KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 15.
Saldo konta Koszty działalności podstawowej ustalone na koniec okresu sprawozdawczego oznacza wartość
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Saldo końcowe konta Koszty działalności podstawowej na koniec okresu pokazuje tę część kosztów, która nie została jeszcze rozliczona na produkty (np. na wyroby gotowe) i dlatego pozostaje "w toku". W praktyce odpowiada to wartości produkcji niezakończonej ustalonej na dzień zamknięcia/ustalenia salda.

Pełne wyjaśnienie:

Konto Koszty działalności podstawowej służy do ujmowania kosztów związanych bezpośrednio z podstawową działalnością operacyjną jednostki (np. wytwarzaniem). W trakcie okresu sprawozdawczego na tym koncie gromadzi się koszty, a na koniec okresu koszty te są rozliczane na efekty działalności (produkty, usługi) zgodnie z przyjętymi zasadami ewidencji.

Jeżeli na dzień ustalenia salda część kosztów nie może zostać przypisana do wyrobów gotowych (bo produkcja nie została zakończona), to taka nierozliczona część kosztów pozostaje jako saldo końcowe. Ekonomicznie odpowiada to wartości produkcji niezakończonej (produkcji w toku) ustalonej na koniec okresu. Dlatego odpowiedź "produkcji niezakończonej na dzień ustalenia tego salda" oddaje sens salda konta kosztów działalności podstawowej.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne zdarzenia gospodarcze i inne grupy kont:

  • "produktów przekazanych na własne cele przedsiębiorstwa" dotyczy rozchodu produktów na potrzeby własne (często ujmowanego jako zużycie/pozostałe koszty), a nie znaczenia salda konta kosztowego na koniec okresu.
  • "wyrobów gotowych przyjętych do magazynu po planowanym koszcie wytworzenia" odnosi się do ewidencji zapasów wyrobów gotowych oraz ewentualnych odchyleń od cen ewidencyjnych, a nie do tego, co oznacza saldo konta kosztów.
  • "wyrobów gotowych przyjętych do magazynu po rzeczywistym koszcie wytworzenia" również opisuje przyjęcie do magazynu i wycenę zapasu, czyli typowo konta zapasów, a nie saldo konta gromadzącego koszty działalności podstawowej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się saldo konta kosztów na koniec okresu, warto od razu rozważyć, czy pytanie dotyczy rozliczenia kosztów na produkty oraz czy pozostaje część kosztów "niewygaszona" przez zakończoną produkcję. To zwykle prowadzi do interpretacji jako produkcji w toku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Saldo końcowe konta kosztów pokazuje nierozliczoną część kosztów na dzień zamknięcia okresu. W zależności od rodzaju konta może to oznaczać np. koszty dotyczące przyszłych okresów albo koszty ujęte, ale jeszcze nieprzypisane do produktów. Trzeba zawsze powiązać saldo z funkcją danego konta.
Produkcja niezakończona to część procesu wytwarzania, która na dzień bilansowy nie zakończyła się powstaniem wyrobu gotowego. Obejmuje nakłady już poniesione (materiały, robociznę, koszty wydziałowe), które nie mogą jeszcze zwiększyć stanu wyrobów gotowych, bo produkt nie jest ukończony.
Jeżeli na koniec okresu nie wszystkie koszty zostały rozliczone na produkty ukończone, to pozostają one jako nierozliczone koszty procesu wytwarzania. Ekonomicznie odpowiada to wartości prac rozpoczętych, ale niezakończonych, czyli produkcji w toku. Stąd takie saldo bywa interpretowane jako wartość produkcji niezakończonej.
Nie zawsze. W wielu układach ewidencji dąży się do rozliczenia kosztów na produkty i wynik, ale mogą pozostać koszty dotyczące produkcji w toku lub rozliczeń międzyokresowych, jeśli proces nie został zakończony. Kluczowe jest, na jakim etapie dokonuje się rozliczeń i jak jednostka prowadzi rachunek kosztów.
Konto kosztów służy do gromadzenia i rozliczania nakładów (kosztów) według funkcji lub rodzaju. Konto zapasów pokazuje stan majątku (ile jest wyrobów w magazynie i w jakiej wartości). Jeżeli w odpowiedzi mowa o "przyjęciu do magazynu", to zwykle dotyczy to zapasów, a nie salda konta kosztowego.
Oznacza ujęcie wyrobów w ewidencji magazynowej według z góry ustalonego (planowanego) kosztu wytworzenia, a różnice między kosztem planowanym a rzeczywistym rozlicza się osobno. To zagadnienie dotyczy metod wyceny i kont zapasów/odchyleń, a nie bezpośrednio znaczenia salda konta kosztów działalności.
Koszt planowany to wartość przyjęta z góry (normatyw/plan) do ewidencji i kalkulacji, natomiast koszt rzeczywisty wynika z faktycznie poniesionych nakładów. Różnica między nimi tworzy odchylenia, które trzeba rozliczyć. Na egzaminie ważne jest rozpoznanie, czy pytanie dotyczy wyceny zapasów czy rozliczenia kosztów.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie kont kosztów z kontami magazynowymi, automatyczne wybieranie odpowiedzi o "wyrobach gotowych" bez analizy salda, oraz ignorowanie produkcji w toku. Pomaga sprawdzenie, czy odpowiedź mówi o "stanie magazynu" (zapas), czy o "nierozliczonych kosztach" (konto kosztowe).
Produkcja w toku ujawnia się, gdy na dzień bilansowy jednostka ma rozpoczęte, ale niezakończone prace produkcyjne. Wówczas część poniesionych kosztów nie może być zaliczona do kosztu własnego sprzedaży ani do wyrobów gotowych, tylko stanowi element zapasów/rozliczeń związanych z wytwarzaniem.
Ucz się na schematach: (1) gromadzenie kosztów, (2) rozliczenie na produkcję w toku i wyroby gotowe, (3) ujęcie w wyniku. Przerób zadania, w których trzeba wskazać, co oznacza saldo konta, oraz odróżniać wycenę magazynu od rozliczenia kosztów. Zwracaj uwagę na słowa "saldo" i "na koniec okresu".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Saldo końcowe konta Koszty działalności podstawowej na koniec okresu pokazuje tę część kosztów, która nie została jeszcze rozliczona na produkty (np. na wyroby gotowe) i dlatego pozostaje "w toku"."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (akt prawny regulujący zasady rachunkowości w Polsce)

Materiały:

  • Podręczniki do "Podstaw rachunkowości" i "Rachunku kosztów" (rozdziały o ewidencji i rozliczaniu kosztów produkcji)
  • Materiały dydaktyczne z planu kont (zespół kosztów i konta rozliczeniowe) stosowane w technikum rachunkowości
  • Przykładowe zadania egzaminacyjne dotyczące produkcji w toku i rozliczania kosztów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego