KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 3.
Siła nacisku, podana w karcie katalogowej dla siłowników typu S8, o ciśnieniu zasilania 10 barów, przy ciśnieniu roboczym 6 barów wynosi
Ilustracja przedstawia tabelę z karty katalogowej dotyczącej ciśnienia oleju i siły nacisku dla siłowników typu S, S z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość należy odczytać z tabeli w karcie katalogowej dla typu S 8/K 8.
Dla ciśnienia roboczego 6 bar w tej kolumnie podano siłę nacisku F = 44,4 kN. Pozostałe odpowiedzi odpowiadają innym ciśnieniom roboczym lub błędnemu odczytowi wiersza/kolumny.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność czytania karty katalogowej siłowników typu S (dla zasilania nominalnego 10 bar) oraz poprawnego odczytu siły nacisku przy zadanym ciśnieniu roboczym.

W tabeli należy wykonać dwa kroki:

  • odszukać wiersz dla ciśnienia roboczego 6 bar,
  • następnie przejść do kolumny odpowiadającej typowi S 8/K 8 i odczytać wartość F [kN].

Dla tych warunków w tabeli widnieje F = 44,4 kN, więc taka wartość jest poprawną odpowiedzią.

Dlaczego pozostałe wartości nie pasują?

  • 36,0 kN – to typowy wynik błędnego odczytu (np. z innej kolumny lub po przesunięciu się w tabeli) albo próby "zgadywania" wartości bez trzymania się właściwego typu siłownika.
  • 60,2 kN – taka wartość nie odpowiada wskazanemu w tabeli punktowi pracy dla S 8/K 8 przy 6 bar; może wynikać z pomylenia typu siłownika lub ciśnienia.
  • 77,0 kN – to wartość odpowiadająca wyższemu ciśnieniu roboczemu (w tabeli dla S 8/K 8 przy 10 bar widać F = 77,0 kN), czyli częsty błąd polegający na utożsamieniu "10 bar" z pytania z ciśnieniem roboczym zamiast z parametrem nominalnym/zasilania.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozdzielaj pojęcia ciśnienia zasilania (nominalnego) i ciśnienia roboczego (aktualnego). Siła siłownika zależy od rzeczywistego ciśnienia roboczego oraz powierzchni tłoka (w przybliżeniu F≈p×A), dlatego przy spadkach ciśnienia spada też siła.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ciśnienie robocze to rzeczywiste ciśnienie medium w trakcie pracy układu. Ciśnienie zasilania (np. 10 bar) bywa wartością nominalną lub maksymalną dla danego typu. Siła nacisku zależy od ciśnienia roboczego, więc przy 6 bar będzie mniejsza niż przy 10 bar.
Najpierw znajdź w tabeli wiersz z odpowiednim ciśnieniem roboczym (tu: 6 bar). Potem przejdź do kolumny typu S 8/K 8 i odczytaj pole F [kN]. To jest siła nacisku dla tego punktu pracy.
77,0 kN odpowiada pracy przy 10 bar (wyższe ciśnienie = większa siła). Pytanie dotyczy 6 bar, więc trzeba odczytać wartość z wiersza 6 bar w tej samej kolumnie typu siłownika. To typowy błąd: wybór wartości dla innego ciśnienia.
Najczęstsze pomyłki to: przesunięcie wiersza (np. 8 bar zamiast 6 bar), wybór złej kolumny typu (inny rozmiar siłownika) oraz mylenie pola F [kN] z innym parametrem. Pomaga odczyt "krok po kroku" z linijką.
W typowym przybliżeniu tak, bo obowiązuje zależność F≈p×A (p – ciśnienie, A – powierzchnia tłoka). W praktyce mogą wystąpić odchylenia (np. tarcie, straty), ale na egzaminie i w tabelach katalogowych często widać zależność bliską liniowej dla tego samego siłownika.
To oznaczenie typu/rozmiaru siłownika w rodzinie "S" (oraz wariantu "K"). W tabeli każda taka kolumna ma przypisane parametry pracy, w tym siłę nacisku F [kN] dla różnych ciśnień roboczych. Kluczowe jest, aby nie pomylić kolumny z innym typem.
Porównaj wymaganą siłę procesu z siłą z karty katalogowej odczytaną dla rzeczywistego ciśnienia roboczego. Jeśli układ pracuje np. na 6 bar, nie oceniaj doboru na podstawie wartości dla 10 bar. W praktyce dodaje się też zapas na straty i warunki pracy.
Spadki ciśnienia roboczego pojawiają się m.in. przy zbyt małym przekroju przewodów, dławieniach, nieszczelnościach, dużym poborze powietrza/oleju przez kilka odbiorników naraz lub źle ustawionych reduktorach. Skutek jest prosty: spada dostępna siła siłownika.
Karta katalogowa jest podstawowym źródłem danych do doboru i weryfikacji elementów: sił, skoków, ciśnień, dopuszczalnych obciążeń. W uruchomieniu pomaga sprawdzić, czy obserwowane parametry (np. siła przy danym ciśnieniu) są zgodne z założeniami projektu.
W przybliżeniu tak: korzysta się ze wzoru F=p×A, gdzie A to powierzchnia tłoka wynikająca ze średnicy. Jednak na egzaminie często wymaga się odczytu z tabeli, bo uwzględnia ona konkretny typ/rozmiar siłownika i podaje gotowe wartości w kN.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Wartość należy odczytać z tabeli w karcie katalogowej dla typu S 8/K 8.Dla ciśnienia roboczego 6 bar w tej kolumnie podano siłę nacisku F = 44,4 kN."

Źródła:

  • Wyciąg z karty katalogowej "Ciśnienia oleju/siły nacisku dla siłowników 10 bar Typ S, S z regulacją skoku siłowego, typ K" – tabela: wiersz "Ciśnienie robocze 6 bar", kolumna "S 8/K 8", pole "F [kN] = 44,4" (źródło: ilustracja do zadania).

Materiały:

  • Karty katalogowe producentów siłowników (ćwiczenia z odczytu tabel parametrów)
  • Podstawy pneumatyki i hydrauliki siłowej (rozdziały o elementach wykonawczych i parametrach pracy)
  • Materiały dydaktyczne z mechatroniki: dobór siłowników i interpretacja danych technicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego