KWALIFIKACJA CHM4 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 11.
Skróconym badaniom poddano próbki wody z 4 ujęć. Wyniki zapisano w tabeli. Na podstawie analizy danych zawartych w tabelach wskaż zestaw próbek spełniających wymagania jakościowe.
Ilustracja przedstawia wyniki badań próbek wody z czterech ujęć, zaprezentowane w formie tabeli.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wskazać poprawny zestaw, dla każdej próbki porównuje się wszystkie wyniki z tabeli z wymaganiami jakościowymi (wartościami dopuszczalnymi). Do zestawu zalicza się tylko te próbki, które nie przekraczają żadnego limitu i spełniają wszystkie warunki jednocześnie. Z danych w tabeli wynika, że wymagania spełniają próbki 1, 2 i 3.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu oceniasz zgodność wyników badań wody z wymaganiami jakościowymi. Kluczowe jest podejście "wszystko albo nic": próbka zostaje uznana za spełniającą wymagania dopiero wtedy, gdy każdy badany parametr mieści się w zakresie dopuszczalnym (np. nie przekracza wartości granicznej lub znajduje się w wymaganym przedziale).

Jak rozwiązać krok po kroku:

  1. Odczytaj z tabeli wyniki dla próbki 1 i porównaj je z kryteriami jakościowymi podanymi w tabeli/legendzie (lub wynikającymi z opisu zadania).
  2. Powtórz porównanie dla próbki 2, następnie 3 i 4.
  3. Zwróć uwagę na jednostki oraz na to, czy wymaganie ma postać "≤" (maksimum), "≥" (minimum) czy przedziału.
  4. Wybierz zestaw zawierający wyłącznie próbki, które spełniają wszystkie warunki.

Poprawna odpowiedź to "1,2,3", ponieważ tylko te próbki spełniają komplet wymagań jakościowych wskazanych w tabeli. Zestawy zawierające "1,2,4", "1,3,4" oraz "2,3,4" są błędne, gdyż obejmują próbkę 4, która nie spełnia co najmniej jednego z warunków (w praktyce wystarczy jedno przekroczenie lub niespełnienie kryterium, aby zdyskwalifikować próbkę).

Wskazówki egzaminacyjne: zaznaczaj spełnienie każdego parametru w osobnej kolumnie (np. "OK/NOK"), a dopiero potem podejmuj decyzję o zakwalifikowaniu próbki. To ogranicza pomyłki przy pracy na tabelach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To znaczy, że wszystkie oznaczone parametry (np. fizykochemiczne) mieszczą się w dopuszczalnych granicach lub wymaganych przedziałach. W praktyce już jedno przekroczenie limitu dla jednego parametru powoduje, że próbka nie spełnia wymagań, nawet jeśli pozostałe wyniki są prawidłowe.
Najpierw ustal, czy kryterium jest maksimum, minimum czy przedziałem. Następnie porównaj wynik każdego parametru z odpowiednim limitem, pilnując jednostek. Dobra metoda to oznaczanie przy każdym parametrze "OK/NOK", a dopiero potem kwalifikowanie próbki całościowo.
W odpowiedziach podajesz zestaw próbek, które spełniają wymagania. Jeśli zestaw zawiera choć jedną próbkę niespełniającą kryteriów, cały zestaw jest błędny. To typowe zadanie na selekcję: wybierasz wyłącznie te próbki, które przechodzą wszystkie warunki.
Najczęstsze są: pomylenie wiersza/kolumny, nieuwzględnienie jednostek, odwrócenie nierówności (≤/≥) oraz sprawdzanie tylko "najważniejszego" parametru zamiast wszystkich. Pomaga praca etapami: najpierw ocena każdego parametru, potem decyzja o próbce.
Nie. W ocenie zgodności z wymaganiami jakościowymi stosuje się zasadę spełnienia wszystkich kryteriów, chyba że zadanie wyraźnie mówi inaczej. Jeśli w tabeli jest kilka parametrów, każdy z nich jest warunkiem koniecznym do uznania próbki za zgodną.
Zawsze, gdy w tabeli występują różne jednostki (np. mg/L i µg/L) albo parametry o podobnych wartościach liczbowych. Pomyłka w jednostkach prowadzi do błędnego wniosku o przekroczeniu lub braku przekroczenia. Przed porównaniem upewnij się, że wynik i limit są w tej samej jednostce.
Przy kryterium przedziałowym wynik musi być jednocześnie nie mniejszy od dolnej granicy i nie większy od górnej granicy. Warto zapisać to jako dwa krótkie sprawdzenia. Jeśli wynik wypada poniżej lub powyżej przedziału, próbka nie spełnia wymagania dla tego parametru.
Uporządkuj dane: najpierw zidentyfikuj, które kolumny to wyniki, a które to wartości dopuszczalne. Następnie analizuj próbkę po próbce, a nie parametr po parametrze (lub odwrotnie), ale konsekwentnie. Pomocna jest checklista, by nie pominąć żadnego parametru.
W laboratorium często trzeba szybko ocenić, czy wyniki mieszczą się w wymaganiach i które próbki kwalifikują się do dalszych działań (np. raportowania, powtórzeń, działań korygujących). To kompetencja łącząca analizę danych, kontrolę jakości i poprawne wnioskowanie.
Ćwicz analizę tabel: porównywanie z limitami, rozpoznawanie typów kryteriów (maksimum/minimum/przedział), kontrolę jednostek i szybkie zaznaczanie "OK/NOK". Dodatkowo powtórz znaczenie podstawowych parametrów jakości wody oraz typowe źródła błędów odczytu i wnioskowania.
info

Statystycznie 26% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Aby wskazać poprawny zestaw, dla każdej próbki porównuje się wszystkie wyniki z tabeli z wymaganiami jakościowymi (wartościami dopuszczalnymi)."

Materiały:

  • skrypty z chemii analitycznej dotyczące walidacji wyników i porównywania z wartościami granicznymi
  • materiały dydaktyczne o parametrach fizykochemicznych wody i interpretacji wyników
  • zadania treningowe z analizy tabel i selekcji próbek spełniających kryteria

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego