W oznaczeniach układów połączeń transformatorów trójfazowych stosuje się litery opisujące sposób połączenia faz uzwojeń. Najczęściej spotkasz:
- Y – połączenie w gwiazdę (końce uzwojeń spotykają się w punkcie wspólnym, możliwy jest punkt neutralny),
- D – połączenie w trójkąt (uzwojenia tworzą pętlę, brak punktu neutralnego),
- Z/z – połączenie zygzakowe (każda faza jest "złożona" z dwóch części uzwojeń, łączonych w sposób poprawiający m.in. własności pracy przy obciążeniach niesymetrycznych).
Zapis typu Yz czyta się tak, że pierwsza litera opisuje uzwojenie górnego napięcia, a druga litera – uzwojenie dolnego napięcia. Jeśli na rysunku strona górnego napięcia ma układ gwiazdy (wspólny punkt połączenia trzech faz), a strona dolnego napięcia ma charakterystyczne rozdzielenie każdej fazy na dwie części i połączenia "na zakładkę" (typowe dla zygzaka), to właściwe oznaczenie to właśnie "Yz".
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują? Odpowiedź "Dz" wymagałaby, aby uzwojenie górnego napięcia było w trójkąt, czyli bez punktu wspólnego – na rysunku powinien być widoczny obwód zamknięty. "Yy" oznacza gwiazdę po obu stronach, więc dolne uzwojenie nie mogłoby mieć cech połączenia zygzakowego. "Dd" z kolei wymaga trójkąta po obu stronach, a więc dwóch niezależnych układów pętli trójkąta, czego nie da się pogodzić z obecnością punktu wspólnego gwiazdy i z podziałem faz typowym dla zygzaka.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal stronę WN i NN, potem szukaj punktu wspólnego (gwiazda) oraz zamkniętej pętli (trójkąt). Zygzak rozpoznawaj po tym, że pojedyncza "faza" po stronie wtórnej składa się z dwóch odcinków uzwojenia połączonych z różnych kolumn/faz.
