KWALIFIKACJA ELE2 - TEST WIEDZY NR 11

PYTANIE NR 22.
Rozważ poniższą tabelę prezentującą różne typy maszyn elektrycznych wraz z ich podstawowymi charakterystykami:
Typ maszyny Charakterystyka
A. Maszyny synchroniczne Prędkość obrotowa wirnika jest równa prędkości obrotowej pola magnetycznego
B. Maszyny asynchroniczne Prędkość obrotowa wirnika jest różna od prędkości obrotowej pola magnetycznego
C. Maszyny jednofazowe Posiadają jedną cewkę stojana
D. Maszyny trójfazowe Posiadają trzy cewki stojana przesunięte o 120 stopni
Wskaż, która z poniższych maszyn nie jest prawidłowo sparowana z jej charakterystyką.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pytanie wymaga wskazania pary błędnie dopasowanej.
Opis maszyn synchronicznych i asynchronicznych jest zgodny z definicjami (w indukcyjnych występuje poślizg). W maszynie trójfazowej stojan ma trzy uzwojenia przesunięte o 120°. Natomiast silniki jednofazowe w praktyce mają uzwojenie główne i pomocnicze/rozruchowe, więc "jedna cewka" jest nieprawidłowe.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza, czy potrafisz rozpoznać nieprawidłowo sparowaną maszynę i jej cechę. Kluczowe jest uważne przeczytanie polecenia: nie wybierasz pary poprawnej, tylko tę, która zawiera błąd.

Para "Maszyny synchroniczne – Prędkość obrotowa wirnika jest równa prędkości obrotowej pola magnetycznego" jest poprawna. W maszynie synchronicznej wirnik "nadąża" za polem wirującym, więc prędkość mechaniczna wirnika jest równa prędkości synchronicznej pola.

Para "Maszyny asynchroniczne – Prędkość obrotowa wirnika jest różna od prędkości obrotowej pola magnetycznego" także jest poprawna. W maszynie indukcyjnej występuje poślizg, czyli celowa różnica prędkości między polem a wirnikiem; bez tej różnicy nie byłoby indukcji prądów w wirniku i momentu elektromagnetycznego.

Para "Maszyny trójfazowe – Posiadają trzy cewki stojana przesunięte o 120 stopni" odpowiada typowej budowie stojana maszyny trójfazowej: trzy uzwojenia są rozmieszczone przestrzennie z przesunięciem 120° elektrycznych, co przy zasilaniu trójfazowym tworzy pole wirujące.

Błędna jest para "Maszyny jednofazowe – Posiadają jedną cewkę stojana". W praktycznych silnikach jednofazowych stosuje się co najmniej dwa uzwojenia stojana: główne oraz pomocnicze/rozruchowe (często z kondensatorem lub innym układem rozruchowym). Sama jedna cewka zasilana jednofazowo nie wytworzy pola wirującego potrzebnego do pewnego rozruchu, dlatego stwierdzenie o "jednej cewce" jest niewłaściwe. Z tego powodu właśnie ta para jest wskazaniem do odpowiedzi.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze podkreśl w myślach słowa typu "NIE", "najmniejsza", "największa" – to one najczęściej decydują o poprawnym wyborze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Maszyna synchroniczna to taka, w której wirnik obraca się z prędkością równą prędkości pola wirującego w stojanie. Prędkość synchroniczna wynika z częstotliwości zasilania i liczby biegunów, a przy pracy ustalonej wirnik "utrzymuje synchronizm" z polem.
Maszyna asynchroniczna (indukcyjna) pracuje z poślizgiem, czyli wirnik obraca się wolniej (dla silnika) niż pole magnetyczne. Ta różnica prędkości jest potrzebna, aby w wirniku indukowały się prądy wytwarzające moment napędowy. Bez poślizgu moment byłby znikomy.
Poślizg to względna różnica między prędkością pola wirującego a prędkością wirnika. Na egzaminie zwykle wystarczy rozumieć, że poślizg jest cechą silnika asynchronicznego: wirnik nie może mieć dokładnie tej samej prędkości co pole, bo wtedy nie byłoby warunków do indukcji i wytwarzania momentu.
Zasilanie jednofazowe nie tworzy samoczynnie pola wirującego potrzebnego do rozruchu. Dlatego w praktyce stosuje się uzwojenie główne oraz uzwojenie pomocnicze/rozruchowe (często z kondensatorem lub innym elementem), aby wytworzyć przesunięcie fazowe i moment rozruchowy.
W praktyce często spotyka się silniki z rozruchem pojemnościowym (kondensator), silniki z biegunem rozszczepionym oraz inne odmiany z uzwojeniem pomocniczym. Stosuje się je w urządzeniach domowych i małych napędach, gdzie dostępne jest zasilanie jednofazowe.
Szukaj słów-kluczy: "nie", "NIE jest", "błędna", "nieprawidłowo". To zmienia logikę zadania. Dobra metoda to szybkie sprawdzenie każdej pary: jeśli trzy są zgodne z definicjami, a jedna zawiera błąd, wybierasz właśnie tę błędną parę.
W maszynie trójfazowej stojan ma trzy uzwojenia rozmieszczone przestrzennie tak, by odpowiadały przesunięciu 120° elektrycznych. Przy zasilaniu trójfazowym napięciami przesuniętymi w fazie powstaje pole wirujące, które zapewnia płynny rozruch i równomierny moment.
Nie zawsze. Kondensator to częste rozwiązanie do uzyskania przesunięcia fazowego w uzwojeniu pomocniczym, ale istnieją też inne konstrukcje (np. biegun rozszczepiony). Wspólna idea pozostaje ta sama: potrzebne jest "drugie" uzwojenie lub element rozruchowy, aby silnik ruszył.
W pracy ustalonej wirnik jest "zablokowany" magnetycznie z polem wirującym stojana (utrzymuje się synchronizm). Gdyby wirnik zaczął znacząco odstawać, warunki elektromagnetyczne uległyby zmianie i maszyna nie pracowałaby poprawnie. Stąd definicyjna równość prędkości.
Najczęstsze są: utożsamienie "jednofazowy" z "jedno uzwojenie", pominięcie roli rozruchu i pola wirującego oraz nieuwaga na słowo "NIE" w poleceniu. Pomaga schemat: jednofazowy silnik praktycznie zawsze ma uzwojenie główne i pomocnicze.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pytanie wymaga wskazania pary błędnie dopasowanej.Opis maszyn synchronicznych i asynchronicznych jest zgodny z definicjami (w indukcyjnych występuje poślizg).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty szkolne z działu "Maszyny elektryczne" (synchroniczne, asynchroniczne, jednofazowe, trójfazowe)
  • Materiały producentów silników (opisy budowy silników jednofazowych z uzwojeniem pomocniczym i kondensatorem)
  • Notatki z zajęć praktycznych: schematy uzwojeń stojana oraz zasady rozruchu silników jednofazowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego