Sgrafitto (spotyka się też zapis "sgraffito") jest techniką zdobienia polegającą na pracy na wielu warstwach tynku lub zaprawy o różnych barwach. Kluczowy mechanizm wykonania polega na tym, że po nałożeniu warstwy wierzchniej wykonuje się wzór przez wyskrobywanie (zarysowanie, nacięcie i usunięcie fragmentów) tak, aby odsłonić niżej położoną, kontrastową warstwę.
Dlatego poprawna jest odpowiedź: "wielowarstwowe, wielobarwne tynki z wyskrobanym rysunkiem." Zawiera ona dwa elementy definicyjne: (1) warstwowość i zróżnicowanie barw, (2) uzyskanie rysunku metodą skrobania, czyli przez mechaniczne odsłonięcie niższej warstwy.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "elementy o skomplikowanych kształtach, wykonywane z zaprawy gipsowej." – opisuje typowe wyroby sztukatorskie lub odlewy/ciągnione profile gipsowe (elementy przestrzenne), a nie technikę warstwowego tynku z rysunkiem uzyskanym przez skrobanie.
- "tynki obrabiane specjalną cykliną." – cyklinowanie odnosi się do innego sposobu obróbki powierzchni tynku (narzędzie i efekt faktury), ale nie definiuje istoty sgrafitta, gdzie zasadą jest kontrast warstw i rysunek poprzez odsłonięcie spodniej warstwy.
- "szlachetne wyprawy wewnętrzne przypominające marmur." – to charakterystyka wypraw typu stiuk (efekt marmuru), w których kluczowy jest wygląd i sposób zacierania/polerowania, a nie wykonywanie rysunku przez wyskrobywanie warstw o różnych kolorach.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się słowo "sgrafitto", szukaj w odpowiedziach słów-kluczy: warstwy, różne barwy, wydrapywanie/wyskrobywanie, odsłanianie spodniej warstwy. To najszybszy sposób odróżnienia tej techniki od stiuku, sztukaterii i tynków o fakturze uzyskanej samą obróbką narzędziem.
