KWALIFIKACJA SPL5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 10.
Samochodem ciężarowym o ładowności 12 t przewieziono ładunek o masie 6 t z Radomia do Warszawy. Jaki jest współczynnik wykorzystania ładowności tego środka transportu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Współczynnik wykorzystania ładowności oblicza się jako iloraz masy przewiezionego ładunku i ładowności pojazdu. Dla 6 t i 12 t: 6/12 = 0,5. Otrzymany wynik jest bez jednostki i oznacza wykorzystanie 50% ładowności.

Pełne wyjaśnienie:

Współczynnik wykorzystania ładowności informuje, jaka część dopuszczalnej ładowności pojazdu została faktycznie użyta w danym przewozie. Jest to prosty wskaźnik organizacyjny stosowany w spedycji i transporcie do oceny, czy pojazd został dobrany adekwatnie do zlecenia.

Krok 1: zapis danych
Ładowność samochodu: 12 t
Masa przewiezionego ładunku: 6 t

Krok 2: wzór
Współczynnik wykorzystania ładowności = (masa ładunku) / (ładowność)

Krok 3: obliczenie
6 / 12 = 0,5

Odpowiedź 0,50 oznacza, że pojazd został wykorzystany w połowie (50%). Taki wynik bywa sygnałem do rozważenia mniejszego pojazdu lub konsolidacji ładunków, jeśli celem jest poprawa efektywności.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują?

  • Wartości mniejsze (np. 0,25 lub 0,18) odpowiadałyby sytuacji, gdy ładunek byłby znacznie lżejszy w stosunku do 12 t, czyli nie wynikają z podanych danych.
  • Wartość 2,00 oznaczałaby, że masa ładunku jest dwukrotnie większa od ładowności, co w tym zadaniu nie zachodzi i w praktyce wskazywałoby na przeciążenie.

Wskazówka egzaminacyjna: sprawdź, czy wskaźnik jest mniejszy lub równy 1. Jeśli wychodzi powyżej 1, najczęściej oznacza to odwrócony iloraz lub błąd podstawienia danych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wskaźnik pokazujący, jaka część ładowności pojazdu została użyta. Najczęściej liczy się go jako masa ładunku / ładowność. Wynik jest bez jednostki, np. 0,5 oznacza 50% wykorzystania ładowności.
Podstaw dane do ilorazu: w = m / Ł, gdzie m to masa ładunku, a Ł to ładowność pojazdu. Następnie wykonaj dzielenie i zapisz wynik w formie dziesiętnej lub procentowej.
Bo masa ładunku nie powinna być większa od ładowności pojazdu. Wynik > 1 wskazuje przeciążenie albo błąd obliczeń (często odwrócony iloraz). W praktyce dąży się do wartości bliskiej 1, ale zgodnej z ograniczeniami.
Oznacza, że wykorzystano 50% ładowności pojazdu. Przykładowo przy ładowności 12 t przewieziono 6 t. Taki rezultat może sugerować niewykorzystaną rezerwę i możliwość lepszego doboru pojazdu lub konsolidacji ładunków.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie dzielenia (ładowność/massa), nieuwaga przy przepisywaniu danych, mylenie wskaźnika z procentem bez przeliczenia oraz akceptowanie wyniku > 1 bez refleksji, że oznacza przeciążenie.
W samym wskaźniku wykorzystania ładowności trasa nie zmienia wyniku, bo liczy się relację masy do ładowności. Trasa ma znaczenie w innych zadaniach, np. kosztowych, czasowych, doboru dróg czy ograniczeń tonażowych.
Wystarczy pomnożyć wynik przez 100%. Przykład: 0,5 × 100% = 50%. Na egzaminie często akceptuje się zapis dziesiętny (np. 0,50) lub procentowy, jeśli polecenie nie narzuca formy.
Gdy ładunek jest lekki, ale zajmuje dużo miejsca (np. opakowania, styropian), pojazd może "zapełnić się" objętościowo zanim osiągnie ładowność. Wtedy analizuje się także kubaturę i wskaźnik wypełnienia przestrzeni.
Niższe wykorzystanie zwykle oznacza gorszą efektywność: koszty stałe kursu (kierowca, paliwo, amortyzacja) rozkładają się na mniejszą masę ładunku. W praktyce szuka się optymalizacji przez dobór pojazdu lub łączenie zleceń.
Ćwicz typowe wskaźniki: wykorzystanie ładowności, wypełnienie przestrzeni, tony-kilometry, proste koszty i czasy. Rób obliczenia "na brudno", a na końcu sprawdzaj sens wyniku (np. czy wskaźnik nie przekracza 1).
info

Statystycznie 70% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Współczynnik wykorzystania ładowności oblicza się jako iloraz masy przewiezionego ładunku i ładowności pojazdu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Ładowność" – definicja pojęcia ładowności, https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81adowno%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): "Transport drogowy" – kontekst pojęć i parametrów przewozu w transporcie, https://pl.wikipedia.org/wiki/Transport_drogowy (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do podstaw logistyki/spedycji (dział: dobór środka transportu i wskaźniki eksploatacyjne)
  • Zadania rachunkowe z transportu drogowego: wskaźniki wykorzystania masy i przestrzeni ładunkowej
  • Materiały szkolne z matematyki stosowanej (proporcje, ułamki dziesiętne, procenty)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego