Stwierdzenie "Osoba starsza z wielochorobowością zawsze jest niesamodzielna" jest nieprawdziwe, ponieważ wielochorobowość (współistnienie wielu chorób przewlekłych) nie jest tym samym co niesamodzielność (niemożność wykonywania podstawowych lub złożonych czynności dnia codziennego bez pomocy).
W praktyce opiekuna medycznego kluczowe jest rozumienie, że o poziomie samodzielności decydują m.in.:
- aktualna sprawność fizyczna i wydolność,
- stan poznawczy i emocjonalny,
- nasilenie objawów oraz skuteczność leczenia,
- rehabilitacja, środki pomocnicze i adaptacja środowiska,
- wsparcie społeczne.
Dlatego część osób starszych może mieć kilka rozpoznań (np. nadciśnienie, cukrzycę, chorobę zwyrodnieniową), a jednocześnie nadal samodzielnie chodzić, dbać o higienę, przygotować posiłek czy zarządzać lekami – ewentualnie z niewielką pomocą lub po dostosowaniu otoczenia.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Tak, ... zawsze" – błąd wynika z absolutyzowania: liczba chorób nie jest równoznaczna z utratą funkcji.
- "Tak, ale tylko jeśli ... ma również wielki problem geriatryczny" – wprowadza nieostre kryterium; nawet istotne problemy geriatryczne nie muszą oznaczać pełnej niesamodzielności, a sam termin wymaga doprecyzowania.
- "Nie, ale tylko jeśli ... nie ma wielkiego problemu geriatrycznego" – również uzależnia ocenę od niejednoznacznego pojęcia zamiast od realnej oceny funkcjonalnej (np. ADL/IADL).
Na egzaminie warto pamiętać: w opiece długoterminowej ocenia się przede wszystkim funkcjonowanie i potrzeby pacjenta, a nie same rozpoznania chorobowe.
