KWALIFIKACJA MEC9 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 24.
Rozważasz dwa procesy technologiczne do obróbki części maszyn: proces A i proces B. Proces A jest tańszy, ale trwa dłużej, natomiast proces B jest droższy, ale szybszy. Który proces powinieneś wybrać, jeśli najważniejszym czynnikiem jest minimalizacja kosztów?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kryterium wyboru jest jedno: minimalizacja kosztów.
Skoro w treści podano, że proces A jest tańszy od procesu B, to przy takim priorytecie należy wybrać proces A. Czas trwania nie zmienia decyzji, bo nie jest najważniejszym czynnikiem w tym pytaniu.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano dwa warianty procesu technologicznego (A i B) oraz ich podstawowe cechy:

  • Proces A: tańszy, ale trwa dłużej.
  • Proces B: droższy, ale szybszy.

Pytanie precyzuje, że najważniejszym czynnikiem jest minimalizacja kosztów. Oznacza to decyzję jednokryterialną: wybieramy wariant o niższym koszcie, nawet jeśli przegrywa w innym kryterium (czasie).

Dlatego poprawny wybór to Proces A — jest wprost opisany jako tańszy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Proces B — odpada, bo jest droższy, a priorytetem jest koszt, nie czas. Wybór "szybszej" opcji byłby uzasadniony tylko wtedy, gdyby czas był kryterium nadrzędnym lub gdyby istniały koszty opóźnień (nie podano).
  • Wybór zależy od innych czynników — w praktyce produkcyjnej często to prawda (jakość, ryzyko, dostępność maszyn), ale w tym zadaniu warunek jest zawężony: liczy się przede wszystkim koszt. To wyklucza konieczność uwzględniania innych czynników.
  • Nie można dokonać wyboru bez dodatkowych informacji — nie, bo do decyzji przy kryterium "minimalizacja kosztów" wystarcza informacja, który wariant jest tańszy. Dodatkowe dane byłyby potrzebne przy decyzji wielokryterialnej lub gdyby "tańszy" nie był jednoznaczne (np. koszt stały vs zmienny), czego tu nie ma.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się sformułowanie "najważniejszym czynnikiem jest…", potraktuj je jak instrukcję, które kryterium ma rozstrzygać. Pozostałe informacje opisują kompromisy, ale nie powinny zmienić odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Minimalizacja kosztów oznacza, że wybierasz wariant, który generuje najniższy koszt wytworzenia (np. koszt operacji lub koszt jednostkowy), nawet jeśli jest gorszy w innych kryteriach, takich jak czas. To decyzja jednokryterialna: koszt ma pierwszeństwo przed szybkością.
Bo treść wskazuje, że najważniejsze jest ograniczenie kosztów, a proces A jest tańszy. Szybkość procesu B byłaby kluczowa tylko wtedy, gdyby priorytetem był termin realizacji albo gdyby opóźnienia generowały kary i realnie podnosiły koszt całkowity (tego w zadaniu nie podano).
Szukaj sformułowań typu: "najważniejszym czynnikiem", "priorytetem jest", "kluczowe jest", "wybierz, aby zminimalizować…". To one ustawiają kryterium rozstrzygające. Pozostałe informacje opisują kompromisy, ale nie powinny zmienić odpowiedzi, jeśli kryterium jest jedno.
W tym typie pytania nie — czas jest informacją dodatkową, ale kryterium rozstrzygające to koszt. W praktyce czas może wpływać na koszt (np. przez roboczogodziny, zajętość maszyn), jednak w zadaniu już podano, który proces jest tańszy, więc czas nie zmienia wyboru.
W produkcji maszyn ważne bywają: wymagana jakość i tolerancje, chropowatość, ryzyko braków, dostępność obrabiarek i narzędzi, kwalifikacje operatorów, stabilność procesu, bezpieczeństwo oraz wpływ na kolejne operacje. W zadaniach egzaminacyjnych musisz jednak trzymać się kryterium wskazanego w treści.
Gdy pytanie nie podaje jednoznacznego priorytetu albo wymaga oceny wielokryterialnej (np. koszt + termin + jakość), a w danych brakuje informacji, by te kryteria porównać. Jeśli jednak treść wyraźnie narzuca jeden najważniejszy czynnik, taka odpowiedź jest zwykle dystraktorem.
Koszt jednostkowy dotyczy kosztu wykonania jednej sztuki (przy danym wolumenie), a koszt całkowity obejmuje całość wydatków dla całej partii (w tym koszty stałe i zmienne). Na egzaminie zwracaj uwagę, czy mowa o "koszcie wytworzenia sztuki", "koszcie partii" czy "koszcie operacji", bo to może zmienić wynik.
Najczęstsze błędy to: wybieranie opcji "szybszej" z przyzwyczajenia, ignorowanie zdania o priorytecie (np. "najważniejszy czynnik"), dopowiadanie niepodanych założeń (np. kary za opóźnienia) oraz mieszanie kryteriów w jedną intuicyjną ocenę zamiast trzymania się warunku zadania.
Tak. Wariant obliczeniowy podaje liczby, np. koszt narzędzia, roboczogodziny, stawkę godzinową i czas operacji. Wtedy liczysz koszt całkowity lub jednostkowy dla procesu A i B i porównujesz wyniki. To lepiej sprawdza umiejętność kalkulacji kosztów w planowaniu technologii.
Ćwicz zadania, w których najpierw identyfikujesz kryterium (koszt, czas, jakość), a dopiero potem porównujesz warianty. Ucz się też typowych pojęć: koszt stały i zmienny, koszt jednostkowy, czas jednostkowy, wydajność. Pomaga robienie krótkiej notatki: "kryterium → wybieram minimum/maksimum".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 95% zdających egzamin. łatwe

Według specjalistów z branży: "Kryterium wyboru jest jedno: minimalizacja kosztów.Skoro w treści podano, że proces A jest tańszy od procesu B, to przy takim priorytecie należy wybrać proces A."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszt - dostęp 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Optymalizacja - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw organizacji produkcji (decyzje wielo- i jednokryterialne)
  • Notatki z rachunku kosztów wytwarzania (koszt jednostkowy, koszt operacji)
  • Zadania ćwiczeniowe z planowania procesu technologicznego z kryteriami koszt/czas/jakość

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego