KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - STYCZEŃ 2016 (test 2)

PYTANIE NR 3.
Rysunek przedstawia symbol turbiny parowej
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek turbiny parowej, który jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Turbinę rozpoznaje się po dwóch cechach symbolu:
1) jest upust pary oznaczony pu, tu (turbina upustowa),
2) na wylocie podano warunek pp > pa, czyli ciśnienie wylotowe większe od atmosferycznego (turbina przeciwprężna).
Dlatego jest to turbina upustowo-przeciwprężna.

Pełne wyjaśnienie:

Symbol przedstawia turbinę parową z trzema charakterystycznymi "drogami" pary: wlotem, upustem pośrednim i wylotem. Aby poprawnie nazwać typ turbiny, trzeba jednocześnie zinterpretować obecność upustu oraz warunek ciśnienia wylotowego względem atmosfery.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: upustowo-przeciwprężnej?

  • Upust pośredni oznaczony parametrami pu, tu wskazuje, że część pary jest odbierana z turbiny pomiędzy wlotem a wylotem. To cecha turbin upustowych, stosowanych wtedy, gdy para ma zasilać proces technologiczny lub układ grzewczy.
  • Wylot przeciwprężny opisany relacją pp > pa oznacza, że ciśnienie pary na wylocie jest wyższe od atmosferycznego. Taki warunek jest typowy dla turbin przeciwprężnych (w przeciwieństwie do kondensacyjnych, gdzie dąży się do ciśnienia poniżej atmosferycznego).

Połączenie tych dwóch informacji daje jednoznaczny wniosek: jest to turbina upustowo‑przeciwprężna (ma upust i jednocześnie pracuje z ciśnieniem wylotowym powyżej atmosferycznego).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • kondensacyjnej – turbina kondensacyjna pracuje na wylocie przy ciśnieniu poniżej atmosferycznego (pp < pa) i zwykle jest sprzężona ze skraplaczem. Warunek pp > pa temu przeczy.
  • przeciwprężnej – sama turbina przeciwprężna ma wprawdzie pp > pa, ale nie musi mieć upustu pośredniego. Na rysunku upust (pu, tu) jest elementem kluczowym, więc odpowiedź pomija istotną cechę.
  • upustowo kondensacyjnej – taka turbina ma upust, ale wylot prowadzi do kondensacji, czyli pp < pa. Tu wskazano przeciwnie: pp > pa.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw sprawdź, czy jest narysowany upust (odgałęzienie z pu, tu), a dopiero potem odczytaj relację pp do pa, bo to rozróżnia "kondensacyjną" od "przeciwprężnej".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis pp > pa oznacza, że ciśnienie pary na wylocie z turbiny (pp) jest większe od ciśnienia atmosferycznego (pa). To cecha pracy przeciwprężnej – para wylotowa ma "nadciśnienie" i może być dalej wykorzystana, np. do ogrzewania lub technologii.
Turbinę upustową rozpoznasz po dodatkowym odgałęzieniu (strzałce) z części pośredniej turbiny, opisanym jako pu, tu. Oznacza to upust pary, czyli celowy odbiór części strumienia pary o określonych parametrach ciśnienia i temperatury do innych odbiorników.
Kluczowa różnica dotyczy ciśnienia wylotowego. Turbina kondensacyjna ma pp poniżej atmosferycznego (praca na próżni, zwykle ze skraplaczem). Turbina przeciwprężna ma pp powyżej atmosferycznego (pp > pa), dzięki czemu para wylotowa może zasilać procesy grzewcze/technologiczne.
Jest to połączenie, bo jednocześnie występują dwie cechy: upust pośredni (część pary odbierana z turbiny na określonych parametrach) oraz wylot przeciwprężny (pp > pa). Taka konfiguracja pozwala produkować energię elektryczną i równocześnie dostarczać parę użytkową o różnych parametrach.
Najczęściej stosuje się je w elektrociepłowniach przemysłowych i miejskich, gdy istnieje stałe zapotrzebowanie na ciepło i/lub parę technologiczną. Upust daje parę dla odbiorców pośrednich, a wylot przeciwprężny umożliwia dalsze wykorzystanie energii pary bez kondensacji w skraplaczu.
Wlot pary na schemacie jest zwykle pokazany jako strzałka skierowana do turbiny z parametrami p1, t1. Oznaczają one odpowiednio ciśnienie i temperaturę pary na wejściu. To pomaga odróżnić wlot od upustu i wylotu, które mają własne oznaczenia (np. pu, tu oraz pp, tp).
Nie zawsze. Nierówność pp > pa mówi, że turbina pracuje przeciwprężnie, ale o typie upustowym decyduje obecność dodatkowego odgałęzienia (upustu) z opisem pu, tu. Dopiero połączenie obu informacji pozwala rozpoznać turbinę jako upustowo-przeciwprężną.
Najczęstsze pomyłki to: (1) mylenie z upustowo-kondensacyjną przez nieuwagę na znak nierówności (pp > pa vs pp < pa), oraz (2) mylenie z turbiną tylko przeciwprężną, gdy ktoś zauważa pp > pa, ale pomija upust (pu, tu). Warto czytać symbol etapami.
Turbina z upustem jest korzystna, gdy układ ma równoczesne potrzeby: wytwarzania energii elektrycznej i dostawy pary/ciepła dla odbiorców. Upust zapewnia parę o parametrach pośrednich, a odpowiedni dobór pracy wylotu (np. przeciwprężnej) pozwala wykorzystać energię pary efektywnie w całym systemie.
Ucz się rozpoznawania po cechach: liczba wyjść pary, obecność upustu oraz relacja ciśnienia wylotowego do atmosfery (pp > pa lub pp < pa). Ćwicz na schematach blokowych: najpierw identyfikuj wlot (p1, t1), potem upust (pu, tu), na końcu wylot (pp, tp). To ogranicza typowe pomyłki.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z energetyki cieplnej omawiające klasyfikację turbin parowych
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji technik energetyk dotyczące schematów blokowych obiegów parowych
  • Karty katalogowe i opisy producentów turbin (sekcje o typach: kondensacyjne, przeciwprężne, upustowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego