KWALIFIKACJA INF1 + INF2 + INF8 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 10.
Rysunek przedstawia schemat filtru
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny filtru dolnoprzepustowego, co jest zgodne z kontekstem egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Filtr dolnoprzepustowy przepuszcza sygnały o częstotliwościach niższych od częstotliwości granicznej (ma małe tłumienie w dolnym paśmie), a tłumi składowe wyższe. Pozostałe typy filtrów mają inną relację między pasmem przenoszenia i zaporowym, więc nie pasują do takiej funkcji.

Pełne wyjaśnienie:

Filtry dzieli się według tego, jakie częstotliwości przenoszą z małym tłumieniem, a jakie celowo tłumią. W zadaniu poprawna jest odpowiedź "dolnoprzepustowego", bo filtr dolnoprzepustowy ma:

  • pasmo przenoszenia dla częstotliwości niskich (sygnał przechodzi "łatwo", tłumienie jest małe),
  • pasmo zaporowe dla częstotliwości wysokich (składowe wysokoczęstotliwościowe są tłumione).

To klasyczne rozwiązanie stosuje się m.in. do ograniczania zakłóceń o wysokich częstotliwościach oraz do wygładzania sygnałów, gdy niepożądane są szybkie zmiany (wysokie składowe widmowe).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • "górnoprzepustowego" – taki filtr działa odwrotnie: tłumi niskie częstotliwości, a przepuszcza wyższe. W praktyce wybiera się go wtedy, gdy chce się usunąć składową stałą lub wolne zmiany sygnału.
  • "środkowozaporowego" – filtr środkowozaporowy (notch) tłumi wąski zakres częstotliwości w środku pasma, a przepuszcza częstotliwości niższe i wyższe od niego. To inna idea niż "przepuszczanie niskich, tłumienie wysokich".
  • "środkowoprzepustowego" – filtr środkowoprzepustowy (band-pass) przepuszcza pewien zakres częstotliwości "w środku", a tłumi zarówno niskie, jak i wysokie. To również nie odpowiada zachowaniu filtru dolnoprzepustowego.

Wskazówka egzaminacyjna: aby nie pomylić typów, zapamiętaj schemat myślenia "co przepuszcza?" – nazwa filtru mówi o paśmie przenoszenia (dolne, górne albo środek), a nie o paśmie tłumienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Filtr dolnoprzepustowy to układ, który przepuszcza niskie częstotliwości, a tłumi wysokie. Stosuje się go m.in. do ograniczania zakłóceń wysokoczęstotliwościowych, wygładzania sygnałów oraz kształtowania pasma w torach telekomunikacyjnych.
Najpewniejsza metoda to sprawdzenie, które pasmo jest przenoszone. Dolnoprzepustowy ma małe tłumienie dla niskich częstotliwości, a górnoprzepustowy dla wysokich. Na charakterystyce amplitudowej widać to jako "przepuszczanie" dołem lub górą.
Filtr środkowoprzepustowy przepuszcza tylko pewien zakres częstotliwości w środku pasma, a tłumi zarówno niskie, jak i wysokie. Dolnoprzepustowy natomiast przepuszcza całe dolne pasmo i dopiero powyżej częstotliwości granicznej zaczyna silniej tłumić.
Filtr środkowozaporowy (pasmowozaporowy) tłumi wybrany zakres częstotliwości w środku pasma, a przepuszcza częstotliwości niższe i wyższe. Stosuje się go np. do "wycięcia" konkretnego zakłócenia o znanej częstotliwości w torze sygnałowym.
Częsty błąd to kierowanie się samą nazwą bez analizy pasma przenoszenia, mylenie "środkowoprzepustowego" z "środkowozaporowym" oraz nieuwaga przy odczycie charakterystyki. Pomaga nawyk: najpierw ustal, co jest tłumione, a dopiero potem wybierz nazwę.
Pasmo przenoszenia to zakres częstotliwości, dla których sygnał przechodzi z małym tłumieniem. Pasmo zaporowe to zakres, gdzie filtr ma tłumić sygnał możliwie silnie. Te pojęcia są kluczowe do rozpoznawania rodzaju filtru.
Zwykle nie – składowa stała i bardzo niskie częstotliwości należą do "dołu" pasma, więc filtr dolnoprzepustowy je przepuszcza. Do usuwania składowej stałej częściej stosuje się filtr górnoprzepustowy, który tłumi niskie częstotliwości.
W prostych filtrach spotyka się elementy pasywne: rezystory, kondensatory i cewki. Ich połączenia wpływają na to, czy układ tłumi niskie czy wysokie częstotliwości. W praktyce telekomunikacyjnej ważne jest też dopasowanie impedancji toru.
Przećwicz rozpoznawanie czterech podstawowych typów filtrów na schematach i charakterystykach. Naucz się słów-kluczy: dolny/górny/środek (przenoszenie) i zaporowy (wycięcie pasma). Rozwiązuj krótkie testy z identyfikacją typu układu.
Częstotliwość graniczna wyznacza umowną granicę między pasmem przenoszenia a obszarem, w którym tłumienie rośnie. Dzięki niej wiadomo, do jakiej częstotliwości sygnał ma przechodzić "dobrze", a powyżej jakiej filtr ma ograniczać składowe.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że filtr dolnoprzepustowy przepuszcza sygnały o częstotliwościach niższych od częstotliwości granicznej (ma małe tłumienie w dolnym paśmie), a tłumi składowe wyższe.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Filtr_dolnoprzepustowy - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Filtr_g%C3%B3rnoprzepustowy - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Filtr_pasmowoprzepustowy - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podstawy teorii obwodów: charakterystyki częstotliwościowe elementów RLC
  • Wprowadzenie do filtrów analogowych: typy filtrów i ich zastosowania
  • Materiały kursowe z telekomunikacji dotyczące torów sygnałowych i filtracji zakłóceń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego