KWALIFIKACJA AUD2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 25.
Schemat przedstawia budowę aparatu typu
Ilustracja przedstawia schemat budowy aparatu fotograficznego typu lustrzanka z pryzmatem pentagonalnym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "lustrzanka z pryzmatem pentagonalnym", bo taki schemat pokazuje tor wizjera optycznego z lustrem i pryzmatem odwracającym obraz do prawidłowej orientacji. "Camera obscura" nie ma takiej konstrukcji, a "kompakt" i "bridge" zwykle nie mają pryzmatu wizjera jak w lustrzance.

Pełne wyjaśnienie:

Odpowiedź "lustrzanka z pryzmatem pentagonalnym" pasuje do schematu, gdy w budowie widoczny jest klasyczny tor optyczny lustrzanki: światło przechodzi przez obiektyw, odbija się od lustra ustawionego pod kątem, trafia na element ogniskujący (np. matówkę), a następnie do pryzmatu, który kieruje obraz do wizjera optycznego i koryguje jego orientację. Taki pryzmat (często spotykany jako pentapryzmat/pentapryzmat) jest cechą charakterystyczną lustrzanek z wizjerem optycznym.

Odpowiedź "camera obscura" jest niepoprawna, ponieważ camera obscura to najprostszy układ: zaciemniona komora z niewielkim otworem (lub prostą soczewką), tworząca obraz na przeciwległej ściance. Nie występuje tam układ lustra i pryzmatu służący do obserwacji obrazu w wizjerze.

Odpowiedź "kompakt z wymienną optyką" nie pasuje do schematu lustrzanki: aparaty kompaktowe (także zaawansowane) są zwykle oparte o kadrowanie na ekranie lub przez inny rodzaj wizjera, a nie o klasyczny tor z lustrem i pryzmatem. W aparatach z wymienną optyką bez lustra (bezlusterkowcach) typowo nie ma pryzmatu wizjera optycznego, bo obraz do podglądu pochodzi z matrycy.

Odpowiedź "bridge camera" również jest niepoprawna: aparaty typu bridge to konstrukcje przypominające kształtem lustrzanki, ale zwykle nie mają układu lustra i pryzmatu jak w lustrzance; często stosują wizjer elektroniczny i stały obiektyw o dużym zakresie ogniskowych.

Wskazówka egzaminacyjna: rozpoznając schemat, szukaj elementów typowych dla lustrzanki: lustro pod kątem + pryzmat prowadzący do wizjera. To zwykle najszybciej odróżnia lustrzankę od kompaktu, bridge i prostych układów historycznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pryzmat pentagonalny to element układu wizjera optycznego w lustrzance, który kieruje obraz z matówki do okularu wizjera i pomaga uzyskać prawidłową orientację obrazu. Dzięki niemu fotograf widzi kadr w wizjerze w sposób zbliżony do tego, co rejestruje obiektyw.
Szukaj układu: obiektyw → lustro ustawione pod kątem → element ogniskujący (matówka) → pryzmat → wizjer. Taki tor optyczny jest charakterystyczny dla lustrzanek z wizjerem optycznym i odróżnia je od aparatów, które kadrują głównie przez ekran lub wizjer elektroniczny.
Lustro w lustrzance kieruje światło do wizjera, aby fotograf mógł kadrować obraz optycznie. W momencie wykonania zdjęcia lustro unosi się, by światło dotarło do matrycy/filmu. To rozwiązanie pozwalało przez lata uzyskać jasny, naturalny podgląd kadru.
Matówka to element, na którym powstaje obraz widziany w wizjerze optycznym lustrzanki (po odbiciu od lustra). Znajduje się w torze wizjera, zwykle tuż przed pryzmatem. Jej zabrudzenie może skutkować widocznymi paprochami w wizjerze, ale nie na zdjęciu.
Lustrzanka (z wizjerem optycznym) ma klasyczny tor z lustrem i pryzmatem, a w wielu modelach także wymienną optykę. Aparat bridge często wygląda podobnie, ale zwykle ma stały obiektyw i podgląd przez ekran lub wizjer elektroniczny, bez typowego pryzmatu lustrzanki.
Nie. Camera obscura to historyczny, bardzo prosty układ optyczny: ciemna komora i mały otwór (czasem soczewka), które tworzą obraz na ściance. Współczesny aparat fotograficzny to znacznie bardziej złożona konstrukcja z obiektywem, migawką, przysłoną i układem rejestracji obrazu.
Najczęściej są to: lustro (kierujące światło w górę), matówka (miejsce powstawania obrazu do kadrowania), pryzmat (kieruje obraz do okularu) oraz okular wizjera. W schematach egzaminacyjnych obecność pryzmatu i lustra jest kluczową podpowiedzią typu aparatu.
Bo słowo "kompakt" kojarzy się z małym aparatem, a "wymienna optyka" z zaawansowanym sprzętem. Jednak schemat z lustrem i pryzmatem wskazuje na lustrzankę. Aparaty z wymienną optyką bez lustra zwykle korzystają z matrycy do podglądu, bez pryzmatu wizjera optycznego.
Częsty błąd to ocenianie po zewnętrznym kształcie (bridge wygląda "jak lustrzanka"), zamiast po elementach toru optycznego. Inny błąd to nieuwzględnienie pryzmatu/wizjera i skupienie się tylko na obiektywie. Warto ćwiczyć rozpoznawanie: lustro + pryzmat = lustrzanka.
Ma znaczenie m.in. przy pracy w trudnym świetle i dynamicznych sytuacjach, gdzie liczy się rodzaj podglądu i ergonomia. Znajomość budowy pomaga też w czyszczeniu i diagnozie (np. zabrudzenia widoczne w wizjerze a niewidoczne na zdjęciu) oraz w świadomym doborze systemu optyki.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Poprawna jest odpowiedź "lustrzanka z pryzmatem pentagonalnym", bo taki schemat pokazuje tor wizjera optycznego z lustrem i pryzmatem odwracającym obraz do prawidłowej orientacji."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Lustrzanka jednoobiektywowa" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Lustrzanka_jednoobiektywowa (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Camera obscura" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Camera_obscura (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Aparat kompaktowy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Aparat_kompaktowy (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i kursy z podstaw fotografii: budowa i zasada działania aparatu
  • Materiały producentów aparatów opisujące tor optyczny lustrzanki (sekcje "optical viewfinder / pentaprism")
  • Rysunki przekrojowe aparatów (schematy budowy lustrzanek i aparatów kompaktowych) do ćwiczeń rozpoznawania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego