KWALIFIKACJA MOT6 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 36.
Rysunek przedstawia sposób kontroli
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny, który ukazuje sposób kontroli luzu w panewkach, co jest istotne w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "luzu w panewkach", ponieważ przedstawiona kontrola dotyczy oceny pasowania elementów łożyska ślizgowego (czop wału–panewka) i określenia luzu roboczego. Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych pomiarów: chropowatości, drożności kanału olejowego lub wzniosu krzywki.

Pełne wyjaśnienie:

"Luz w panewkach" to luz roboczy w łożysku ślizgowym, tworzonym przez czop wału (np. korbowego) i panewkę. Taka kontrola jest typową czynnością podczas diagnozowania zużycia silnika lub w czasie naprawy (demontaż/montaż wału). Zbyt mały luz grozi zatarciem, a zbyt duży powoduje spadek ciśnienia oleju, hałas i przyspieszone zużycie.

Odpowiedź "chropowatości powierzchni" jest błędna, bo chropowatość ocenia się metodami przeznaczonymi do pomiaru struktury powierzchni (np. przyrządami do chropowatości) i dotyczy jakości obróbki, a nie luzu montażowego/roboczego w łożysku. Sama kontrola luzu nie jest pomiarem chropowatości.

Odpowiedź "drożności kanału olejowego" również nie pasuje: drożność sprawdza się przez przedmuch, płukanie lub oględziny przewodu/otworu. Jest to kontrola przepływu, a nie geometrii szczeliny w łożysku ślizgowym.

Odpowiedź "wysokości wzniosu krzywki wałka rozrządu" dotyczy elementu układu rozrządu i wymaga pomiaru profilu/zmiany promienia krzywki. To inny zespół i inny parametr niż luz w panewkach.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, jaki element jest przedmiotem kontroli (panewka/wał vs kanał olejowy vs wałek rozrządu), a dopiero potem dobieraj parametr (luz, drożność, chropowatość, wznios).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Luz w panewkach to szczelina robocza między czopem wału a panewką (łożyskiem ślizgowym). Musi być na tyle duża, by utworzył się klin olejowy, ale nie na tyle, by powodować stuki, spadek ciśnienia oleju i szybkie zużycie. To parametr ważny przy remoncie silnika.
Kontrola luzu pozwala ocenić zużycie wału i panewek oraz dobrać właściwe elementy podczas naprawy. Zbyt mały luz zwiększa ryzyko zatarcia po rozgrzaniu, a zbyt duży pogarsza smarowanie i może obniżać ciśnienie oleju. To wpływa na trwałość całego silnika.
Typowe objawy to metaliczne stuki (zwłaszcza pod obciążeniem), spadek ciśnienia oleju oraz przyspieszone nagrzewanie i zużycie elementów. W skrajnych przypadkach może dojść do obrócenia panewki lub uszkodzenia czopa wału. Objawy mogą też nasilać się po rozgrzaniu oleju.
Pomiar luzu dotyczy szczeliny/pasowania między dwoma elementami (wał–panewka) i jest związany z pracą łożyska ślizgowego. Kontrola chropowatości dotyczy jakości powierzchni po obróbce i wymaga metod oceniających strukturę powierzchni. To inne wielkości i inne przyczyny usterek.
Najczęściej podczas remontu silnika, po demontażu wału korbowego, przy wymianie panewek lub po obróbce czopów wału. Wykonuje się ją także, gdy diagnoza wskazuje na hałasy od dołu silnika lub problemy z ciśnieniem oleju. Pomiar bywa etapem kontroli po montażu.
Nie. Drożność kanału olejowego jest warunkiem doprowadzenia oleju, ale prawidłowe smarowanie zależy też od luzu łożyskowego, jakości powierzchni i parametrów oleju. Kanał może być drożny, a mimo to nadmierny luz powoduje spadek ciśnienia i gorsze warunki tworzenia klina olejowego.
Panewki współpracują z czopami wału (najczęściej wału korbowego, czasem także wałka wyrównoważającego). Tworzą łożysko ślizgowe, w którym olej tworzy warstwę rozdzielającą powierzchnie. Właściwy dobór i stan tych elementów wpływa na trwałość układu korbowego.
Najczęściej myli się podobne "kontrole" mechaniczne: luz panewek z kontrolą drożności kanałów olejowych albo z pomiarami rozrządu. Pomaga szybkie ustalenie, jaki zespół widać na rysunku (wał/panewka vs kanał olejowy vs wałek rozrządu) i jaki parametr jest dla niego typowy.
Wznios krzywki to różnica między maksymalnym a minimalnym promieniem krzywki, związana z otwieraniem zaworów. Jest to parametr elementu układu rozrządu, a nie łożyskowania wału. Pomiar wzniosu dotyczy geometrii krzywki, natomiast luz panewek dotyczy szczeliny pracy łożyska ślizgowego.
Ucz się parami: element + typowy parametr + typowe narzędzie (np. panewki–luz; kanały–drożność; wałek rozrządu–wznios). Na egzaminie najpierw rozpoznaj zespół na rysunku, potem dopasuj wielkość fizyczną. Trenuj na zdjęciach i schematach narzędzi warsztatowych.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poprawna jest odpowiedź "luzu w panewkach", ponieważ przedstawiona kontrola dotyczy oceny pasowania elementów łożyska ślizgowego (czop wału–panewka) i określenia luzu roboczego.

Materiały:

  • Podręczniki z budowy i naprawy silników spalinowych (łożyska ślizgowe, panewki, wał korbowy)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji MOT.2 z działu diagnostyki mechanicznej silnika
  • Instrukcje serwisowe (procedury kontroli luzów łożyskowych) dla wybranego silnika

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego