KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 12.
Ścieląc łóżko z leżącym w nim pacjentem z zaawansowanym otępieniem, który ma ograniczone możliwości poruszania się w obrębie łóżka opiekun powinien
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podniesienie barierki po stronie przeciwnej do tej, przy której opiekun pracuje, zabezpiecza pacjenta przed zsunięciem się lub wypadnięciem z łóżka w momencie, gdy opiekun przechodzi na drugą stronę.
U osoby z otępieniem i ograniczoną mobilnością ryzyko nagłego przemieszczenia jest większe, więc kluczowa jest asekuracja środowiska.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas ścielenia łóżka z pacjentem leżącym najważniejsze jest bezpieczeństwo chorego i zapobieganie upadkom. U pacjenta z zaawansowanym otępieniem reakcje mogą być nieprzewidywalne (np. nagłe wiercenie się, chwytanie pościeli, próba zmiany pozycji), a ograniczona sprawność ruchowa dodatkowo zwiększa ryzyko ześlizgnięcia się z materaca.

Dlatego poprawne postępowanie polega na tym, aby przed przejściem na drugą stronę łóżka podnieść barierkę po stronie przeciwnej. Gdy opiekun przechodzi na lewą stronę, barierka po prawej stronie staje się "barierą bezpieczeństwa", czyli zabezpieczeniem przed wypadnięciem w czasie, gdy opiekun nie stoi przy pacjencie od tej strony.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne lub niezalecane w ujęciu egzaminacyjnym?

  • "Przed ścieleniem łóżka podnieść barierki po obu stronach łóżka." – rozwiązanie brzmi intuicyjnie, ale utrudnia wykonanie czynności (dostęp do pościeli i materaca) i nie opisuje właściwej kolejności pracy. W praktyce zwykle jedna strona musi pozostać dostępna, a kluczowe jest podniesienie barierki po stronie przeciwnej do aktualnie wykonywanej czynności.
  • "Pozostawić poduszki pod głową chorego przez cały zabieg." – utrudnia to poprawne napięcie i ułożenie pościeli oraz może ograniczać możliwość bezpiecznego ułożenia pacjenta podczas manewrów. W zależności od sytuacji klinicznej poduszki często się przemieszcza, by wykonać czynność sprawnie i bez szarpania chorego.
  • "Przy podkładaniu prześcieradła pod materac przytrzymywać chorego." – zamiast stabilizować środowisko (barierka, prawidłowe ułożenie, pomoc drugiej osoby), proponuje się działanie, które może zwiększać dyskomfort, ryzyko urazu oraz nie jest ergonomiczne. Asekuracja powinna opierać się na organizacji pracy i bezpiecznych technikach, a nie na "przytrzymywaniu" podczas wciskania prześcieradła.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o ścieleniu łóżka z pacjentem często decyduje moment zmiany strony – wtedy pacjent jest najbardziej narażony na zsunięcie się, bo opiekun nie kontroluje obu krawędzi materaca jednocześnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw oceń ryzyko (stan świadomości, współpraca, mobilność). Ułóż pacjenta stabilnie, zabezpiecz stronę przeciwną barierką, a pracuj po stronie dostępnej. Wykonuj ruchy spokojnie, bez szarpania, i w razie potrzeby poproś o pomoc drugą osobę.
Bo opiekun, zmieniając stronę, traci bezpośrednią kontrolę nad jedną krawędzią łóżka. Barierka po stronie przeciwnej działa jak zabezpieczenie przed zsunięciem lub wypadnięciem pacjenta, szczególnie gdy pacjent wierci się lub reaguje nieprzewidywalnie.
Często skupia się uwagę na "ładnym" ułożeniu prześcieradła zamiast na asekuracji. Błędem jest też działanie rutynowe: brak zabezpieczenia strony przeciwnej przed przejściem opiekuna lub wykonywanie ruchów szybko, co nasila lęk i niepokój pacjenta.
Nie zawsze. Zależy to od oceny ryzyka i zasad obowiązujących w placówce. W kontekście ścielenia łóżka kluczowe jest krótkotrwałe zabezpieczenie strony przeciwnej na czas zmiany pozycji opiekuna. Należy unikać automatyzmu i kierować się bezpieczeństwem pacjenta.
Asekuracja zmniejsza ryzyko upadku, urazów i nagłych, niekontrolowanych ruchów. Obejmuje organizację otoczenia (np. barierka po stronie przeciwnej), właściwe ułożenie chorego i plan pracy. Jest szczególnie ważna u osób z demencją i ograniczoną sprawnością.
Gdy pacjent jest ciężki, ma bardzo ograniczoną mobilność, jest niespokojny, ma ból przy ruchu lub istnieje duże ryzyko zsunięcia się z łóżka. Druga osoba poprawia kontrolę nad pacjentem i pościelą, ułatwia ergonomię i zmniejsza ryzyko urazu opiekuna.
Takie "siłowe" działanie może powodować dyskomfort, ból oraz zwiększać ryzyko otarć. Z punktu widzenia ergonomii obciąża też opiekuna. Bezpieczniej jest stabilizować pacjenta ułożeniem i asekuracją otoczenia, a prześcieradło układać etapami, w spokojnym tempie.
Zachowaj spokój i ogranicz bodźce: mów krótko, informuj o kolejnych krokach. Upewnij się, że strona przeciwna jest zabezpieczona, a pacjent leży stabilnie. Jeśli ruchliwość narasta, przerwij czynność i poproś o wsparcie, zamiast przyspieszać działania.
Najczęściej oceniane są: kolejność czynności, asekuracja przed upadkiem, ergonomia, poszanowanie komfortu i bezpieczeństwa pacjenta oraz dostosowanie działań do ograniczeń chorego. W pytaniach wielokrotnego wyboru zwykle wygrywa odpowiedź związana z profilaktyką urazów.
Niepokój psychoruchowy, dezorientacja, próby samodzielnego wstawania, osłabienie mięśni, senność po lekach, zaburzenia równowagi oraz brak współpracy. U takich osób każda czynność przy łóżku (np. zmiana pościeli) powinna zaczynać się od zaplanowania asekuracji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 28% zdających egzamin. bardzo trudne

Źródła:

  • WHO – Falls (Fact sheet), https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/falls - accessed 2026-02-27
  • NICE Guideline CG161 – Falls in older people: assessing risk and prevention, https://www.nice.org.uk/guidance/cg161 - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw pielęgniarstwa/pielęgnowania dorosłych (rozdziały: pacjent leżący, zmiana pościeli, profilaktyka upadków)
  • Instrukcje i procedury wewnętrzne placówki dotyczące korzystania z barierek i zapobiegania upadkom
  • Materiały szkoleniowe z ergonomii i bezpiecznego przemieszczania pacjenta

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego