśli R wychodzi takie samo, element jest liniowy.
Bo napięcie rośnie proporcjonalnie do natężenia (np. podwojenie I z 1 A do 2 A powoduje podwojenie U z 5 V do 10 V). Taka zależność oznacza stałą rezystancję zgodnie z prawem Ohma, więc iloraz U/I pozostaje stały.
Om (Ω) to jednostka rezystancji zdefiniowana jako 1 Ω = 1 V / 1 A. Jeśli po podstawieniu danych dostajesz inną jednostkę (np. V·A), to najpewniej użyto złego działania lub niewłaściwego wzoru.
Policz R = U/I dla kilku punktów pomiarowych. Jeśli wartości R są takie same (albo bardzo zbliżone, gdy uwzględniasz błąd pomiaru), to zależność jest ohmowa. Gdy R zmienia się wraz z prądem, element może być nieliniowy lub warunki pomiaru są inne.
Tak, jeśli element jest liniowy i tabela jest spójna, każdy wiersz da ten sam wynik R. W praktyce warto jednak przeliczyć co najmniej dwa wiersze, aby wykluczyć pomyłkę w odczycie lub "podchwytliwe" dane, w których jeden punkt odstaje.
Bo częstym błędem jest pomnożenie U·I zamiast podzielenia U/I. Iloczyn U·I ma jednostkę wata (W) i odpowiada mocy, a nie rezystancji. Jeśli widzisz 20 V i 4 A, wynik 80 sugeruje właśnie to błędne skojarzenie.
Najczęstsze to: odwrócenie wzoru (I/U zamiast U/I), podstawienie złych wartości z tabeli, brak kontroli jednostek oraz wybór liczby "z tabeli" (np. 20) jako odpowiedzi bez obliczeń. Pomaga zapis: R(Ω)=U(V)/I(A).
Nie zawsze. Prawo Ohma dobrze opisuje elementy liniowe (rezystory) w ustalonych warunkach. Czujniki, diody, elementy półprzewodnikowe czy układy zasilania mogą być nieliniowe. Wtedy R = U/I może się zmieniać wraz z prądem lub temperaturą.
Najczęściej używa się multimetru: jako woltomierza do pomiaru napięcia oraz jako amperomierza do pomiaru natężenia. Ważne jest poprawne włączenie przyrządu do obwodu (napięcie równolegle, prąd szeregowo) oraz dobór zakresu, by nie uszkodzić miernika.
Ćwicz szybkie przekształcenia: R = U/I, U = R·I, I = U/R oraz kontrolę jednostek. Rozwiązuj zadania z tabelami i wykresami U(I), a po każdym wyniku sprawdzaj sens fizyczny (czy większy prąd daje większe napięcie przy stałej R).
info

Statystycznie 81% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Rezystancję obwodu wyznacza prawo Ohma: R = U/I.Z tabeli np. dla U = 5 V i I = 1 A otrzymujemy R = 5/1 = 5 Ω."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Prawo Ohma" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (pl): "Rezystancja elektryczna" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystancja_elektryczna (dostęp: 2026-02-27)
  • OpenStax: University Physics Volume 2, section "Ohm’s Law" — https://openstax.org/books/university-physics-volume-2/pages/10-3-ohms-law (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podstawy elektrotechniki (dział: prawo Ohma i obwody prądu stałego)
  • Instrukcje obsługi multimetrów i zasady bezpiecznego wykonywania pomiarów
  • Zadania treningowe z obliczeń R, U, I na podstawie tabel i wykresów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego