KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 2.
Rysunek przedstawia umowne oznaczenie, którym na profilu geologicznym zaznacza się
Ilustracja przedstawia umowne oznaczenie piaskowca na profilu geologicznym, co jest istotne w kontekście egzaminu zawodowego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na profilu geologicznym skały przedstawia się za pomocą umownych znaków litologicznych.
Symbol pokazany na rysunku odpowiada piaskowcowi, dlatego właściwa jest odpowiedź "piaskowiec". Pozostałe opcje (wapień, iłowiec, łupek węglowy) mają inne, odrębne oznaczenia w legendach profili.

Pełne wyjaśnienie:

Profil geologiczny to zapis kolejnych warstw (litologii) w funkcji głębokości lub miąższości. Aby był czytelny, każdą skałę oznacza się umownym symbolem litologicznym (znakiem graficznym), zwykle zgodnym z legendą stosowaną w danym opracowaniu.

W tym zadaniu należy rozpoznać, jaką skałę reprezentuje symbol widoczny na rysunku. Prawidłowa odpowiedź to piaskowiec, ponieważ przedstawione oznaczenie jest przypisane do piaskowców w tablicach/legendach używanych na profilach geologicznych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Wapień – jako skała węglanowa ma własne, odmienne znaki umowne; nie należy utożsamiać oznaczeń skał węglanowych z klastycznymi.
  • Iłowiec – skały ilaste (drobnoziarniste) są zwykle oznaczane inaczej niż piaskowce; częstym błędem jest wybór iłowca "bo wygląda na drobne kreskowanie", ale decyduje konkretny symbol z legendy.
  • Łupek węglowy – to skała ilasto-mułowcowa z domieszką substancji organicznej; w profilach bywa oznaczana znakami odróżniającymi ją od typowych piaskowców.

Wskazówki egzaminacyjne: ucz się symboli zawsze razem z nazwą skały i krótką cechą (np. "piaskowiec = skała okruchowa, ziarna piasku"), a przed wyborem odpowiedzi porównaj wszystkie opcje z legendą (jeśli jest dostępna). Jeśli zadanie bazuje na rysunku, kluczowa jest dokładność rozpoznania znaku, a nie ogólne skojarzenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Profil geologiczny pokazuje układ warstw skał w funkcji głębokości/miąższości. W górnictwie podziemnym służy do oceny litologii, ciągłości warstw, warunków urabiania i projektowania robót. Ułatwia też komunikację: ten sam zapis graficzny jest czytelny dla różnych osób.
Piaskowiec rozpoznaje się przez dopasowanie symbolu z profilu do symbolu w legendzie/tablicy oznaczeń. Kluczowe jest zapamiętanie znaku litologicznego, a nie sama intuicja. Jeśli nie ma legendy, trzeba korzystać z zestandaryzowanej tablicy używanej na zajęciach lub w danej dokumentacji.
Oznaczenia umowne skracają zapis i zwiększają czytelność profilu, szczególnie gdy warstw jest dużo. Symbole pozwalają szybko odróżnić litologie, porównać odcinki profilu i wychwycić zmiany. Opisy słowne są dłuższe i utrudniają szybkie analizowanie dokumentacji w praktyce górniczej.
Najczęściej myli się symbole, bo oba dotyczą skał osadowych, a znaki w różnych materiałach mogą wyglądać podobnie. Drugi błąd to zgadywanie na podstawie "twardości" lub skojarzeń, zamiast porównania z legendą. Pomaga nauka parami: symbol + nazwa + typ skały (klastyczna vs węglanowa).
Iłowiec to skała bardzo drobnoziarnista (ilasta), zwykle o innych właściwościach mechanicznych i filtracyjnych niż piaskowiec. Z tego powodu w profilach rozróżnia się ją osobnym symbolem. Inne oznaczenie ma zapobiegać pomyłkom przy interpretacji warunków geologicznych i technologii robót.
Przydaje się przy planowaniu wyrobisk, doborze obudowy, ocenie urabialności i przewidywaniu zmian warunków (np. przejście w inną litologię). Jest ważna też przy analizie zagrożeń i raportowaniu postępu robót. Czytanie profilu pozwala szybciej zrozumieć, czego spodziewać się "przed przodkiem".
Skuteczne jest uczenie się w zestawach: symbol–nazwa–cecha (np. piaskowiec: ziarna piasku, klastyczna). Rób fiszki z miniaturą symbolu i nazwą. Ćwicz na krótkich profilach: zasłaniaj opisy i nazywaj litologie tylko po znakach, a potem sprawdzaj z legendą.
Nie zawsze. Część oznaczeń jest powszechnie spotykana, ale w praktyce mogą występować różnice zależne od instytucji, rodzaju dokumentacji lub przyjętej legendy. Na egzaminie zwykle obowiązują symbole z materiałów dydaktycznych i typowych tablic. Zawsze warto szukać legendy do danego profilu.
Poza litologią często odczytasz miąższość warstw, granice kontaktów, kolejność stratygraficzną, czasem elementy tektoniczne lub opisy dodatkowe. W zależności od opracowania profil może zawierać też dane o próbkach, głębokościach wierceń i uwagi technologiczne. To narzędzie syntetyzujące wiele danych.
Piaskowiec może mieć inną urabialność i wytrzymałość niż skały ilaste czy węglanowe, co wpływa na dobór narzędzi urabiających i ocenę stateczności. Może też charakteryzować się inną przepuszczalnością, co bywa istotne przy ocenie zawodnienia. Rozpoznanie na profilu pomaga przygotować roboty.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Na profilu geologicznym skały przedstawia się za pomocą umownych znaków litologicznych.Symbol pokazany na rysunku odpowiada piaskowcowi, dlatego właściwa jest odpowiedź "piaskowiec"."

Materiały:

  • Tablice umownych oznaczeń litologicznych używane w pracowni geologicznej szkoły
  • Materiały dydaktyczne z czytania profili geologicznych (legendy, przekroje, profile)
  • Ćwiczenia praktyczne: dopasowywanie symboli do nazw skał na przykładowych profilach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego