KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2008

PYTANIE NR 17.
Sączki membranowe wykonuje się:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sączki membranowe są filtrami o budowie cienkiej membrany z tworzyw sztucznych (często z estrów celulozy), działającymi głównie jako filtracja powierzchniowa. Pozostałe materiały z odpowiedzi dotyczą typowych filtrów wgłębnych (włókna celulozy, ziemia okrzemkowa) lub filtrów laboratoryjnych ze spieków szklanych.

Pełne wyjaśnienie:

Sączki membranowe to filtry, w których elementem filtrującym jest cienka membrana polimerowa o ściśle kontrolowanej porowatości. W praktyce spotyka się membrany wykonywane z tworzyw sztucznych, a jednym z klasycznych i bardzo częstych materiałów są estry celulozy. Taka konstrukcja sprzyja filtracji głównie "na powierzchni" membrany, czyli zatrzymywaniu cząstek na jej powierzchni i w otworach o zdefiniowanym rozmiarze.

Odpowiedź "ze sprasowanych ziaren sproszkowanej glinki lub ziemi okrzemkowej" opisuje materiały charakterystyczne dla filtrów wgłębnych (warstwa porowata, w której cząstki są zatrzymywane w całej objętości złoża), a nie dla typowej membrany polimerowej. Takie materiały bywają używane do klarowania i wstępnego oczyszczania, ale nie są klasycznym wykonaniem sączka membranowego.

Odpowiedź "ze spilśnionych włókien celulozy" odnosi się do papierów/sączków włóknistych, również zaliczanych do filtracji wgłębnej. To częsty obszar pomyłek, bo słowo "celuloza" pojawia się zarówno przy papierze filtracyjnym, jak i przy estrach celulozy w membranach. Różnica polega na tym, że w membranach mamy materiał polimerowy tworzący cienką warstwę o kontrolowanych porach, a w sączkach włóknistych – splątane włókna stanowiące grubsze medium filtrujące.

Odpowiedź "ze spieków szklanych" dotyczy filtrów spiekanych (np. lejków ze spiekiem), stosowanych w laboratoriach do filtracji, jednak nie jest to typowa konstrukcja sączka membranowego (wymiennej membrany z tworzywa). Spiek ma inną budowę, inną mechanikę zatrzymywania cząstek i zwykle inne zastosowania praktyczne.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pada "membranowe", myśl o cienkiej membranie polimerowej (tworzywo, kontrolowana porowatość). Jeśli pojawiają się "włókna", "ziemia okrzemkowa" lub "złoże" – to zwykle filtry wgłębne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sączki membranowe to cienkie membrany z tworzyw sztucznych o kontrolowanej porowatości, działające głównie jak filtracja powierzchniowa. Sączki papierowe z włókien celulozy to zwykle filtry wgłębne, w których cząstki zatrzymują się w całej objętości materiału.
Najczęściej są to tworzywa sztuczne (polimery). W praktyce klasycznym i często spotykanym przykładem są estry celulozy. Kluczowe jest to, że jest to membrana polimerowa, a nie złoże ziarniste czy splątane włókna papieru.
Estry celulozy to przetworzone pochodne celulozy, które zachowują się jak materiał polimerowy tworzący jednolitą membranę. W kontekście filtrów są traktowane jako tworzywo do wytworzenia membrany o określonych porach, a nie jako włókna papieru filtracyjnego.
Filtracja powierzchniowa polega na zatrzymywaniu cząstek głównie na powierzchni membrany i w jej porach o zdefiniowanym rozmiarze. Dzięki temu membrany kojarzą się z precyzyjnym "odsiewaniem" cząstek, w przeciwieństwie do filtrów wgłębnych.
Jeśli w odpowiedzi pojawiają się włókna (np. celulozowe) albo złoże ziarniste (np. ziemia okrzemkowa), to zwykle opis filtra wgłębnego. Membrana to cienka warstwa polimeru, a nie "miąższ" włóknisty czy warstwa proszku.
Nie. Spiek szklany to porowaty element wykonany ze szkła spiekanego, często część trwałego sprzętu laboratoryjnego (np. lejek ze spiekiem). Sączek membranowy to wymienna membrana z tworzywa sztucznego. To różne konstrukcje i inne mechanizmy filtracji.
Filtr membranowy wybiera się, gdy potrzebna jest filtracja o przewidywalnej "granicznej" porowatości, np. do klarowania roztworu przed analizą lub w procedurach wymagających kontrolowanego zatrzymania cząstek. Dobór zależy od celu i właściwości roztworu.
Ziemia okrzemkowa jest materiałem ziarnistym tworzącym złoże filtracyjne (filtr wgłębny), a nie cienką, jednolitą membranę polimerową. W filtrze membranowym kluczowa jest ciągła warstwa tworzywa o kontrolowanych porach, a nie sprasowany proszek.
Częste są pomyłki na słowie "celuloza": część osób automatycznie wybiera włókna celulozy (papier), ignorując, że membrany mogą być z estrów celulozy (tworzywo). Drugi błąd to utożsamianie każdego filtra laboratoryjnego (np. spieku) z membraną.
Pomaga prosta tabela: membrana = polimer/warstwa cienka; wgłębny = włókna lub złoże; spiek = porowaty element stały (szkło). Warto ćwiczyć na przykładach z pracowni: do czego służy dany filtr i jak wygląda.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Sączki membranowe są filtrami o budowie cienkiej membrany z tworzyw sztucznych (często z estrów celulozy), działającymi głównie jako filtracja powierzchniowa."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii postaci leku (dział: filtracja i procesy jednostkowe)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji dla technika farmaceutycznego (pracownia receptury/technologii)
  • Instrukcje producentów filtrów membranowych (karty katalogowe materiałów membran)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego