KWALIFIKACJA LES2 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 6.
Rysunek przedstawia gąsienicę
Ilustracja przedstawia gąsienicę zawisaka borowca na gałązce sosny.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozpoznanie gatunku gąsienicy wykonuje się na podstawie cech widocznych na ilustracji (m.in. ubarwienia, rysunku, proporcji i typowych elementów budowy) oraz porównania z cechami gatunków podobnych. Na rysunku przedstawiono cechy zgodne z larwą "zawisaka borowca.", a nie z pozostałymi wymienionymi gatunkami.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce ochrony lasu ważne jest szybkie i możliwie pewne rozpoznanie sprawcy uszkodzeń. W przypadku motyli w stadium larwalnym (gąsienic) identyfikacja zwykle opiera się na porównaniu cech morfologicznych widocznych na ilustracji z opisami/atlasami: ubarwienia, przebiegu pasów i plam, kształtu ciała, proporcji segmentów oraz innych wyróżników.

Odpowiedź "zawisaka borowca." jest poprawna, ponieważ ilustracja przedstawia gąsienicę rozpoznaną jako ten gatunek w zestawie odpowiedzi. Pozostałe propozycje to inne gatunki, które mogą kojarzyć się uczniom z podobnym środowiskiem (np. drzewostany iglaste), ale ich larwy są klasyfikowane jako odrębne i w typowych materiałach rozpoznawczych różnią się zestawem cech zewnętrznych.

  • "brudnicy mniszki." – częsty błąd wynika z tego, że jest to znany szkodnik i bywa wybierany "z przyzwyczajenia", nawet gdy cechy na rysunku nie pasują.
  • "barczatki sosnówki." – wybór bywa skutkiem skojarzenia z sosną, ale sama roślina żywicielska nie przesądza o gatunku larwy na rysunku.
  • "strzygoni choinówki." – pomyłka może wynikać z interferencji pamięci i mieszania nazw oraz cech kilku gatunków poznawanych równolegle.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze porównuj ilustrację z kilkoma cechami naraz (nie tylko kolorem), a dopiero potem eliminuj odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpewniej przez porównanie kilku cech jednocześnie: ubarwienia, układu pasów/plam, kształtu ciała i proporcji segmentów. Nie opieraj się na jednym szczególe. Jeśli odpowiedzi są podobne, szukaj cech rozstrzygających i eliminuj opcje dopiero na końcu.
Wiele gatunków może żerować na tych samych drzewach, szczególnie na sośnie i świerku. Roślina żywicielska zawęża wybór, ale nie identyfikuje jednoznacznie. W oznaczaniu decydują cechy morfologiczne larwy oraz, w praktyce terenowej, także typ żeru i termin pojawu.
Najczęściej: podobne nazwy gatunków, przyzwyczajenie do "najbardziej znanego" szkodnika oraz patrzenie tylko na kolor zamiast na układ znaków na ciele. Pomaga robienie własnych notatek porównawczych i uczenie się cech różnicujących, a nie długich opisów.
Warto utrwalać zestaw: dominujący kolor, obecność pasów bocznych/grzbietowych, kształt i "pełność" ciała, wygląd głowy oraz elementy charakterystyczne dla danej grupy. Na egzaminie porównuj ilustrację z tym "checklistem", zamiast zgadywać po pierwszym wrażeniu.
Najczęściej dotyczą gatunków ważnych gospodarczo (mogących powodować szkody), ale mogą też obejmować gatunki podobne, użyte jako odpowiedzi mylące. Dlatego ucz się porównawczo: rozpoznawanie "po cechach" jest pewniejsze niż zapamiętanie jednej nazwy bez odniesienia.
Zwykle wtedy, gdy pojawiają się objawy uszkodzeń aparatu asymilacyjnego lub w ramach planowego monitoringu. Termin zależy od gatunku i sezonu, ale zasada jest stała: wykrycie larw i rozpoznanie gatunku pomaga ocenić ryzyko i zdecydować o dalszych działaniach kontrolnych.
Skup się na cechach, które są widoczne: układ pasów i plam, tekstura (owłosienie/"gładkość"), proporcje segmentów. Jeśli brakuje kluczowego elementu, porównuj to, co masz, z każdą odpowiedzią i wybierz tę, która najlepiej pasuje do większości cech, nie do jednej.
Tak, ilustracje mogą pokazywać różne ujęcia i stadia, co utrudnia rozpoznanie. Dlatego ucz się cech możliwie stałych dla gatunku oraz ogólnych różnic między grupami. Jeśli larwa jest młoda, część cech może być słabiej widoczna, więc ważne jest porównanie kilku elementów naraz.
Częsty błąd to wybór "najbardziej znanej" nazwy albo tej, która kojarzy się z danym drzewem (np. sosna). To heurystyka skojarzeń. Lepsza strategia: najpierw opisz (w myślach) 2–3 cechy z ilustracji, a dopiero potem sprawdź, do której odpowiedzi pasują.
Ćwicz na zdjęciach/atlasach: rób zestawienia "podobne gatunki obok siebie" i dopisz cechy różnicujące. Ucz się też kontekstu gospodarczego (typ szkód, miejsce występowania), ale pamiętaj, że na ilustracji decydują cechy larwy. Regularne krótkie powtórki są skuteczniejsze niż jednorazowa nauka.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że rozpoznanie gatunku gąsienicy wykonuje się na podstawie cech widocznych na ilustracji (m.in. ubarwienia, rysunku, proporcji i typowych elementów budowy) oraz porównania z cechami gatunków podobnych.

Materiały:

  • Atlasy i klucze do rozpoznawania szkodników leśnych (fotografie larw i form dorosłych)
  • Materiały dydaktyczne z entomologii leśnej (morfologia gąsienic, żery, cykle rozwojowe)
  • Notatki terenowe i karty obserwacji szkodników stosowane w praktyce gospodarki leśnej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego