KWALIFIKACJA EKA5 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 2.
Rozważ poniższą tabelę przedstawiającą koszty produkcji pewnego dobra w zależności od ilości wyprodukowanych jednostek.
Ilość jednostekKoszt całkowity (w zł)
01000
11200
21350
31470
41560
51625
Wskazać, która z poniższych odpowiedzi najlepiej opisuje zasady mikroekonomii na podstawie powyższej tabeli.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli wynika, że koszt całkowity rośnie wraz ze wzrostem produkcji (od 1000 do 1625), ale kolejne przyrosty są coraz mniejsze: 200, 150, 120, 90, 65. Oznacza to malejące tempo wzrostu kosztu całkowitego, co najlepiej opisuje wskazana odpowiedź.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu analizujesz koszt całkowity w zależności od liczby wyprodukowanych jednostek. Najpierw sprawdź kierunek zmian: wraz ze wzrostem ilości z 0 do 5 koszt całkowity rośnie z 1000 do 1625 zł, więc tezy o stałości lub spadku kosztu całkowitego są niezgodne z danymi.

Kluczowe jest jednak nie tylko to, że koszt rośnie, ale jak szybko rośnie. Policzenie przyrostów (różnic między kolejnymi wierszami) daje:

  • 0→1: +200
  • 1→2: +150
  • 2→3: +120
  • 3→4: +90
  • 4→5: +65

Widzisz, że koszt całkowity nadal rośnie, ale przyrosty maleją (każda kolejna dodatkowa jednostka "dokłada" coraz mniejszą kwotę do kosztu całkowitego). To odpowiada stwierdzeniu: "Koszt całkowity rośnie, ale tempo jego wzrostu maleje wraz ze wzrostem produkcji."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Koszt całkowity jest stały…" – przeczy tabeli, bo wartości kosztu zmieniają się w każdym kolejnym wierszu.
  • "Koszt całkowity maleje…" – również sprzeczne z danymi, bo koszt rośnie.
  • "Koszt całkowity rośnie proporcjonalnie…" – proporcjonalność (liniowość) oznaczałaby stały przyrost kosztu przy każdej dodatkowej jednostce (np. zawsze +X). Tu przyrosty wyraźnie maleją, więc wzrost nie jest proporcjonalny.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się "proporcjonalnie", zawsze sprawdź, czy różnice między kolejnymi wartościami są stałe. Jeśli nie są, to wzrost nie jest proporcjonalny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszt całkowity to suma wszystkich kosztów ponoszonych przy danym poziomie produkcji. Zwykle obejmuje koszty stałe (niezależne od wielkości produkcji) oraz koszty zmienne (rosnące wraz z produkcją). W tabeli koszt całkowity jest podany dla kolejnych ilości jednostek.
Porównaj wartości kosztu całkowitego w kolejnych wierszach. Jeśli każda następna wartość jest większa, koszt rośnie; jeśli mniejsza, maleje. W tym zadaniu koszt wzrasta od 1000 do 1625 zł, więc trend jest rosnący.
Wzrost proporcjonalny oznacza stały przyrost kosztu przy każdej dodatkowej jednostce produkcji. Oblicz różnice między kolejnymi kosztami (np. 1200−1000, 1350−1200 itd.). Jeśli różnice są takie same, wzrost jest proporcjonalny; jeśli się zmieniają, nie jest.
Oznacza to, że koszt całkowity nadal rośnie, ale kolejne przyrosty są coraz mniejsze. Czyli dołożenie następnej jednostki produkcji zwiększa koszt o mniejszą kwotę niż poprzednio. W tabeli przyrosty spadają np. z 200 do 65, co pokazuje malejące tempo.
To typowy przykład obecności kosztów stałych: firma ponosi pewne wydatki nawet bez produkcji (np. najem, amortyzacja, ochrona, administracja). Dlatego przy 0 sztukach koszt całkowity może być dodatni, a dopiero dalsza produkcja dodaje koszty zmienne.
Przyrost liczysz jako różnicę: koszt przy (q+1) minus koszt przy (q). Np. dla 0→1: 1200−1000=200, dla 1→2: 1350−1200=150. Taka analiza pomaga ocenić, czy przyrosty rosną, maleją, czy są stałe.
Pośrednio tak. Przyrost kosztu całkowitego przy zwiększeniu produkcji o 1 jednostkę jest intuicyjnie tym, co w mikroekonomii nazywa się kosztem krańcowym. W zadaniu nie musisz znać definicji formalnej, ale musisz umieć odczytać, że przyrosty kosztu są malejące.
Najczęściej: (1) wybór "proporcjonalnie" bez sprawdzenia różnic, (2) pomylenie "koszt rośnie" z "rośnie w stałym tempie", (3) ignorowanie kosztu przy 0 sztukach i wyciąganie wniosków o braku kosztów stałych. Pomaga wypisanie przyrostów krok po kroku.
Tak, koszt jednostkowy (średni) to koszt całkowity podzielony przez liczbę jednostek, ale nie jest to wymagane do wyboru poprawnej odpowiedzi w tym pytaniu. Tabela pozwala jednak ćwiczyć oba podejścia: średni koszt oraz przyrost (różnice) kosztu.
Ćwicz: odczyt z tabel, liczenie różnic i prostych wskaźników (np. przyrost, koszt średni), a także rozróżnianie pojęć: koszt stały, zmienny, całkowity. Na egzaminie pomagają szybkie notatki obok tabeli: strzałki trendu i lista przyrostów.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Z tabeli wynika, że koszt całkowity rośnie wraz ze wzrostem produkcji (od 1000 do 1625), ale kolejne przyrosty są coraz mniejsze: 200, 150, 120, 90, 65."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszt_(ekonomia) - dostęp 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszt_kra%C5%84cowy - dostęp 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszty_sta%C5%82e - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw mikroekonomii (koszty: stałe, zmienne, całkowite, krańcowe)
  • Zadania rachunkowe z interpretacji tabel i wykresów kosztów
  • Hasła encyklopedyczne o kosztach w ekonomii (dla utrwalenia definicji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego