KWALIFIKACJA ELM2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 14.
Rysunek przedstawia przewód przygotowany do wykonania złącza
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny, który pokazuje przewód przygotowany do wykonania złącza BNC.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Złącze BNC stosuje się do przewodu koncentrycznego. Taki przewód po przygotowaniu ma centralną żyłę, warstwę dielektryka oraz ekran (oplot/folię) odsłonięty do kontaktu z masą złącza. RJ45 pasuje do skrętki, HDMI i SCART do wielożyłowych przewodów sygnałowych, nie do koncentryka.
Klucz: rozpoznaj kabel, potem złącze.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu najpierw identyfikuje się rodzaj przewodu pokazany na rysunku, a dopiero potem dobiera nazwę złącza. Przy złączu BNC standardowo pracuje się z przewodem koncentrycznym, który po zdjęciu izolacji ma charakterystyczną budowę warstwową:

  • żyła środkowa (przewodnik sygnałowy),
  • dielektryk (izolacja wokół żyły),
  • ekran (oplot i/lub folia), który po odgięciu/odsłonięciu łączy się z masą złącza,
  • płaszcz zewnętrzny.

Tak przygotowany koniec kabla jest typowy dla zarabiania złączy koncentrycznych (m.in. BNC), gdzie ważne jest jednoczesne zapewnienie kontaktu żyły środkowej oraz ekranu.

Odpowiedź "RJ45" jest błędna, ponieważ RJ45 dotyczy okablowania sieciowego i telefonicznego opartego o skrętkę (kilka żył w parach). Końcówka skrętki po przygotowaniu wygląda inaczej: widoczne są oddzielne, cienkie żyły, a nie jedna żyła centralna i oplot.

Odpowiedź "HDMI" jest błędna, bo HDMI to złącze dla przewodów wielożyłowych (wiele torów sygnałowych, ekranowania i par), a nie pojedynczy tor koncentryczny przygotowany jak w kablu koncentrycznym. Sam sposób zdejmowania izolacji i liczba żył nie odpowiada typowemu przewodowi HDMI.

Odpowiedź "SCART" również nie pasuje: SCART to duże, wielopinowe złącze audio-wideo, które wymaga przewodu zawierającego wiele żył dla różnych sygnałów, a nie jednego przewodu z żyłą środkową i ekranem.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na rysunku widzisz jedną żyłę w środku oraz oplot/ekran dookoła, myśl "koncentryk", a wśród popularnych złączy najczęściej będzie to BNC (lub inne koncentryczne). Dzięki temu unikasz zgadywania po samych nazwach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Złącze BNC to popularne złącze koncentryczne używane do łączenia torów sygnałowych na kablu koncentrycznym. Spotkasz je m.in. w aparaturze pomiarowej, systemach wideo (np. CCTV) i połączeniach wymagających ekranowania. Kluczową cechą jest współpraca z żyłą środkową i ekranem kabla.
Kabel koncentryczny rozpoznasz po jednej żyle środkowej, otoczonej dielektrykiem, a dalej ekranem (oplot/folia) i płaszczem. Po przygotowaniu końcówki zwykle widać odsłoniętą żyłę centralną oraz odgięty/odsłonięty oplot, który będzie łączony z masą złącza.
RJ45 jest przeznaczone głównie do skrętki, czyli kabla z wieloma cienkimi żyłami ułożonymi w pary. Kabel koncentryczny ma inną budowę (jedna żyła + ekran), więc nie da się go poprawnie zakończyć RJ45 bez nieprawidłowych przeróbek. Na egzaminie najpierw rozpoznaj typ kabla, potem dobierz złącze.
Najważniejsze są: żyła środkowa (przenosi sygnał), dielektryk (utrzymuje geometrię i izolację) oraz ekran (oplot/folia, łączony z masą złącza). Błędy w przygotowaniu ekranu lub zbyt głębokie nacięcie dielektryka pogarszają parametry i mogą powodować zwarcia.
Nie. HDMI wymaga przewodu o określonej konstrukcji (wiele żył, pary sygnałowe, ekranowania), a samo złącze jest wielostykowe. Nie jest to złącze do pojedynczego przewodu koncentrycznego przygotowanego jak pod BNC. Na zadaniach rozpoznawczych HDMI wybiera się wtedy, gdy widać kabel wielożyłowy typowy dla przewodów cyfrowych A/V.
To etap, w którym usuwa się odpowiednie warstwy izolacji i ekranu tak, aby przewód mógł zostać poprawnie zakończony złączem. Obejmuje m.in. zdjęcie płaszcza, odsłonięcie żyły/żył, uformowanie ekranu (oplotu) i kontrolę, czy nie ma "włosków" powodujących zwarcie. Sposób zależy od typu kabla.
W praktyce BNC spotyka się w systemach CCTV, połączeniach wideo na kablu koncentrycznym oraz w aparaturze pomiarowej (np. połączenia sygnałowe). Umiejętność rozpoznania przewodu koncentrycznego i dobrania właściwego złącza ułatwia dobór osprzętu i zapobiega złym połączeniom.
Liczba żył szybko podpowiada, do jakiej rodziny należy przewód i złącze. Jedna żyła + ekran sugeruje koncentryk (np. BNC). Wiele żył sugeruje złącza wielopinowe (np. SCART) lub przewody cyfrowe (np. HDMI). Skrętka ma kilka żył w parach i typowo kończy się RJ45.
Najczęstsze pomyłki to wybór po "znanej nazwie" zamiast po analizie przewodu oraz mylenie zastosowania urządzenia z typem kabla. Uczniowie też ignorują ekran (oplot) albo nie zauważają, że przewód ma jedną żyłę centralną. Pomaga prosta procedura: rozpoznaj budowę kabla, potem dopasuj rodzinę złączy.
SCART jest złączem wielopinowym i wymaga przewodu z wieloma żyłami dla różnych sygnałów audio/wideo. BNC jest złączem koncentrycznym dla jednego toru sygnałowego na kablu koncentrycznym (żyła środkowa + ekran). Na rysunku przewodu koncentrycznego nie wybiera się SCART.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Złącze BNC stosuje się do przewodu koncentrycznego."

Źródła:

  • Wikipedia: "BNC connector" – https://en.wikipedia.org/wiki/BNC_connector (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Coaxial cable" – https://en.wikipedia.org/wiki/Coaxial_cable (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Registered jack" (sekcja o RJ45) – https://en.wikipedia.org/wiki/Registered_jack (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Karty katalogowe/poradniki producentów złączy koncentrycznych (opis budowy kabla i sposobu zarabiania)
  • Podręczniki do montażu elektronicznego omawiające przewody ekranowane i koncentryczne
  • Materiały dydaktyczne o okablowaniu sygnałowym (CCTV, pomiary RF) i typach złączy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego