KWALIFIKACJA ELE11 - TEST WIEDZY NR 1

W bazie jest mniej pytań spełniających podane kryteria niż wybrano. Wylosowano 39 pytań.
PYTANIE NR 1.
Rozważ następujący schemat ideowy układu elektrycznego.
 +---R1---+---R2---+ | | | V1 R3 V2 | | | +---------+--------+
Gdzie: R1, R2, R3 to rezystory, a V1 i V2 to źródła napięcia.
Określ, które z poniższych stwierdzeń jest prawdziwe dotyczące tego układu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Połączenie równoległe oznacza, że elementy (lub gałęzie) mają te same dwa węzły końcowe.
W tym schemacie R3 łączy węzeł środkowy (między R1 i R2) z dolną szyną, tworząc osobną gałąź między tymi samymi węzłami co pozostałe ścieżki powrotu do dołu.

Pełne wyjaśnienie:

W analizie topologii obwodu kluczowe jest wyznaczenie węzłów, czyli punktów o tym samym potencjale połączonych idealnym przewodem. Elementy (albo całe gałęzie) są połączone równolegle, jeżeli ich końce są przyłączone do tej samej pary węzłów. Z kolei połączenie szeregowe oznacza, że przez elementy płynie ten sam prąd, bo znajdują się one jeden za drugim w jednej gałęzi.

W przedstawionym układzie rezystor R3 jest wpięty pionowo pomiędzy węzeł środkowy (punkt pomiędzy R1 i R2) a dolną szynę (wspólny przewód na dole). To oznacza, że R3 tworzy oddzielną gałąź pomiędzy tymi dwoma węzłami, czyli stanowi połączenie równoległe (w sensie gałęziowym) względem innych możliwych ścieżek prądu między węzłem środkowym a dołem.

Stwierdzenie "Rezystory R1, R2, R3 są połączone szeregowo" jest błędne, bo R3 odchodzi z węzła środkowego w dół, czyli tworzy rozgałęzienie; w obwodzie szeregowym nie ma rozgałęzień. Stwierdzenie "Wszystkie elementy są połączone szeregowo" również odpada z tego samego powodu (występują co najmniej dwie gałęzie). Z kolei zdanie "Układ nie zawiera połączeń równoległych" jest fałszywe, bo obecność gałęzi z R3 wpiętej między węzeł środkowy a dolną szynę tworzy strukturę równoległą na poziomie gałęzi.

Praktyczna wskazówka egzaminacyjna: gdy masz wątpliwości, nazwij węzły (np. górny lewy, środkowy, górny prawy, dolny wspólny) i sprawdź, jakie dwa węzły łączy dany element. To najszybsza droga do poprawnej odpowiedzi bez wykonywania obliczeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Połączenie równoległe występuje wtedy, gdy elementy lub gałęzie są przyłączone do tej samej pary węzłów, więc mają na sobie to samo napięcie. W praktyce rozpoznajesz je po tym, że z jednego węzła obwód "rozgałęzia się" na kilka ścieżek i później łączy w drugim węźle.
Połączenie szeregowe oznacza, że elementy są jeden za drugim w tej samej gałęzi, a prąd nie ma gdzie się rozdzielić. Na schemacie rozpoznasz je po braku rozgałęzień pomiędzy elementami: między nimi jest tylko przewód, bez dodatkowych odgałęzień do innych elementów.
Trzeba wskazać dwa węzły końcowe rezystora R3: węzeł środkowy (punkt między R1 i R2) oraz dolną szynę. Następnie sprawdzasz, czy istnieją inne ścieżki/gałęzie łączące tę samą parę węzłów. Jeśli tak, to R3 jest równolegle (na poziomie gałęzi).
Bo równoległość do pojedynczego elementu wymaga, aby oba elementy miały identyczne dwa węzły końcowe. Jeśli R3 jest wpięty między węzeł środkowy a dół, a źródło V1 lub V2 jest wpięte między inne węzły a dół, to nie mają tej samej pary węzłów i nie są bezpośrednio równoległe.
"Dolna szyna" to wspólny przewód na dole schematu, do którego dołączonych jest kilka elementów. Wszystkie punkty na tej szynie traktuje się jako ten sam węzeł (ten sam potencjał), o ile między nimi nie ma żadnych elementów. To ułatwia analizę połączeń i praw Kirchhoffa.
Na schemacie R1 i R2 leżą na górnej gałęzi i mają wspólny węzeł w środku. Jednak w tym węźle jest też odgałęzienie (rezystor R3 w dół), więc prąd może się rozdzielać. Dlatego nie można traktować R1 i R2 jako "czystego" połączenia szeregowego w sensie jednakowego prądu.
Najczęstsze są: (1) patrzenie na "ułożenie na rysunku" zamiast na węzły, (2) uznawanie, że elementy są równolegle, bo są pionowo obok siebie, (3) pomijanie tego, że równoległość dotyczy tej samej pary węzłów, a nie "podobnej funkcji" elementów.
Prawa Kirchhoffa wykorzystują węzły i oczka: w węźle sumy prądów się bilansują, a w oczku sumy spadków i przyrostów napięć się równoważą. Żeby je poprawnie zastosować, musisz najpierw rozpoznać gałęzie i węzły (np. że R3 tworzy osobną gałąź między węzłem środkowym a dolnym).
Metoda węzłowa jest wygodna, gdy łatwo wskazać węzeł odniesienia (np. dolną szynę) i opisać napięcia pozostałych węzłów. Często sprawdza się w układach z wieloma gałęziami dochodzącymi do wspólnego węzła, bo wtedy naturalnie zapisuje się równania prądowe dla węzłów.
Zrób szybki test węzłów: wybierz dowolny element i zapisz, jakie dwa węzły łączy. Potem poszukaj innej ścieżki, która łączy dokładnie te same dwa węzły. Jeśli taka ścieżka istnieje, masz strukturę równoległą. To metoda pewniejsza niż "patrzenie na kształt" schematu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Połączenie szeregowe" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_szeregowe (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (pl): "Połączenie równoległe" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_r%C3%B3wnoleg%C5%82e (dostęp: 2026-03-01)
  • All About Circuits: "Series and Parallel Circuits" – https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-5/series-parallel-circuits/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Skrypty lub podręczniki z podstaw elektrotechniki: połączenia szeregowe i równoległe
  • Ćwiczenia z analizy węzłów i gałęzi na prostych schematach
  • Materiały dydaktyczne o prawach Kirchhoffa i metodzie węzłowej

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego