KWALIFIKACJA ELE2 - TEST WIEDZY NR 1

W bazie jest mniej pytań spełniających podane kryteria niż wybrano. Wylosowano 39 pytań.
PYTANIE NR 1.
Rozważ następujący układ elektroniczny: transformator, mostek Graetza i kondensator. W jakim celu są one połączone w ten sposób?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Transformator służy do zmiany (najczęściej obniżenia) napięcia AC, mostek Graetza prostuje je do postaci pulsującej DC, a kondensator wygładza tętnienia, magazynując ładunek między szczytami napięcia. Taki zestaw elementów tworzy typowy prosty zasilacz napięcia stałego.

Pełne wyjaśnienie:

Układ: transformator + mostek Graetza + kondensator jest klasycznym blokiem zasilacza liniowego, którego celem jest otrzymanie użytecznego napięcia stałego z sieciowego napięcia przemiennego.

Jak działa każdy element?

  • Transformator zmienia poziom napięcia przemiennego (zwykle je obniża) oraz zapewnia separację galwaniczną w typowych zastosowaniach zasilania.
  • Mostek Graetza (prostownik mostkowy) wykorzystuje diody do tego, by obie połówki przebiegu sinusoidalnego "zawrócić" w tę samą polaryzację na wyjściu. W efekcie otrzymujemy napięcie jednokierunkowe, ale nadal pulsujące (z tętnieniami).
  • Kondensator pełni rolę filtru: ładuje się do wartości bliskiej szczytowej napięcia po prostowaniu i rozładowuje pomiędzy kolejnymi szczytami, przez co wygładza tętnienia i zwiększa "ciągłość" napięcia DC.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "Do konwersji napięcia przemiennego na stałe"?
Bo właśnie to robi cały tor: AC → (transformacja) → prostowanie → filtracja, co kończy się napięciem stałym o mniejszych tętnieniach.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Tworzenie fal sinusoidalnych – do generacji sinusoidy potrzebny jest generator/układ oscylatora; tutaj sinus jest co najwyżej wejściem, a układ ją przekształca.
  • Generowanie sygnału PWM – PWM wytwarza się w układach sterowania (np. mikrokontroler, komparator, generator), a nie transformatorem, mostkiem i kondensatorem.
  • Wzmacnianie sygnału – wzmacniacz wymaga elementu aktywnego (np. tranzystora, wzmacniacza operacyjnego). Ten zestaw elementów nie ma typowej funkcji wzmacniania informacji sygnałowej, tylko przygotowanie zasilania.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opcjach widzisz jednocześnie mostek Graetza i kondensator, niemal zawsze chodzi o prostownik z filtrem (zasilacz DC), a nie o układy generacji przebiegów czy sterowania PWM.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mostek Graetza to prostownik mostkowy z czterech diod, który zamienia napięcie przemienne na jednokierunkowe (pulsujące). Dzięki temu obie połówki sinusoidy dają na wyjściu tę samą polaryzację, co jest pierwszym krokiem do uzyskania zasilania DC.
Kondensator po prostowniku działa jak filtr wygładzający: ładuje się do wartości szczytowej i oddaje energię między kolejnymi szczytami przebiegu. Zmniejsza to tętnienia i stabilizuje napięcie stałe, co jest ważne dla elektroniki sterującej i pomiarowej.
Transformator pozwala dopasować poziom napięcia AC do potrzeb odbiornika (często obniżyć) oraz w wielu zastosowaniach zapewnia separację galwaniczną od sieci. Dzięki temu dalsze elementy (mostek i kondensator) pracują na bezpieczniejszym i właściwym poziomie napięć.
Po mostku Graetza napięcie ma stałą polaryzację, ale nie jest "gładkie" — to napięcie pulsujące z tętnieniami. Dopiero filtr (np. kondensator) redukuje tętnienia, zbliżając przebieg do napięcia stałego użytecznego dla układów automatyki i elektroniki.
Najczęstszy układ to: transformator, prostownik (często mostek Graetza), kondensator filtrujący, a czasem stabilizator napięcia. Jeśli widzisz te bloki w tej kolejności, to prawie na pewno chodzi o konwersję AC na DC oraz wygładzanie/stabilizację zasilania.
Typowe objawy to zwiększone tętnienia napięcia, przydźwięk w układach audio, resetowanie się elektroniki, niestabilna praca sterowników lub błędy pomiarów. Kondensator traci pojemność lub rośnie mu ESR, przez co gorzej "podtrzymuje" napięcie między szczytami.
PWM wymaga układu sterującego (np. mikrokontrolera, generatora, komparatora), który przełącza element mocy z określonym wypełnieniem. Transformator, mostek diodowy i kondensator tworzą tor zasilania, a nie tor generowania sygnału sterującego.
Sprawdza się napięcie AC na transformatorze, napięcie DC za mostkiem oraz poziom tętnień (multimetr z funkcją AC na składowej DC lub oscyloskop). Poprawna praca to właściwy poziom DC i małe tętnienia pod obciążeniem, bez nadmiernego spadku napięcia.
Przetwornice impulsowe stosuje się, gdy liczy się wysoka sprawność, małe gabaryty i szeroki zakres napięć wejściowych. Zasilacz liniowy (transformator + prostownik + kondensator) bywa prostszy i mniej "szumi", ale jest cięższy i zwykle bardziej stratny energetycznie.
Najczęstsze pomyłki to mylenie prostowania z filtracją (przypisywanie kondensatorowi funkcji prostownika), zakładanie, że "po prostowniku jest idealne DC", oraz interpretowanie układu jako generatora sygnału. Warto pamiętać: diody prostują, kondensator wygładza.
info

Około 72% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że transformator służy do zmiany (najczęściej obniżenia) napięcia AC, mostek Graetza prostuje je do postaci pulsującej DC, a kondensator wygładza tętnienia, magazynując ładunek między szczytami napięcia.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Mostek_Graetza - dostęp: 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Prostownik - dostęp: 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Kondensator - dostęp: 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki podstaw elektroniki: prostowniki, filtry, zasilacze liniowe
  • Materiały szkoleniowe z elektrotechniki: prąd przemienny i stały, elementy bierne
  • Instrukcje serwisowe zasilaczy (sekcje: prostownik, filtr, pomiary tętnień)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego