KWALIFIKACJA ELE2 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 14.
Rozważ następujący schemat elektryczny:
---(A)---(V)---
gdzie (A) to amperomierz, a (V) to woltomierz. Jakie jest prawidłowe umiejscowienie tych przyrządów pomiarowych w obwodzie elektrycznym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Amperomierz mierzy natężenie prądu, więc musi być włączony szeregowo, aby płynął przez niego ten sam prąd co przez badany element. Woltomierz mierzy różnicę potencjałów, dlatego podłącza się go równolegle do mierzonego fragmentu obwodu. Takie włączenie najmniej zaburza pracę układu.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawne podłączenie przyrządów wynika z tego, jaką wielkość mierzą i jak mają zbudowane wejście pomiarowe.

Amperomierz służy do pomiaru natężenia prądu w danej gałęzi. Żeby zmierzyć prąd płynący przez element, amperomierz trzeba włączyć szeregowo z tym elementem, czyli "w torze prądu". W praktyce amperomierz ma możliwie małą rezystancję wewnętrzną, aby nie powodować dużego spadku napięcia i nie zaniżać prądu w obwodzie.

Woltomierz mierzy napięcie (różnicę potencjałów) między dwoma punktami. Z tego powodu woltomierz podłącza się równolegle do mierzonego elementu lub odcinka obwodu – do jego dwóch zacisków. Woltomierz ma zwykle bardzo dużą rezystancję wejściową, aby pobierać minimalny prąd i jak najmniej wpływać na działanie układu.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • Odwrócenie połączeń (amperomierz równolegle, woltomierz szeregowo) prowadzi do poważnych błędów: amperomierz równolegle może stanowić prawie zwarcie (ma małą rezystancję), a woltomierz szeregowo ogranicza prąd (ma dużą rezystancję) i nie mierzy wtedy tego, co trzeba.
  • Włączenie obu przyrządów równolegle nie pozwala zmierzyć prądu w gałęzi, a dodatkowo amperomierz równolegle jest niebezpieczny dla obwodu i miernika.
  • Włączenie obu przyrządów szeregowo powoduje, że woltomierz "dusi" prąd, a wskazania nie odpowiadają typowemu pomiarowi napięcia na elemencie.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj regułę A–szeregowo, V–równolegle i zawsze myśl o tym, czy chcesz zmierzyć prąd "płynący przez", czy napięcie "pomiędzy punktami".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Amperomierz włącza się szeregowo z elementem, przez który chcesz mierzyć prąd. Dzięki temu przez miernik płynie ten sam prąd co przez badany odbiornik. W praktyce trzeba też dobrać właściwy zakres i gniazdo prądowe w mierniku.
Woltomierz podłącza się równolegle do badanego elementu, czyli do jego dwóch zacisków. Miernik wtedy mierzy różnicę potencjałów między punktami. To podłączenie minimalnie obciąża obwód, bo woltomierz ma zwykle dużą rezystancję wejściową.
Amperomierz ma bardzo małą rezystancję wewnętrzną. Podłączony równolegle może zachowywać się jak zwarcie, co grozi przepaleniem bezpiecznika, uszkodzeniem miernika albo instalacji. To częsty błąd przy pracy z multimetrem w trybie pomiaru prądu.
Woltomierz ma dużą rezystancję wejściową, więc włączony szeregowo mocno ograniczyłby prąd w obwodzie i zmienił warunki pracy układu. Dodatkowo nie mierzyłby wtedy napięcia "na elemencie", tylko powodowałby nienaturalny podział napięć w całym obwodzie.
Połączenie szeregowe oznacza jeden tor przepływu prądu: elementy są "jeden za drugim" i płynie przez nie ten sam prąd. Połączenie równoległe oznacza wspólne dwa węzły: elementy mają to samo napięcie na zaciskach, a prąd dzieli się na gałęzie.
Najczęstsze błędy to: wpięcie przewodu w złe gniazdo (np. do wejścia prądowego przy pomiarze napięcia), pomiar prądu "na zwarcie" równolegle do źródła oraz zły dobór zakresu. Warto zawsze sprawdzić ustawienie pokrętła i gniazda przed podłączeniem.
Nie zawsze. Taki zapis może być jedynie symbolem elementów, a nie informacją o właściwym włączeniu. Zasada jest stała: prąd mierzy się włączeniem szeregowym amperomierza, a napięcie mierzy się podłączeniem równoległym woltomierza do mierzonego elementu.
Pomiary są użyteczne przy diagnostyce zasilania automatyki: sprawdzaniu napięcia na zaciskach sterownika, czujników czy elementów wykonawczych oraz kontroli poboru prądu przez cewki zaworów. Pozwala to wykryć spadki napięcia, przerwy w obwodzie lub przeciążenia.
Zwykle wskazuje to symbol A (DC/AC) na pokrętle oraz konieczność użycia osobnego gniazda prądowego (np. oznaczonego 10A lub mA). Dla napięcia używa się symbolu V i standardowego wejścia. Przed pomiarem zawsze sprawdź oba elementy.
Odłącz zasilanie, jeśli to możliwe, dobierz właściwy zakres (zaczynając od wyższego), używaj sprawnych przewodów i właściwych gniazd miernika. Unikaj dotykania odsłoniętych części przewodzących i nie wykonuj pomiaru prądu równolegle do źródła. To ogranicza ryzyko zwarcia i porażenia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 70% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Amperomierz mierzy natężenie prądu, więc musi być włączony szeregowo, aby płynął przez niego ten sam prąd co przez badany element."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Amperomierz - dostęp 2026-03-05
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Woltomierz - dostęp 2026-03-05

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw elektrotechniki (działy: prąd stały, pomiary elektryczne)
  • Instrukcje obsługi multimetrów cyfrowych (zakresy V i A, sposób włączenia do obwodu)
  • Materiały szkolne z fizyki/elektrotechniki: połączenia szeregowe i równoległe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego