KWALIFIKACJA BPO1 - TEST WIEDZY NR 6

PYTANIE NR 16.
Rozważ poniższą tabelę, która przedstawia ocenę ryzyka dla pewnego stanowiska pracy:
Zagrożenie Prawdopodobieństwo wystąpienia Skutki Ocena ryzyka
Upadek z wysokości Rzadkie Poważne ?
Jakiej oceny ryzyka powinniśmy użyć w tym przypadku?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ryzyko w metodzie matrycowej wynika z połączenia prawdopodobieństwa i ciężkości skutków. Dla "rzadkie" (mało prawdopodobne) oraz "poważne" (duża szkodliwość) w 3‑stopniowej matrycy PN-N-18002 uzyskuje się poziom średni, czyli dopuszczalny, ale wymagający zaplanowania działań zmniejszających ryzyko.

Pełne wyjaśnienie:

W ocenie ryzyka zawodowego metodą matrycową (jakościową) wynik nie zależy wyłącznie od tego, czy skutek może być ciężki, ale od dwóch osi: (1) prawdopodobieństwa zdarzenia i (2) ciężkości następstw.

Dla zagrożenia "upadek z wysokości" skutki określono jako "poważne", co w praktyce odpowiada dużej szkodliwości (możliwe ciężkie urazy, trwałe następstwa, a nawet zgon). Jednocześnie prawdopodobieństwo wskazano jako "rzadkie", czyli mało prawdopodobne. W typowej 3-stopniowej matrycy stosowanej w podejściu PN-N-18002 połączenie mało prawdopodobne + duża szkodliwość daje poziom ryzyka średniego.

Odpowiedź "niskie" jest błędna, bo przy poważnych następstwach ryzyko nie jest kwalifikowane jako najniższe – nawet rzadkie zdarzenie może mieć istotny ciężar. Odpowiedź "wysokie" jest częstą pomyłką: wynika z intuicji, że "praca na wysokości jest niebezpieczna", ale w matrycy sama ciężkość skutku nie wystarcza, by uzyskać najwyższy poziom – potrzebne byłoby jeszcze wyższe prawdopodobieństwo. Odpowiedź "nie można ocenić…" także jest nieprawidłowa w realiach egzaminu i praktyki BHP: przy podanych kategoriach prawdopodobieństwa i skutków da się przypisać poziom ryzyka zgodnie z matrycą jakościową.

Wniosek praktyczny dla ryzyka średniego: jest ono zwykle traktowane jako dopuszczalne, ale wymaga zaplanowania i wdrożenia działań profilaktycznych (np. zabezpieczenia zbiorowe, systemy asekuracji, procedury, szkolenie, nadzór), a następnie ponownej oceny skuteczności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ryzyko zawodowe to połączenie prawdopodobieństwa wystąpienia niepożądanego zdarzenia związanego z pracą oraz ciężkości skutków dla zdrowia lub życia. W praktyce ocenia się je, aby dobrać środki profilaktyczne i ograniczyć zagrożenia na stanowisku pracy.
Matryca ryzyka łączy dwie informacje: kategorię prawdopodobieństwa oraz kategorię ciężkości następstw. Na przecięciu tych osi otrzymujesz poziom ryzyka (np. małe/średnie/duże). To metoda jakościowa: nie liczy się punktów, tylko klasyfikuje zdarzenia według opisowych poziomów.
Bo w 3-stopniowej matrycy sama "poważność" skutków nie przesądza o najwyższym ryzyku. Niskie (rzadkie) prawdopodobieństwo obniża wynik, ale ciężki skutek nie pozwala zejść do ryzyka małego. Dlatego wynik jest pośredni: średni.
Ryzyko średnie jest zwykle uznawane za dopuszczalne, ale wymaga zaplanowania i wdrożenia działań zmniejszających ryzyko. W praktyce mogą to być zabezpieczenia techniczne, rozwiązania organizacyjne, instrukcje, szkolenia, nadzór oraz dobór odpowiednich środków ochrony indywidualnej.
Nie. Upadek z wysokości może mieć bardzo ciężkie skutki, ale poziom ryzyka zależy też od tego, jak często może dojść do zdarzenia. Gdy prawdopodobieństwo jest rzadkie (mało prawdopodobne), w matrycy jakościowej wynik może być średni, a nie duży.
Trzeba rozdzielić pojęcia: "poważne" opisuje ciężkość następstw, a "wysokie/duże" opisuje wynik ryzyka po połączeniu następstw z prawdopodobieństwem. Na egzaminie najpierw ustal osie, a dopiero potem odczytaj poziom ryzyka z reguły matrycy.
W podejściu jakościowym stosowanym w BHP ryzyko uznaje się za niedopuszczalne wtedy, gdy osiąga najwyższy poziom (duże/wysokie). Oznacza to konieczność pilnych działań: wprowadzenia zabezpieczeń, zmiany organizacji pracy, a czasem wstrzymania pracy do czasu ograniczenia ryzyka.
"Rzadkie" oznacza, że zdarzenie nie powinno występować często podczas normalnej aktywności zawodowej (jest mało prawdopodobne). Nie znaczy to jednak "niemożliwe". W ocenie ryzyka takie zdarzenia nadal uwzględnia się, zwłaszcza gdy skutki mogą być poważne.
W praktyce szkolnej i egzaminacyjnej często zakłada się standardową metodę matrycową używaną w BHP (np. wg PN-N-18002). Jednak w pracy zawodowej warto zawsze wskazać przyjętą metodę w dokumentacji, bo różne metody (matryca, punktowa) mogą prowadzić do innych wyników i wniosków.
Obowiązek oceny ryzyka zawodowego wynika z przepisów prawa pracy: w szczególności z art. 226 Kodeksu pracy oraz z wymagań ogólnych przepisów BHP (wskazywanych w rozporządzeniu o ogólnych przepisach bhp). Pracodawca ma obowiązek ocenić i dokumentować ryzyko oraz stosować profilaktykę.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Ryzyko w metodzie matrycowej wynika z połączenia prawdopodobieństwa i ciężkości skutków."

Źródła:

  • Kodeks pracy (ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r.), art. 226
  • Rozporządzenie MPiPS z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, § 39
  • PN-N-18002:2011, Systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy — Ogólne wytyczne do oceny ryzyka zawodowego

Materiały:

  • PN-N-18002:2011 – wytyczne do oceny ryzyka zawodowego metodą jakościową
  • Materiały edukacyjne CIOP-PIB dotyczące oceny ryzyka zawodowego
  • Komentarze i opracowania do art. 226 Kodeksu pracy (obowiązek oceny ryzyka)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego