KWALIFIKACJA HAN3 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 23.
Rozważ następujące dane o wydawnictwie ikonograficznym: "Sztuka średniowiecza", autor: Anna Nowak, Wydawnictwo Artystyczne, Poznań, 2021. Wybierz prawidłowy opis bibliograficzny tego wydawnictwa zgodnie z normami bibliograficznymi.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny opis bibliograficzny powinien podawać dane w typowej kolejności: najpierw autor (odpowiedzialność), następnie tytuł, a potem dane wydawnicze (wydawnictwo, miejsce, rok). Wskazana odpowiedź zachowuje tę logikę, natomiast pozostałe warianty przestawiają autora na koniec lub mieszają kolejność danych, co utrudnia identyfikację dokumentu.

Pełne wyjaśnienie:

Opis bibliograficzny ma umożliwić jednoznaczną identyfikację dokumentu i jego odszukanie w katalogu, bazie danych lub zestawieniu bibliograficznym. Dlatego w praktyce bibliograficznej przyjmuje się konsekwentny układ elementów opisu.

Odpowiedź "Anna Nowak, "Sztuka średniowiecza", Wydawnictwo Artystyczne, Poznań, 2021." jest poprawna, ponieważ prowadzi czytelnika od danych odpowiedzialności (kto?) do tytułu (co?) oraz danych wydawniczych (gdzie, kto wydał, kiedy?). Taka kolejność ułatwia zarówno sortowanie alfabetyczne po autorze, jak i szybkie porównanie wydań.

Wariant ""Sztuka średniowiecza", Anna Nowak, Wydawnictwo Artystyczne, Poznań, 2021." zaczyna od tytułu, co w wielu systemach katalogowych i spisach bibliograficznych jest mniej typowe, gdy autor jest znany. Może to prowadzić do niespójności w bibliografii i błędnego porządkowania rekordów.

Wariant ""Sztuka średniowiecza", 2021, Wydawnictwo Artystyczne, Poznań, Anna Nowak." miesza dane: rok pojawia się przed wydawcą i miejscem, a autor na końcu. Taki układ jest nieintuicyjny i utrudnia ocenę, czy mamy do czynienia z konkretnym wydaniem.

Wariant ""Sztuka średniowiecza", Wydawnictwo Artystyczne, Poznań, 2021, Anna Nowak." przenosi autora na koniec, co może sugerować zapis komentarzowy, a nie standardowy opis bibliograficzny. W praktyce egzaminacyjnej warto pamiętać: najpierw odpowiedzialność (autor), potem tytuł, a następnie dane wydawnicze, zachowując konsekwentną interpunkcję.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Opis bibliograficzny to uporządkowany zestaw danych o publikacji, który pozwala ją jednoznacznie zidentyfikować i odnaleźć (np. w katalogu, bazie, bibliografii). Zawiera zwykle autora, tytuł oraz dane wydawnicze, zapisane w przyjętej kolejności i z ustaloną interpunkcją.
Najczęściej kluczowe są: autor (kto odpowiada za treść), tytuł (co to za dzieło) oraz dane wydawnicze: wydawca, miejsce i rok wydania (gdzie i kiedy wydano). Te elementy odróżniają podobne tytuły i pozwalają rozpoznać konkretne wydanie publikacji.
Umieszczenie autora na początku ułatwia porządkowanie alfabetyczne i wyszukiwanie w zestawieniach bibliograficznych. Gdy autor jest znany, to właśnie nazwisko i imię są najczęstszym "punktem wejścia" do identyfikacji publikacji, zwłaszcza przy podobnych tytułach.
Błędny zapis często ma przestawione elementy, np. rok pojawia się przed wydawcą lub autor jest przeniesiony na koniec. W poprawnym opisie dane wydawnicze są grupowane razem (wydawca, miejsce, rok) i występują po autorze oraz tytule, dzięki czemu opis jest czytelny i porównywalny.
To zależy od przyjętej konwencji zapisu (stylu). W praktyce spotyka się cudzysłów, kursywę lub zapis bez wyróżnienia. Na egzaminie najważniejsza bywa poprawna kolejność elementów i spójność interpunkcji w całym zestawieniu. Jeśli styl jest narzucony, trzeba się go trzymać konsekwentnie.
Zapis zaczynający się od tytułu bywa stosowany, gdy nie ma autora (publikacja anonimowa) albo gdy dzieło jest opracowaniem zbiorowym, a autorstwo jest złożone. Wówczas tytuł staje się głównym elementem identyfikującym. Gdy autor jest jednoznaczny, zwykle zaczyna się od autora.
Najczęstsze pomyłki to: przestawienie autora na koniec, mieszanie kolejności miejsca/wydawcy/roku, pomijanie jednego z elementów lub niespójna interpunkcja. Często też uczniowie wybierają odpowiedź "ładnie wyglądającą", zamiast sprawdzić, czy układ danych jest logiczny i konsekwentny.
Wydawca to nazwa instytucji/firmy, która opublikowała książkę, a miejsce wydania to miejscowość związana z wydaniem (np. miasto). W opisie bibliograficznym oba elementy są częścią danych wydawniczych i zwykle występują obok siebie, co pomaga ocenić, które wydanie trzymasz w ręku.
Rok wydania pozwala odróżnić kolejne wydania tej samej publikacji, które mogą się różnić treścią, szatą graficzną lub uzupełnieniami. Jest też istotny w pracy informacyjno-bibliograficznej, gdy przygotowuje się zestawienia według chronologii lub ocenia aktualność materiałów.
Najskuteczniej ćwiczyć na wielu przykładach: wypisywać autora, tytuł i dane wydawnicze, a potem układać je w stałej kolejności. Pomaga też porównywanie kilku wariantów i wskazywanie, co jest przestawione. Dobrą metodą jest reguła "kto–co–gdzie/kto wydał–kiedy".
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Poprawny opis bibliograficzny powinien podawać dane w typowej kolejności: najpierw autor (odpowiedzialność), następnie tytuł, a potem dane wydawnicze (wydawnictwo, miejsce, rok)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z bibliotekoznawstwa i informacji naukowej dotyczące opisu bibliograficznego
  • Instrukcje opracowania zbiorów i przykłady opisów bibliograficznych stosowane w bibliotekach
  • Słowniki i poradniki bibliograficzne omawiające pola: autor/tytuł/dane wydawnicze

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego