Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2014 (test 2)



PYTANIE NR 24.
Saldo początkowe konta Towary wynosi 25 000 zł, a odchylenia od cen ewidencyjnych wynoszą 5 000 zł. W okresie sprawozdawczym miały miejsce następujące operacje gospodarcze:
- przyjęcie towarów do magazynu 3 000 zł,
- odchylenia od cen ewidencyjnych bieżącego okresu 600 zł,
- wydanie towarów odbiorcy 12 200 zł.

Odchylenia rozliczane są metodą odchyleń przeciętnych. Wartość odchyleń przypadających na rozchodowane towary wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W metodzie odchyleń przeciętnych wyznacza się wskaźnik: (odchylenia początkowe + odchylenia okresu) / (towary początkowe + przyjęcia). Następnie mnoży się go przez wartość rozchodu w cenach ewidencyjnych. Otrzymana kwota to odchylenia przypadające na rozchodowane towary.

Pełne wyjaśnienie:

Metoda odchyleń przeciętnych służy do rozliczania różnic (odchyleń) między wartością zapasów w cenach ewidencyjnych a ich wartością wynikającą z cen rzeczywistych (np. zakupu). Idea jest taka, aby odchylenia "rozsmarować" proporcjonalnie na zapasy, które zeszły z magazynu (rozchód), oraz na zapasy pozostające na stanie końcowym.

Krok 1: Ustalenie łącznych kwot narastająco

  • Towary w cenach ewidencyjnych: saldo początkowe 25 000 + przyjęcie 3 000 = 28 000
  • Odchylenia: saldo początkowe 5 000 + odchylenia okresu 600 = 5 600

Krok 2: Wyznaczenie wskaźnika odchyleń przeciętnych
Wskaźnik = 5 600 / 28 000 = 0,2 (czyli 20%). Oznacza to, że przeciętnie na 1 zł rozchodu w cenach ewidencyjnych przypada 0,20 zł odchyleń.

Krok 3: Naliczanie odchyleń na rozchód
Rozchód (wydanie) towarów wynosi 12 200 w cenach ewidencyjnych. Odchylenia przypadające na rozchodowane towary: 12 200 × 0,2 = 2 440.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wartość "2 400 zł" odpowiadałaby sytuacji, w której zastosowano wskaźnik z innej podstawy (np. zaokrąglono wskaźnik lub pominęto część danych), co zniekształca proporcję odchyleń.
  • Wartość "2 178 zł" sugeruje użycie błędnego mianownika (np. nieuwzględnienie pełnej wartości towarów narastająco albo pomieszanie cen ewidencyjnych z rzeczywistymi), przez co wskaźnik jest zaniżony.
  • Wartość "2 732 zł" wskazuje na zawyżony wskaźnik odchyleń (np. nieuwzględnienie przyjęcia w łącznej bazie towarów albo nieprawidłowe zsumowanie odchyleń), co prowadzi do zbyt dużego obciążenia rozchodu.

Na egzaminie warto zapamiętać schemat: najpierw wskaźnik narastająco, potem mnożenie przez rozchód. To minimalizuje ryzyko pomyłek w kolejności działań.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to są odchylenia od cen ewidencyjnych towarów?
To różnice między wartością towarów ujętą w księgach w stałej cenie ewidencyjnej a wartością wynikającą z cen rzeczywistych (np. zakupu). Odchylenia kumuluje się na odrębnym koncie i rozlicza na rozchód oraz zapas końcowy.
Jak działa metoda odchyleń przeciętnych w rozliczaniu towarów?
Najpierw liczysz wskaźnik odchyleń narastająco: (odchylenia początkowe + odchylenia okresu) / (towary początkowe + przyjęcia). Potem mnożysz wskaźnik przez rozchód w cenach ewidencyjnych. Wynik to odchylenia przypadające na wydane towary.
Dlaczego do wskaźnika odchyleń dodaje się saldo początkowe?
Ponieważ metoda jest narastająca: odchylenia "wiszące" na początku okresu dotyczą zapasu początkowego, który w okresie może zostać wydany. Pominięcie salda początkowego zaniża lub zawyża wskaźnik i prowadzi do błędnego rozliczenia odchyleń na rozchód.
Jakie kwoty trafiają do mianownika wskaźnika odchyleń przeciętnych?
Do mianownika wchodzą wartości towarów w cenach ewidencyjnych dostępnych do rozchodu: saldo początkowe konta Towary oraz przyjęcia (zwiększenia) w okresie. Celem jest ustalenie, do jakiej bazy wartościowej mają się odnieść odchylenia narastająco.
Kiedy w zadaniach z towarami stosuje się ceny ewidencyjne?
Stosuje się je, gdy jednostka chce uprościć bieżącą ewidencję magazynową i księgową, używając stałych cen (np. średnich, planowanych). Wtedy różnice między ceną ewidencyjną a rzeczywistą ujmuje się jako odchylenia i rozlicza w sposób systematyczny.
Czy odchylenia przypadające na rozchód to zawsze procent rozchodu?
W metodzie przeciętnej tak, bo najpierw wyznaczasz procentowy (ułamkowy) wskaźnik odchyleń, a potem naliczasz odchylenia proporcjonalnie do wartości rozchodu w cenach ewidencyjnych. Uwaga: wskaźnik liczysz z danych narastająco, a nie tylko z operacji bieżących.
Jakie błędy najczęściej psują wynik w metodzie odchyleń przeciętnych?
Najczęstsze to: pominięcie salda początkowego (towarów lub odchyleń), użycie rozchodu w mianowniku zamiast towarów dostępnych do rozchodu, mylenie cen ewidencyjnych z rzeczywistymi oraz zaokrąglanie wskaźnika zbyt wcześnie, co kumuluje różnice w wyniku.
Jak sprawdzić, czy obliczony wskaźnik odchyleń ma sens?
Porównaj relację odchyleń do towarów dostępnych do rozchodu. Jeśli odchylenia są dodatnie i stanowią np. 20% bazy, to wskaźnik ~0,20 jest logiczny. Wskaźnik nie powinien "magicznie" rosnąć po dodaniu przyjęć do bazy; przyjęcia zwykle stabilizują proporcję.
Czy wynik może się różnić przez zaokrąglenia na egzaminie?
Może, jeśli wskaźnik ma wiele miejsc po przecinku i ktoś zaokrągli go zbyt wcześnie. Najbezpieczniej jest liczyć wskaźnik w ułamku i mnożyć dopiero na końcu, a zaokrąglać wynik końcowy do pełnych złotych (zgodnie z poleceniem/kluczem zadania).
Jak przygotować się do zadań z odchyleń od cen ewidencyjnych?
Ćwicz schemat na wielu przykładach: 1) zsumuj narastająco towary i odchylenia, 2) policz wskaźnik, 3) nalicz odchylenia na rozchód, 4) kontrolnie sprawdź, czy odchylenia na rozchód + na zapas końcowy = odchylenia narastająco.
info

Statystycznie 34% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w metodzie odchyleń przeciętnych wyznacza się wskaźnik: (odchylenia początkowe + odchylenia okresu) / (towary początkowe + przyjęcia).

Materiały:

  • Podręczniki z rachunkowości finansowej (działy: zapasy, ewidencja towarów, ceny ewidencyjne)
  • Zadania rachunkowe z ewidencji zapasów metodą odchyleń przeciętnych
  • Materiały dydaktyczne szkół/CKZ dla kwalifikacji prowadzenie rachunkowości (ćwiczenia z kont zespołu 3 i 4/5 w wariancie dla towarów)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego