Metoda neutralizacji (tzw. neutralizacja ręczna) polega na obserwacji ruchu obrazu elementu testowego (np. krzyża) podczas przesuwania soczewki w określonym kierunku. Kluczowe jest porównanie kierunku ruchu soczewki (zwykle oznaczanego strzałką) z kierunkiem przemieszczenia się obrazu w polu widzenia.
Dla soczewki dodatniej (plusowej, skupiającej) typowy jest ruch przeciwny: obraz przemieszcza się w kierunku przeciwnym do ruchu soczewki. Zatem gdy soczewkę przesuwa się w dół, a obraz krzyża "ucieka" do góry, wskazuje to na moc dodatnią. Taki układ pokazuje rysunek: strzałka oznacza ruch w dół, a położenie belki poziomej krzyża powyżej środka pola oznacza przesunięcie obrazu ku górze.
Dla soczewki ujemnej (minusowej, rozpraszającej) oczekuje się ruchu zgodnego: przy ruchu soczewki w dół obraz przemieszczałby się również w dół. Dlatego odpowiedź "ujemnej" jest nieprawidłowa w tym przypadku.
Odpowiedzi dotyczące soczewki astygmatycznej (w ujemnym lub dodatnim cylindrze) zakładają, że krzyż testowy wykazywałby cechy astygmatyzmu: różne zachowanie w meridianach (np. inny ruch lub "rozjechanie się" składowych, zmiana ostrości/kształtu linii). Na rysunku krzyż jest regularny, bez charakterystycznych deformacji sugerujących składową cylindryczną, więc wybór opcji astygmatycznych nie ma uzasadnienia.
Wskazówka egzaminacyjna: najczęstsza pomyłka polega na zapamiętaniu reguły "na odwrót". Warto utrwalić jedno proste skojarzenie: plus = przeciw, minus = zgodnie (w odniesieniu do porównania ruchu obrazu z ruchem soczewki).
