KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 9.
Silnik zasilany olejem napędowym, w którym jeden obieg pracy zachodzi przy jednym obrocie wału korbowego, to silnik
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Silnik, w którym pełny cykl pracy przypada na jeden obrót wału korbowego, jest silnikiem dwusuwowym (w 4-suwie potrzeba dwóch obrotów). Zasilanie olejem napędowym wskazuje na zapłon samoczynny (ZS), typowy dla silników Diesla, a nie na zapłon iskrowy (ZI).

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu są dwa kluczowe warunki, które trzeba połączyć:

  • "Jeden obieg pracy zachodzi przy jednym obrocie wału korbowego" – to cecha silnika dwusuwowego. W ujęciu funkcjonalnym cykl jest realizowany w jednym obrocie wału (sprężanie i praca zachodzą w kolejnych suwach, a wymiana ładunku odbywa się w krótkich fazach otwierania okien/kanalików).
  • "Silnik zasilany olejem napędowym" – w typowym ujęciu szkolnym oznacza silnik o zapłonie samoczynnym (ZS), czyli taki, w którym mieszanka zapala się od wysokiej temperatury sprężonego powietrza, bez świecy zapłonowej.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "dwusuwowy z ZS" – spełnia jednocześnie warunek liczby obrotów na cykl oraz rodzaju zapłonu wynikającego z paliwa.

Pozostałe propozycje są błędne z następujących powodów:

  • "dwusuwowy z ZI" – choć dwusuw spełnia warunek jednego obrotu wału na cykl, to zapłon iskrowy (ZI) jest typowy dla silników zasilanych najczęściej benzyną lub mieszanką paliwowo-olejową, a nie dla oleju napędowego w standardowym ujęciu egzaminacyjnym.
  • "czterosuwowy z ZI" – silnik czterosuwowy potrzebuje dwóch obrotów wału korbowego na pełny cykl pracy, więc nie spełnia warunku z treści, niezależnie od rodzaju zapłonu.
  • "czterosuwowy z ZS" – mimo zgodności zapłonu z olejem napędowym, czterosuw nadal wymaga dwóch obrotów wału na cykl, więc odpada z powodu pierwszego warunku.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal liczbę suwów z relacji "cykl–obroty wału" (1 obrót → 2T, 2 obroty → 4T), a dopiero potem dobierz rodzaj zapłonu na podstawie paliwa i zasady działania (olej napędowy → ZS).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że pełny cykl roboczy silnika jest zrealizowany w czasie jednego obrotu wału korbowego. Taka cecha jest typowa dla silnika dwusuwowego. Dla porównania silnik czterosuwowy potrzebuje dwóch obrotów wału na pełny cykl.
Najprościej użyć relacji: 1 obrót wału na cykl → zwykle silnik dwusuwowy; 2 obroty wału na cykl → silnik czterosuwowy. To szybka reguła, często wykorzystywana w zadaniach testowych.
W typowym silniku wysokoprężnym paliwo (olej napędowy) jest wtryskiwane do silnie sprężonego, gorącego powietrza i ulega zapłonowi bez iskry. Dlatego w zadaniach szkolnych olej napędowy łączy się z ZS, a nie z zapłonem iskrowym.
ZI to zapłon iskrowy (mieszanka zapala się od iskry, zwykle dzięki świecy). ZS to zapłon samoczynny (zapłon następuje dzięki wysokiej temperaturze po sprężeniu). W testach łączy się to często z rodzajem paliwa i budową układu zasilania.
Tak, konstrukcyjnie możliwe są silniki dwusuwowe o zapłonie samoczynnym. W zadaniu egzaminacyjnym kluczowe jest jednak połączenie dwóch wskazówek: 1 obrót wału sugeruje dwusuw, a olej napędowy sugeruje ZS, więc poprawna jest kombinacja "dwusuwowy z ZS".
Najczęściej wtedy, gdy uczeń pamięta nazwy suwów, ale nie łączy ich z liczbą obrotów wału. Warto zapamiętać prostą parę: 2T = 1 obrót, 4T = 2 obroty. Wtedy nie da się łatwo "wpaść" w odpowiedź czterosuwową.
Częsty błąd to wybór na podstawie skojarzenia "silnik spalinowy = świeca", bez sprawdzenia paliwa i zasady działania. W zadaniach szkolnych: olej napędowy → ZS, a benzyna/mieszanka → częściej ZI. Pomaga też pamiętać o wtrysku paliwa i sprężaniu.
W praktyce na ZS wskazują m.in. typowy układ wtryskowy oleju napędowego oraz brak klasycznego układu zapłonowego ze świecami zapłonowymi. W silnikach ZS spotyka się natomiast np. świece żarowe do wspomagania rozruchu w niskich temperaturach.
W czterosuwie cykl jest rozłożony na cztery suwy tłoka: ssanie, sprężanie, praca, wylot. Ponieważ jeden obrót wału odpowiada dwóm suwem tłoka, to na cztery suwy potrzebne są dwa obroty wału. To bezpośrednio wyklucza czterosuw w tym pytaniu.
Ćwicz zadania, w których z opisu wybiera się: liczbę suwów, rodzaj zapłonu i typ paliwa. Zrób własną "ściągę pojęć": 1 obrót → 2T, 2 obroty → 4T, olej napędowy → ZS. Następnie sprawdzaj każdą odpowiedź pod kątem wszystkich warunków z treści.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Silnik, w którym pełny cykl pracy przypada na jeden obrót wału korbowego, jest silnikiem dwusuwowym (w 4-suwie potrzeba dwóch obrotów)."

Źródła:

  • Wikipedia: "Silnik dwusuwowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_dwusuwowy (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia: "Silnik Diesla" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_Diesla (dostęp: 2026-03-05)
  • Encyclopaedia Britannica: "Two-stroke engine" – https://www.britannica.com/technology/two-stroke-engine (accessed 2026-03-05)

Materiały:

  • Podręczniki do przedmiotów zawodowych: budowa i eksploatacja silników spalinowych w rolnictwie
  • Schematy i animacje cyklu dwusuwowego oraz czterosuwowego (materiały dydaktyczne)
  • Zadania testowe rozróżniające ZI/ZS oraz 2T/4T na podstawie opisu pracy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego