KWALIFIKACJA INF2 + INF3 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 27.
Schemat blokowy przedstawia algorytm obliczania
Ilustracja przedstawia schemat blokowy algorytmu obliczania średniej arytmetycznej dwóch liczb.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Schemat blokowy opisuje obliczanie średniej arytmetycznej, gdyż typowo zawiera kroki: zainicjowanie sumy i licznika, wielokrotne dodawanie kolejnych wartości do sumy, a na końcu podzielenie sumy przez liczbę wprowadzonych elementów. Sama "suma" nie wymagałaby dzielenia, a pola figur dotyczą innych danych wejściowych.

Pełne wyjaśnienie:

Średnia arytmetyczna zbioru liczb jest definiowana jako suma wszystkich wartości podzielona przez liczbę tych wartości. Dlatego algorytm (także przedstawiony schematem blokowym) zwykle ma dwie "ścieżki" działań: (1) akumulację sumy oraz (2) zliczanie, ile elementów wprowadzono, aby na końcu wykonać dzielenie.

Poprawna odpowiedź to średniej arytmetycznej, ponieważ w takim schemacie oczekujemy elementów typu:

  • ustawienie zmiennych początkowych, np. suma = 0 oraz licznik = 0,
  • pobieranie kolejnych danych (np. kolejnej liczby),
  • aktualizacja: suma = suma + liczba oraz licznik = licznik + 1,
  • po zakończeniu wprowadzania danych obliczenie: średnia = suma / licznik,
  • wyświetlenie średniej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • sumy – algorytm sumowania kończy się zwykle wyświetleniem samej sumy. Jeśli w schemacie występuje krok dzielenia przez liczbę elementów, to nie jest to już samo sumowanie, tylko uśrednianie.
  • pola kwadratu – do pola kwadratu potrzebny jest jeden wymiar (bok) i obliczenie a·a. Taki algorytm nie wymaga pętli z wieloma danymi ani licznika elementów.
  • pola prostokąta – do pola prostokąta potrzebne są dwa wymiary (długość i szerokość) oraz mnożenie a·b. Również nie ma typowej potrzeby sumowania wielu wartości i dzielenia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w schemacie widzisz jednocześnie sumowanie wielu wartości oraz dzielenie przez liczbę elementów, to najczęściej jest to algorytm obliczania średniej arytmetycznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Średnia arytmetyczna to suma wszystkich wartości podzielona przez liczbę wartości. Jeśli masz liczby x1…xn, to średnia = (x1 + … + xn) / n. W algorytmie zwykle oznacza to sumowanie w pętli oraz zliczanie elementów, a na końcu wykonanie dzielenia.
Kluczowym sygnałem jest dzielenie sumy przez licznik (liczbę elementów) przed wyjściem. Sumowanie kończy się wyświetleniem samej sumy. Schemat średniej prawie zawsze ma też krok zwiększania licznika o 1 przy każdym wczytaniu danych.
Licznik jest potrzebny, aby znać n w mianowniku średniej. Bez licznika nie da się poprawnie obliczyć średniej, gdy liczba wprowadzonych danych nie jest z góry stała. To częsty element schematów blokowych: zwiększanie licznika przy każdej iteracji.
Najczęściej zobaczysz: Start, inicjalizację (suma=0, licznik=0), blok wczytaj liczbę, blok suma = suma + liczba, blok licznik = licznik + 1, warunek zakończenia danych (np. licznik=n lub wartość kończąca), potem średnia = suma / licznik i Stop.
Tak, ale tylko gdy liczba danych jest mała i stała (np. dokładnie 2 lub 3 wartości). W praktyce egzaminacyjnej średnia jest zwykle pokazana jako algorytm ogólny, więc pojawia się pętla lub powtarzanie kroków pobierania danych oraz sumowania.
Najczęstsze pomyłki to: nieuwzględnienie dzielenia na końcu (wybór "suma"), przeoczenie licznika elementów, błędne założenie, że wczytywane są wymiary figury (kwadrat/prostokąt), oraz zbyt szybkie "czytanie" schematu bez prześledzenia pełnej ścieżki od Start do Stop.
Pole prostokąta wymaga zwykle dwóch danych (a i b) i jednej operacji mnożenia a·b. Nie ma pętli, sumowania wielu wartości ani licznika. Algorytm średniej ma zwykle wiele danych wejściowych, akumulację sumy oraz dzielenie przez liczbę elementów.
Pole kwadratu wymaga jednej danej (bok a) i obliczenia a·a. Taki schemat jest krótki: wczytaj a → oblicz pole → wyświetl. Algorytm średniej jest dłuższy, bo obejmuje sumowanie i zwykle powtarzanie kroków dla wielu wartości oraz końcowe dzielenie.
Tak, bo schemat blokowy sprawdza zrozumienie logiki algorytmu niezależnie od języka. Na INF.3 często analizuje się algorytmy, pętle i warunki w postaci schematów lub pseudokodu. Umiejętność "przetłumaczenia" schematu na działanie programu jest praktyczna i punktowana.
Przejdź schemat od Start do Stop i spisz działania na zmiennych: co jest wczytywane, co jest dodawane/mnożone, czy jest pętla, oraz co jest wyświetlane na końcu. Szczególnie sprawdź ostatni blok obliczeń: jeśli jest postać "coś / licznik", to często oznacza średnią.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Sama "suma" nie wymagałaby dzielenia, a pola figur dotyczą innych danych wejściowych."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Średnia arytmetyczna" – https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Arednia_arytmetyczna (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (pl): "Schemat blokowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Schemat_blokowy (dostęp: 2026-02-18)
  • Khan Academy (pl): "Średnia (arytmetyczna)" – https://pl.khanacademy.org/math/statistics-probability/summarizing-quantitative-data/mean-median-basics/a/mean-median-and-mode-review (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i materiały do podstaw algorytmiki (schematy blokowe, pseudokod)
  • Notatki z matematyki: średnia arytmetyczna i działania na liczbach
  • Ćwiczenia z interpretacji schematów blokowych (wejście–przetwarzanie–wyjście)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego