KWALIFIKACJA MTL5 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 21.
Schemat przebiegu procesu wyciskania współbieżnego wyrobu pełnego, przedstawia rysunek oznaczony literą
Ilustracja przedstawia cztery schematy techniczne oznaczone literami A, B, C i D, które obrazują różne etapy lub warianty
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyciskanie współbieżne rozpoznaje się po tym, że kierunek ruchu stempla (tłoka) i kierunek wypływu metalu przez matrycę są zgodne. Dla wyrobu pełnego schemat powinien przedstawiać lity przekrój wyciskanego pręta/profilu, bez pustki w osi. Dlatego właściwy jest rysunek oznaczony "D".

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu sprawdzana jest umiejętność rozpoznania wyciskania współbieżnego (bezpośredniego) wyrobu pełnego na schemacie.

Na czym polega wyciskanie współbieżne?
W wariancie współbieżnym (bezpośrednim) stempel/tłok przesuwa się w pojemniku z wsadem i wypycha metal przez otwór matrycy. Kluczową cechą identyfikacyjną na rysunkach jest to, że:

  • kierunek ruchu stempla oraz kierunek wypływu materiałuzgodne (strzałki "w tę samą stronę").

Co oznacza "wyrób pełny"?
Wyrób pełny ma przekrój lity (np. pręt, pełny profil), czyli schemat nie powinien sugerować rdzenia tworzącego pustkę, trzpienia do rur ani kanału wewnętrznego typowego dla wyrobów drążonych.

Dlaczego odpowiedź "D" jest poprawna?
Poprawny schemat musi jednocześnie spełniać dwa warunki: (1) zgodność kierunków ruchu stempla i wypływu metalu oraz (2) przedstawienie wyrobu o przekroju pełnym. Zgodnie z kluczem zadania taki schemat odpowiada rysunkowi oznaczonemu "D".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne (typowe powody)?

  • Odrzucane schematy często pokazują przeciwbieżność, czyli wypływ metalu przeciwny do ruchu stempla (to cecha wyciskania przeciwbieżnego/pośredniego).
  • Inne schematy mogą sugerować wyrób drążony (np. obecność trzpienia/mandrela lub pustki), co nie spełnia warunku "wyrób pełny".
  • Zdarza się też, że rysunek przedstawia inny proces przeróbki plastycznej (np. ciągnienie), gdzie układ sił i narzędzi jest inny niż w wyciskaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw sprawdź strzałki (kierunek stempla vs kierunek wypływu), a dopiero potem upewnij się, czy wyrób jest pełny czy drążony. Ta kolejność ogranicza pomyłki wynikające z "podobieństwa obrazków".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyciskanie współbieżne (bezpośrednie) to proces, w którym stempel przesuwa wsad w pojemniku i wypycha metal przez matrycę, a kierunek ruchu stempla jest zgodny z kierunkiem wypływu metalu.
Różnica dotyczy relacji kierunków ruchu: w współbieżnym metal wypływa w tę samą stronę co ruch stempla, a w przeciwbieżnym wypływ jest przeciwny. To najprostsze kryterium rozpoznawania na schemacie.
Sprawdź strzałki: jeśli strzałka ruchu stempla i strzałka wypływu materiału przez matrycę są skierowane tak samo, schemat odpowiada wyciskaniu współbieżnemu. Gdy są przeciwne, to nie jest wariant współbieżny.
"Wyrób pełny" oznacza przekrój lity, bez pustki w osi. Na schemacie nie powinno być elementów typowych dla wyrobów drążonych (np. trzpienia/mandrela). To pomaga odróżnić pręt pełny od rury.
Bo oba procesy dotyczą kształtowania przekroju i często mają podobne strzałki przepływu. Mechanizm pomyłki polega na ignorowaniu roli stempla i pojemnika: w wyciskaniu materiał jest wypychany przez matrycę, a w ciągnieniu zwykle przeciągany.
Typowo występują: pojemnik na wsad, stempel/tłok wywierający nacisk oraz matryca (otwór kształtujący). W zależności od wyrobu mogą pojawić się dodatkowe elementy, ale te trzy są kluczowe w analizie schematu.
Nie. Zależy od wariantu wyciskania. W współbieżnym kierunki są zgodne, natomiast w przeciwbieżnym wypływ metalu jest przeciwny do ruchu stempla. Dlatego sama obecność nacisku nie wystarcza do identyfikacji.
Wybiera się je m.in. wtedy, gdy technologia i park maszynowy są nastawione na klasyczne wyciskanie bezpośrednie oraz gdy akceptuje się większy wpływ tarcia w pojemniku. W praktyce decyzja zależy od materiału, geometrii i wymagań jakościowych wyrobu.
Najczęściej: (1) nieporównanie kierunków strzałek stempla i wypływu, (2) pominięcie wymogu "wyrób pełny" i wybór schematu z elementami wyrobów drążonych, (3) kierowanie się "intuicją obrazka" zamiast sprawdzeniem cech procesu.
Najlepiej ćwiczyć na zestawie schematów: do każdego dopisać 2 cechy rozpoznawcze (kierunek stempla vs wypływ oraz pełny/drążony). Potem robić krótkie powtórki: zasłaniać opisy i odczytywać proces wyłącznie ze strzałek i narzędzi.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Wyciskanie współbieżne rozpoznaje się po tym, że kierunek ruchu stempla (tłoka) i kierunek wypływu metalu przez matrycę są zgodne."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z przeróbki plastycznej metali (rozdziały o wyciskaniu)
  • Instrukcje stanowiskowe/dokumentacje technologiczne zakładowe dotyczące wyciskania
  • Atlasy/schematy procesów przeróbki plastycznej (porównanie współbieżne–przeciwbieżne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego