KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 26.
Rysunek przedstawia pompę
Ilustracja przedstawia schemat pompy helikoidalnej, co jest zgodne z kontekstem pytania egzaminacyjnego dla kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pompa helikoidalna (śrubowa) jest pompą wyporową – element roboczy ma kształt śruby/helisy, a transport medium odbywa się wzdłuż osi. Pompa śmigłowa i diagonalna to pompy wirowe z wirnikiem łopatkowym, a pompa zębata ma parę zazębiających się kół.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie typu pompy na rysunku opiera się na konstrukcji elementu roboczego i zasadzie działania.

Odpowiedź "helikoidalną" jest właściwa dla pomp, w których kluczowym elementem jest śruba (helisa) – wirnik śrubowy obracając się, przesuwa medium wzdłuż osi, tworząc "komory" o prawie stałej objętości. Takie pompy zalicza się do pomp wyporowych i często stosuje do cieczy o większej lepkości lub tam, gdzie ważny jest równomierny przepływ.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "śmigłową" – pompa śmigłowa (osiowa) jest pompą wirową, a jej wirnik przypomina śmigło; przepływ jest głównie osiowy, bez typowej dla pomp śrubowych geometrii helisy tworzącej komory wyporowe.
  • "diagonalną" – pompa diagonalna (mieszanego przepływu) również jest pompą wirową; kierunek przepływu jest pośredni między osiowym i promieniowym, a wirnik ma łopatki, nie śrubę/rotor helikoidalny.
  • "zębatą" – pompa zębata jest wprawdzie pompą wyporową, ale elementami roboczymi są koła zębate. Na rysunku takiej pompy typowo rozpoznaje się charakterystyczne uzębienie i dwie zazębiające się zębatki, a nie śrubę/helisę.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zdecyduj, czy rysunek pokazuje wirnik łopatkowy (pompy wirowe: śmigłowa/diagonalna) czy element wyporowy (np. śruba/koła zębate). Dopiero potem wybierz nazwę typu pompy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pompa helikoidalna (śrubowa) to pompa wyporowa, w której element roboczy ma kształt śruby/helisy. Obrót śruby przesuwa medium wzdłuż osi, zapewniając dość równomierny przepływ, często korzystny przy cieczach lepkich.
Szukaj rotora w kształcie śruby (helisy) lub śrubowego profilu w przekroju. Taki element nie wygląda jak klasyczne łopatki wirnika. Kluczowe jest odróżnienie śruby tworzącej "komory" transportujące ciecz od wirnika łopatkowego.
Pompa śmigłowa jest wirowa i ma wirnik z łopatkami jak śmigło; przekazuje energię cieczy głównie ruchem wirowym. Pompa helikoidalna jest wyporowa i przemieszcza ciecz dzięki śrubie/helisie, bardziej "wypycha" medium niż je rozpędza.
Pompa diagonalna (mieszanego przepływu) to pompa wirowa, w której przepływ ma składową osiową i promieniową. Stosuje się ją, gdy potrzebny jest kompromis między dużym wydatkiem (jak w osiowych) a większym sprężem (jak w promieniowych).
Obie mogą być pompami wyporowymi, ale mają inny element roboczy. Pompa zębata wykorzystuje dwa koła zębate (uzębienie jest cechą rozpoznawczą), a helikoidalna wykorzystuje śrubę/rotor helikalny. Różnica jest konstrukcyjna i eksploatacyjna.
Typowo jest to pompa wyporowa. Oznacza to, że przemieszcza określoną porcję cieczy w każdej fazie obrotu elementu roboczego, a wzrost ciśnienia wynika z "wypychania" medium w instalacji, a nie z samego rozpędzania cieczy jak w pompach wirowych.
Częsty błąd to utożsamianie każdej pompy z wirnikiem z pompą śmigłową oraz mylenie pomp wirowych (śmigłowa/diagonalna) z wyporowymi (helikoidalna/zębata). Pomaga zasada: łopatki = wirowa, śruba/zęby = wyporowa.
Można je spotkać w układach, gdzie tłoczy się media o większej lepkości lub wymagane jest stabilne podawanie medium. W praktyce warto łączyć rozpoznanie typu pompy z analizą medium (olej, paliwo, woda) oraz wymaganej charakterystyki pracy.
Najbardziej charakterystyczne są dwa zazębiające się koła w korpusie. Na przekrojach widać zęby i przestrzenie międzyzębne transportujące ciecz. Jeśli na rysunku brak uzębienia, a dominuje śruba/helisa, to nie będzie pompa zębata.
Najpierw oceń, czy element roboczy to łopatki (pompy wirowe) czy element wyporowy (śruba, zęby). Potem dopasuj nazwę: łopatki osiowe → śmigłowa, łopatki mieszane → diagonalna, śruba → helikoidalna, koła → zębata.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pompa helikoidalna (śrubowa) jest pompą wyporową – element roboczy ma kształt śruby/helisy, a transport medium odbywa się wzdłuż osi.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Pompa śrubowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_%C5%9Brubowa - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): "Pompa zębata" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_z%C4%99bata - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): "Pompa osiowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_osiowa - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z maszyn przepływowych oraz urządzeń pomocniczych w energetyce
  • Katalogi producentów pomp z przekrojami i opisami typów (helikoidalne, zębate, osiowe, diagonalne)
  • Materiały dydaktyczne z rysunku technicznego maszynowego (przekroje, symbole, elementy robocze)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego