KWALIFIKACJA MEC5 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 39.
Ruch narzędzia z punktu 1 do punktu 2, zapisany w kodzie ISO ma postać
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny związany z ruchem narzędzia w kontekście obróbki mechanicznej, co
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W kodzie ISO łuk w płaszczyźnie XY zapisuje się poleceniem interpolacji kołowej.
G02 oznacza ruch zgodny z ruchem wskazówek zegara, X i Y definiują punkt końcowy, a R promień łuku. Dlatego właściwy zapis ruchu 1→2 ma postać: G02 X-20 Y-20 R20.

Pełne wyjaśnienie:

W programowaniu CNC w kodzie ISO (G-code) ruch narzędzia po łuku realizuje się przez interpolację kołową. Najczęściej spotkasz dwa polecenia:

  • G02 – łuk zgodny z ruchem wskazówek zegara (CW),
  • G03 – łuk przeciwny do ruchu wskazówek zegara (CCW).

W typowym zapisie w płaszczyźnie XY współrzędne X i Y opisują punkt końcowy ruchu. Parametr R określa promień łuku. Jeżeli więc ruch z punktu 1 do punktu 2 ma być wykonany jako łuk CW, a punkt końcowy ma współrzędne X=-20, Y=-20 przy promieniu 20, poprawny blok programu to: G02 X-20 Y-20 R20.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Najczęstsze przyczyny to:

  • użycie G03 zamiast G02 (odwrócony kierunek łuku),
  • zastosowanie ruchu liniowego (G01) lub szybkiego (G00), który nie tworzy łuku,
  • błędny parametr geometryczny (np. inny promień R albo inne współrzędne punktu końcowego),
  • pomieszanie znaków plus/minus, co zmienia położenie punktu końcowego i cały tor ruchu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj trzy elementy jednocześnie: kierunek (G02/G03), punkt końcowy (X/Y) oraz geometrię (R). Błąd w jednym z nich zwykle całkowicie zmienia tor narzędzia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
G02 oznacza interpolację kołową, czyli ruch narzędzia po łuku zgodnie z ruchem wskazówek zegara (CW) w zadanej płaszczyźnie. W praktyce używa się jej do wykonywania zaokrągleń, łuków konturu i kieszeni, gdy tor nie jest linią prostą.
G03 to interpolacja kołowa przeciwnie do ruchu wskazówek zegara (CCW). Różnica względem G02 dotyczy wyłącznie kierunku przejazdu po tym samym łuku. Pomylenie G02/G03 jest typowym błędem: detal może wyjść z niewłaściwym promieniem lub narzędzie pojedzie "drugą stroną".
W standardowym zapisie bloku G02/G03 adresy X i Y podają współrzędne punktu końcowego łuku w danej płaszczyźnie. To nie jest opis środka okręgu, tylko miejsca, w którym narzędzie ma zakończyć ruch po łuku.
Parametr R oznacza promień łuku, po którym porusza się narzędzie. Jeśli R jest błędny, nawet przy poprawnym kierunku (G02/G03) i poprawnym punkcie końcowym (X/Y) tor ruchu nie będzie zgodny z założeniem, co zmieni geometrię obrabianego konturu.
Wartości ujemne wynikają z przyjętego układu współrzędnych (zero detalu lub maszyny) i kierunków osi. Jeżeli punkt docelowy znajduje się "na minusie" względem zera, to w bloku programu pojawi się znak "-". Zignorowanie znaku prowadzi do przejazdu w inną ćwiartkę układu.
Trzeba ustalić kierunek ruchu po łuku od punktu startu do punktu końca. Jeśli narzędzie ma poruszać się zgodnie z ruchem wskazówek zegara – wybierasz G02, a jeśli przeciwnie – G03. W zadaniach z rysunkiem pomaga prześledzenie strzałki toru lub kolejności punktów.
Nie zawsze. Często spotyka się zapis łuku przez promień R, ale w wielu sterowaniach można też definiować łuk przez wektor środka (np. parametry I, J, K – zależnie od płaszczyzny). Na egzaminie zwracaj uwagę, jakiego sposobu zapisu wymaga treść zadania i odpowiedzi.
Najczęstsze pomyłki to: wybór złego kierunku (G02 zamiast G03), przestawienie znaków w X/Y, użycie niewłaściwego promienia R oraz założenie złej płaszczyzny pracy. W praktyce warto weryfikować tor na symulacji lub przejeździe "na sucho", zanim uruchomisz obróbkę.
G01 stosuje się, gdy tor narzędzia ma być prostą (odcinek). Jeśli kształt ma zaokrąglenie lub fragment okręgu, G01 nie odtworzy geometrii bez wielu krótkich odcinków (aproksymacji). Dlatego przy wymaganym promieniu i gładkim przejściu poprawnym wyborem jest interpolacja kołowa.
Ćwicz rozpoznawanie komend G00/G01/G02/G03 oraz interpretację osi X/Y/Z i parametrów łuku. Dobrą metodą jest rysowanie na kartce: zaznacz punkt startu, punkt końca, kierunek CW/CCW i promień, a potem dopasuj zapis bloku. Powtarzalność takich zadań szybko buduje pewność na egzaminie.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "W kodzie ISO łuk w płaszczyźnie XY zapisuje się poleceniem interpolacji kołowej.G02 oznacza ruch zgodny z ruchem wskazówek zegara, X i Y definiują punkt końcowy, a R promień łuku."

Materiały:

  • Podręcznik/poradnik do programowania CNC w kodzie ISO dla operatorów (działy: G00/G01, G02/G03)
  • Instrukcja programowania konkretnego sterowania obrabiarki używanego w pracowni (np. rozdział o interpolacji kołowej)
  • Zadania treningowe z geometrii łuków: punkt końcowy + promień R (w płaszczyźnie XY)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego