Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPO5 - PAŹDZIERNIK 2013



PYTANIE NR 9.
Samotny mężczyzna, chory na nadciśnienie tętnicze i chorobę wieńcową serca rzadko wychodzi z domu. Jego pasją są gry komputerowe i przed komputerem spędza większość dnia. Lubi jeść tłuste mięsa, zwłaszcza wieprzowinę; w jego diecie praktycznie nie występują warzywa i owoce. Unika spotkań towarzyskich, a z sąsiadem, z którym utrzymuje sporadyczne kontakty, zwykle popada w konflikty. W tej sytuacji opiekunka powinna zadbać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najwłaściwsze wsparcie dotyczy trzech obszarów ryzyka: małej aktywności (siedzący tryb życia), nieprawidłowej diety (tłuste mięsa, brak warzyw i owoców) oraz izolacji i konfliktów społecznych. Dbanie o ruch, zmianę nawyków żywieniowych i poprawę relacji sprzyja zdrowiu serca i dobrostanowi.

Pełne wyjaśnienie:

Opis sytuacji wskazuje na kilka silnych czynników ryzyka pogorszenia stanu zdrowia i funkcjonowania: siedzący tryb życia (większość dnia przed komputerem), dieta bogata w tłuste mięsa przy jednoczesnym braku warzyw i owoców oraz ograniczone relacje społeczne połączone z konfliktami. Przy nadciśnieniu i chorobie wieńcowej opiekun powinien wspierać takie działania, które realnie zmniejszają ryzyko powikłań i poprawiają jakość życia.

Odpowiedź "o aktywność fizyczną podopiecznego i zmianę nawyków żywieniowych oraz poprawę stosunków sąsiedzkich" obejmuje komplet kluczowych kierunków pomocy:

  • Aktywność fizyczna – w miarę możliwości i zaleceń medycznych, np. regularne spacery, proste ćwiczenia, przerwy od siedzenia. Celem jest ograniczanie bezruchu i wspieranie wydolności.
  • Zmiana nawyków żywieniowych – zachęcanie do bardziej zbilansowanej diety, w tym zwiększania udziału warzyw i owoców oraz ograniczania tłustych mięs. Opiekun wspiera wybory i organizację posiłków, a nie utrwalanie szkodliwych preferencji.
  • Relacje społeczne – izolacja i konflikty mogą nasilać stres oraz obniżać motywację do dbania o siebie. Wsparcie w komunikacji, szukaniu neutralnych tematów i budowaniu spokojniejszych kontaktów jest elementem opiekuńczo-wspierającym.

Pozostałe propozycje są nieadekwatne, bo przesuwają nacisk na hobby lub utrwalają niekorzystne zachowania:

  • "Poszerzenie repertuaru gier… i unikanie kontaktów z sąsiadem" wzmacnia siedzący tryb życia oraz izolację.
  • "Gotowanie ulubionych potraw…" utrwala dietę wysokotłuszczową; same "częstsze odwiedziny sąsiedzkie" bez pracy nad konfliktem nie rozwiążą problemu relacji.
  • "Towarzyszenie podczas gier… oraz kontrolowanie ilości jedzenia" nie adresuje potrzeby ruchu i jakości diety; sama kontrola może też wywoływać opór, jeśli nie jest połączona z edukacją i motywowaniem.

W praktyce opiekun powinien działać realistycznie: proponować małe kroki (krótsze spacery, zamiana części potraw), wzmacniać sprawczość podopiecznego i w razie potrzeby konsultować plan aktywizacji z zespołem terapeutycznym/medycznym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co powinien zrobić opiekun, gdy podopieczny prowadzi siedzący tryb życia?
Najważniejsze jest ograniczanie długiego siedzenia i wprowadzanie bezpiecznego ruchu: krótkie spacery, proste ćwiczenia, przerwy co kilkadziesiąt minut. Opiekun powinien motywować małymi krokami, dostosować aktywność do możliwości i w razie wątpliwości skonsultować plan z personelem medycznym.
Dlaczego przy nadciśnieniu ważna jest aktywność fizyczna?
Regularny, umiarkowany ruch wspiera pracę układu krążenia, pomaga kontrolować masę ciała i poprawia samopoczucie. U osoby z nadciśnieniem i chorobą wieńcową kluczowe jest dobranie intensywności do stanu zdrowia oraz unikanie nagłych, zbyt forsownych wysiłków.
Jakie zmiany w diecie są najważniejsze przy chorobie wieńcowej?
Najczęściej dąży się do poprawy jakości diety: więcej warzyw i owoców, produkty pełnoziarniste, ograniczanie tłustych mięs i tłuszczów nasyconych. Opiekun może pomóc w planowaniu zakupów, proponowaniu lżejszych zamienników i uczeniu prostych, zdrowszych sposobów przygotowania posiłków.
Co oznacza, że podopieczny jest społecznie wycofany?
Wycofanie społeczne to ograniczanie kontaktów i unikanie spotkań, często z powodu niskiego nastroju, lęku, braku motywacji lub złych doświadczeń. W opiece ważne jest wspieranie bezpiecznych, małych form kontaktu (krótkie rozmowy, wspólne aktywności) bez wywierania presji.
Jak opiekun może pomóc w poprawie relacji z sąsiadem?
Pomoc polega na wzmacnianiu spokojnej komunikacji: ustalaniu zasad rozmowy, unikania tematów zapalnych, trenowaniu asertywnych zwrotów i szukaniu neutralnych form kontaktu. Gdy konflikty są silne, opiekun może zachęcić do wsparcia specjalisty lub mediacji w ramach dostępnych usług.
Czy opiekun powinien gotować ulubione tłuste potrawy podopiecznemu?
Zwykle nie jest to najlepszy kierunek, bo utrwala niekorzystne nawyki żywieniowe. Lepsze jest wspieranie stopniowej zmiany: modyfikacja przepisów, mniejsze porcje tłustych mięs, dodawanie warzyw. Ważny jest dialog i motywowanie, a nie zakazy wprowadzane "na siłę".
Jakie błędy najczęściej popełnia się w pytaniach o wsparcie opiekuna?
Częsty błąd to skupienie się na hobby (np. gry) zamiast na zdrowiu i funkcjonowaniu. Inny błąd to mylenie wsparcia z wyręczaniem (np. gotowanie tego, co szkodzi). Warto sprawdzić, czy odpowiedź obejmuje ruch, dietę i relacje społeczne, jeśli opis wskazuje problemy w tych obszarach.
Jak rozpoznać w treści zadania czynniki ryzyka chorób serca?
Wskazówkami są: brak ruchu, długie siedzenie, dieta bogata w tłuszcze, brak warzyw i owoców, przewlekły stres, izolacja i konflikty. W zadaniach egzaminacyjnych te elementy zwykle prowadzą do wniosku, że opiekun ma wspierać zmianę stylu życia oraz budowanie kontaktów społecznych.
Kiedy opiekun powinien zgłosić pogorszenie stanu zdrowia podopiecznego?
Gdy pojawią się niepokojące objawy (np. nasilony ból w klatce piersiowej, duszność, omdlenie, nagłe osłabienie) lub gdy podopieczny wyraźnie gorzej funkcjonuje. W praktyce opiekun nie diagnozuje, ale obserwuje, dokumentuje zmiany i informuje właściwy personel zgodnie z procedurami placówki.
Jak przygotować się do egzaminu z pytań o aktywizację podopiecznego w DPS?
Ucz się schematu: zdrowie fizyczne (ruch, dieta, higiena), zdrowie psychiczne (motywacja, emocje) i funkcjonowanie społeczne (relacje, komunikacja). Ćwicz analizę opisów przypadków: wypisz problemy i dopasuj działania opiekuna, które je zmniejszają, a nie utrwalają.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Najwłaściwsze wsparcie dotyczy trzech obszarów ryzyka: małej aktywności (siedzący tryb życia), nieprawidłowej diety (tłuste mięsa, brak warzyw i owoców) oraz izolacji i konfliktów społecznych."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – "WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour" (2020). https://www.who.int/publications/i/item/9789240015128 (dostęp: 2026-03-01)
  • European Society of Cardiology (ESC) – "Cardiovascular Disease Prevention Guidelines" (strona zbiorcza wytycznych/prewencji). https://www.escardio.org/Guidelines/Clinical-Practice-Guidelines (dostęp: 2026-03-01)
  • Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ) – materiały edukacyjne o zasadach zdrowego żywienia (warzywa/owoce, ograniczanie tłuszczów). https://ncez.pzh.gov.pl/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Wytyczne WHO dotyczące aktywności fizycznej i siedzącego trybu życia (materiały edukacyjne)
  • Materiały edukacyjne o diecie śródziemnomorskiej i ograniczaniu tłuszczów nasyconych w profilaktyce CVD
  • Podstawy komunikacji i rozwiązywania konfliktów w opiece (poradniki dla opiekunów)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego