W handlu procentową obniżkę ceny zawsze odnosi się do ceny początkowej (bazowej), bo to ona jest punktem odniesienia do zmiany. Najpierw trzeba rozdzielić dwa pojęcia: obniżka nominalna (w zł) i obniżka procentowa (w %).
Krok 1: obniżka nominalna
Skoro cena spadła z 200 zł do 120 zł, to zmiana wynosi: 200 − 120 = 80 zł.
Krok 2: obniżka procentowa
Stosujemy wzór: (obniżka / cena początkowa) × 100%.
Zatem: (80 / 200) × 100% = 0,4 × 100% = 40%.
Dlatego poprawna jest odpowiedź "o 40%": zwrot "o …%" opisuje wielkość spadku, a nie "ile zostało".
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "o 60%" zwykle wynika z policzenia 120/200 = 60%. To mówi, że cena końcowa stanowi 60% ceny początkowej, a nie że obniżka wyniosła 60%.
- "o 66%" może wynikać z błędnej podstawy (np. dzielenia różnicy przez 120) albo z niepoprawnego zaokrąglania. Procent obniżki nie liczy się od ceny po obniżce.
- "o 24%" to przypadkowy wynik błędnych działań (np. pomylenia różnicy, złej podstawy lub błędnego przeliczenia na procent).
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy "obniżki o X%", zawsze sprawdź, czy dzielisz różnicę przez wartość początkową. To najczęstsza pułapka w zadaniach o przecenach.
