KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 43.
Schemat przedstawia księgowanie
Ilustracja przedstawia schemat księgowania, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika ekonomisty, kwalifikacje
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Składki ZUS finansowane przez płatnika (pracodawcę) ujmuje się jako koszt jednostki oraz jako zobowiązanie wobec ZUS.
To odróżnia je od potrąceń z wynagrodzeń pracownika (część ubezpieczonego) oraz od zaliczek na podatek dochodowy, które stanowią zobowiązanie wobec urzędu skarbowego (PIT lub CIT).

Pełne wyjaśnienie:

W ewidencji wynagrodzeń kluczowe jest rozróżnienie, kto finansuje dane obciążenie oraz wobec jakiej instytucji powstaje zobowiązanie. Odpowiedź "składek na ubezpieczenie społeczne w części przypadającej na płatnika składek" dotyczy tej części składek, którą finansuje pracodawca. Z punktu widzenia ksiąg rachunkowych jest to zwykle koszt działalności (ujmowany po stronie Wn właściwego konta kosztowego) oraz równocześnie zobowiązanie wobec ZUS (po stronie Ma konta rozrachunkowego).

Odpowiedź "składek na ubezpieczenie społeczne w części przypadającej na ubezpieczonego" opisuje natomiast potrącenia z wynagrodzenia pracownika. Mechanicznie w księgowaniach oznacza to, że składka pracownika nie zwiększa kosztu pracodawcy w taki sam sposób jak część finansowana przez płatnika, tylko jest elementem rozliczenia wynagrodzeń netto i rozrachunków publicznoprawnych.

Odpowiedź "należnej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych" odnosi się do podatku PIT pobieranego z wynagrodzeń pracowników. W księgach ujmuje się go jako zobowiązanie wobec urzędu skarbowego oraz jako potrącenie z wynagrodzeń, więc instytucja i charakter rozrachunku są inne niż przy składkach ZUS pracodawcy.

Odpowiedź "należnej zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych" (CIT) dotyczy podatku rozliczanego przez jednostkę jako osobę prawną i nie jest standardowym elementem schematu księgowań listy płac. To częsty "wabik" dla osób, które kojarzą jedynie ogólne hasło "podatek dochodowy", bez sprawdzenia, czy chodzi o pracowników (PIT) czy o jednostkę (CIT).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w schemacie widzisz koszt po stronie Wn i rozrachunek z ZUS po stronie Ma, najpierw oceń, czy to koszt pracodawcy (część płatnika), czy potrącenie z wynagrodzeń (część ubezpieczonego). Dopiero potem porównuj z opcjami podatkowymi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To część składek ubezpieczeniowych finansowana przez pracodawcę. W księgach jest ujmowana jako koszt jednostki oraz jako zobowiązanie wobec ZUS. Nie jest to potrącenie z pensji pracownika, tylko dodatkowy koszt zatrudnienia.
Składki płatnika finansuje pracodawca i zwiększają koszty działalności. Składki ubezpieczonego finansuje pracownik poprzez potrącenie z wynagrodzenia brutto/netto i rozlicza się je w ramach rozrachunków z pracownikami oraz z ZUS.
Zaliczka PIT to podatek dochodowy pobierany od dochodu pracownika i rozliczany z urzędem skarbowym. Składki ZUS dotyczą ubezpieczeń społecznych i rozlicza się je z ZUS. W schematach księgowych różnią się zarówno instytucją, jak i typowymi kontami rozrachunkowymi.
Zaliczka na CIT pojawia się przy rozliczaniu podatku dochodowego samej jednostki (osoby prawnej), a nie przy typowych księgowaniach listy płac. Jeśli pytanie dotyczy wynagrodzeń pracowników, częściej właściwy jest PIT oraz rozrachunki z ZUS.
Zwykle wskazuje na to ujęcie kosztu (po stronie Wn kont kosztowych) oraz równoległe zwiększenie zobowiązań wobec ZUS (po stronie Ma kont rozrachunkowych). To odróżnia je od potrąceń pracownika, które "schodzą" z wynagrodzenia.
Najczęściej myli się składki ZUS płatnika ze składkami ZUS ubezpieczonego, bo obie dotyczą ZUS. Druga typowa pułapka to automatyczne wybieranie "podatku dochodowego" bez rozróżnienia, czy chodzi o PIT (pracownicy), czy CIT (jednostka).
W zadaniach szkolnych spotyka się konta rozrachunkowe opisane jako "Rozrachunki z ZUS" lub analogiczne konto zobowiązań publicznoprawnych. Kluczowe jest nie tyle brzmienie numeru konta, co zrozumienie, że zapis dotyczy zobowiązania wobec ZUS.
Mechanicznie są potrącane z wynagrodzenia pracownika i rozliczane jako zobowiązanie wobec ZUS, ale nie stanowią tej samej kategorii kosztu co składki finansowane przez pracodawcę. W praktyce trzeba rozdzielać część pracownika i część pracodawcy zgodnie z listą płac.
Utrwal, że PIT dotyczy osób fizycznych (np. pracowników), a CIT osób prawnych (np. spółek). W zadaniach o liście płac niemal zawsze występuje PIT, a CIT częściej pojawia się w zadaniach o wyniku finansowym i podatku jednostki.
Najważniejsze są: (1) czy występuje konto kosztowe (wtedy często chodzi o koszt pracodawcy), (2) czy rozrachunek jest z ZUS czy z urzędem skarbowym, oraz (3) czy schemat wygląda na potrącenie z wynagrodzeń. Te trzy elementy zwykle rozstrzygają.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki do kwalifikacji EKA.7 z działu: ewidencja wynagrodzeń i rozrachunków
  • Plan kont i opis kont zespołu 4/5 oraz kont rozrachunkowych z ZUS i US stosowany w jednostce
  • Zadania praktyczne: dekretacja listy płac (warianty z kosztami pracodawcy i potrąceniami pracownika)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego