Działania administracji publicznej często dzieli się na władcze i niewładcze. Kluczowe kryterium to to, czy organ administracji jednostronnie i na podstawie swoich kompetencji kształtuje sytuację adresata (nakazuje, zakazuje, ogranicza), czy raczej działa na zasadach zbliżonych do równorzędnych relacji (np. umownych) albo wykonuje czynności organizacyjne i usługowe.
W opisanej sytuacji urząd miasta podejmuje rozstrzygnięcie o zamknięciu ulicy z powodu remontu. Skutkiem jest ograniczenie korzystania z drogi przez użytkowników – w praktyce pojawia się zakaz wjazdu albo ograniczenie ruchu. Taki skutek ma charakter władczy, ponieważ:
- jest to działanie jednostronne (adresaci nie "negocjują" zakazu),
- opiera się na kompetencji organu do organizacji ruchu/porządku na terenie gminy,
- wywołuje obowiązek podporządkowania się po stronie obywateli.
Odpowiedź "Niewładcza" nie pasuje, bo działania niewładcze nie polegają na narzucaniu zakazów/nakazów władzą publiczną; typowe są tu usługi, informowanie, organizacja świadczeń czy relacje kontraktowe.
Odpowiedź "Zarówno władcza, jak i niewładcza" bywa wybierana, gdy student miesza elementy remontu (czynności techniczne, organizacyjne) z samym aktem zamknięcia ulicy. Remont może być realizowany niewładczo (np. przez wykonawcę na podstawie umowy), ale samo wprowadzenie zakazu korzystania z ulicy jest co do zasady przejawem władczości.
Odpowiedź "Żadna z powyższych" jest błędna, ponieważ przedstawiona sytuacja opisuje typową ingerencję administracji w sferę praw i obowiązków adresatów.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie pojawiają się słowa-klucze typu "zakaz", "nakaz", "ograniczenie", "decyzja organu" i skutek dotyka obywateli jednostronnie – najczęściej chodzi o działanie władcze.
