KWALIFIKACJA EKA2 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 28.
Rozważ poniższą tabelę przedstawiającą rodzaje zgód na brakowanie dokumentacji niearchiwalnej.
Rodzaj zgodyOpis
Zgoda jednorazowaZgoda udzielana na brakowanie konkretnej partii dokumentacji
Zgoda generalnaZgoda udzielana na brakowanie dokumentacji według określonych kryteriów, bez konieczności składania kolejnych wniosków

Które z poniższych stwierdzeń jest prawdziwe w kontekście powyższej tabeli?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli wynika, że "zgoda jednorazowa" odnosi się do brakowania wskazanej, konkretnej partii dokumentacji, a "zgoda generalna" pozwala brakować dokumentację według z góry określonych kryteriów bez składania kolejnych wniosków. Pozostałe stwierdzenia odwracają te definicje albo błędnie je utożsamiają.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie odwołuje się do tabeli, w której podano definicje dwóch rodzajów zgód na brakowanie dokumentacji niearchiwalnej. Kluczowe jest uważne porównanie zakresu zgody oraz tego, czy trzeba składać kolejne wnioski.

Stwierdzenie "Zgoda jednorazowa dotyczy konkretnej partii dokumentacji, a zgoda generalna pozwala na brakowanie dokumentacji według określonych kryteriów." jest zgodne z tabelą, ponieważ wprost odtwarza jej sens: zgoda jednorazowa dotyczy jednej, wskazanej partii akt, natomiast zgoda generalna obejmuje brakowanie według ustalonych kryteriów i ma charakter "na przyszłość", bez każdorazowego wnioskowania.

Stwierdzenie "Zgoda generalna wymaga składania wniosków za każdym razem…" jest niezgodne z opisem, bo tabela podkreśla odwrotną cechę zgody generalnej: brak konieczności kolejnych wniosków.

Stwierdzenie "Zgoda jednorazowa pozwala na brakowanie dokumentacji na podstawie określonych kryteriów bez konieczności składania kolejnych wniosków." przenosi cechy zgody generalnej na jednorazową, czyli miesza pojęcia. To typowy błąd, gdy uczeń kieruje się intuicją zamiast definicją.

Stwierdzenie "Zgoda generalna i zgoda jednorazowa są synonimami…" jest fałszywe, bo tabela pokazuje dwie różne konstrukcje: jedną odnoszącą się do konkretnej partii dokumentacji, a drugą odnoszącą się do kryteriów i powtarzalności procesu.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach z tabelą najpierw wypisz w głowie (albo podkreśl) różnice definicyjne: zakres (konkretna partia vs kryteria) oraz powtarzalność (jednorazowość vs brak kolejnych wniosków). Potem dopiero porównuj odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Brakowanie to formalny proces wycofania dokumentacji niearchiwalnej z dalszego przechowywania po upływie okresu retencji, a następnie jej zniszczenia w sposób kontrolowany. W praktyce archiwum zakładowe musi działać zgodnie z ustalonymi procedurami i posiadać wymagane zgody.
Zgoda jednorazowa dotyczy brakowania konkretnej, wskazanej partii dokumentacji. Obejmuje tylko to, co zostało ujęte w danym zestawieniu/wniosku. Jeśli później ma być brakowana kolejna partia akt, zwykle przygotowuje się osobne postępowanie zgodnie z procedurą jednostki.
Zgoda generalna upoważnia do brakowania dokumentacji według określonych kryteriów, bez konieczności składania kolejnych wniosków dla każdej następnej partii. Kluczowe jest, aby kryteria były jasno zdefiniowane i stosowane konsekwentnie przy kwalifikacji dokumentacji do zniszczenia.
Najczęstszy powód to czytanie "na skróty": uczniowie kojarzą słowo "generalna" z czymś ogólnym, ale nie sprawdzają drugiej cechy z tabeli: braku konieczności składania kolejnych wniosków. Pomaga podkreślenie słów: "konkretna partia" vs "kryteria" oraz "bez kolejnych wniosków".
Porównaj odpowiedź z tabelą punkt po punkcie. Poprawna zwykle zachowuje te same relacje znaczeniowe: jednorazowa = wskazana partia, generalna = kryteria i brak kolejnych wniosków. Odpowiedzi błędne często odwracają te cechy albo przypisują je niewłaściwej zgodzie.
Nie. Sama idea zgody generalnej polega na tym, że nie składa się kolejnych wniosków, ale nadal trzeba stosować określone kryteria i prowadzić brakowanie w sposób udokumentowany. W praktyce archiwum zakładowe powinno mieć jasne zasady kwalifikacji oraz ewidencję działań, aby proces był audytowalny.
W zadaniu nie podano konkretnych kryteriów, ale typowo kryteria dotyczą np. rodzaju dokumentacji, jej kategorii/okresu przechowywania, kompletności akt i upływu czasu przechowywania. Ważne, aby kryteria były mierzalne i możliwe do zastosowania bez uznaniowości przy każdej partii dokumentów.
Gdy brakowanie dotyczy ściśle określonej partii akt i wymaga osobnego rozpatrzenia. Przykładowo, gdy jednostka przygotowuje jednorazowe porządkowanie i selekcję dokumentacji z konkretnego okresu albo działu. Wtedy zgoda obejmuje dokładnie wskazany zestaw dokumentów.
Na egzaminie zwykle liczy się pełna zgodność ze stwierdzeniem w pytaniu. Jeśli odpowiedź miesza cechy (np. poprawnie opisuje "generalną", ale błędnie "jednorazową"), to jako całość jest fałszywa. Dlatego sprawdzaj oba człony zdania, a nie tylko fragment, który brzmi znajomo.
Ucz się definicji i różnic pojęciowych: dokumentacja archiwalna vs niearchiwalna, kwalifikacja, retencja, brakowanie oraz tryby uzyskiwania zgód. Trenuj na zadaniach, w których trzeba rozróżnić zakres (konkretna partia) i zasady (kryteria, wnioski), bo to częsty schemat pytań.
info

Statystycznie 75% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe stwierdzenia odwracają te definicje albo błędnie je utożsamiają."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu archiwistyki zakładowej (procedury kwalifikacji i brakowania)
  • Instrukcje kancelaryjne i archiwalne stosowane w jednostkach organizacyjnych (część o brakowaniu)
  • Materiały szkoleniowe z zakresu organizacji i prowadzenia archiwum (definicje: dokumentacja archiwalna vs niearchiwalna)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego