KWALIFIKACJA MED4 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 1.
Skurcz mięśnia prostego górnego powoduje
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mięsień prosty górny wykonuje głównie uniesienie gałki ocznej. Dodatkowo powoduje intorsję, czyli skręcenie górnego bieguna oka ku nosowi, oraz ma niewielką składową przywodzenia. Pozostałe odpowiedzi mylą kierunek skręcania lub wskazują depresję zamiast elewacji.

Pełne wyjaśnienie:

Mięśnie zewnątrzgałkowe wywołują ruchy gałki ocznej w więcej niż jednej płaszczyźnie, ponieważ ich linie pociągania nie pokrywają się idealnie z osiami anatomicznymi gałki. Dlatego w pytaniach egzaminacyjnych kluczowe jest zapamiętanie trzech składowych działania danego mięśnia: ruchu pionowego, poziomego oraz torsyjnego.

Mięsień prosty górny ma jako działanie podstawowe uniesienie gałki ocznej (elewację). Oprócz tego wywołuje ruch torsyjny polegający na skręceniu ku nosowi, czyli intorsji. Trzecią, słabszą składową jest nieznaczne przywodzenie, które wynika z przebiegu mięśnia względem osi gałki ocznej.

Dlatego odpowiedź "uniesienie gałki ocznej, skręcenie ku nosowi i nieznaczne przywodzenie" prawidłowo obejmuje cały typowy zestaw składowych ruchu prostego górnego.

Pozostałe propozycje są błędne z następujących powodów:

  • Odpowiedź z "skręceniem ku skroni" wskazuje na niewłaściwy kierunek torsji (ekstorsję), co jest częstą pomyłką wynikającą z mylenia pojęć intorsja/ekstorsja.
  • Odpowiedzi z "obniżeniem gałki ocznej" są niezgodne z podstawowym działaniem mięśnia prostego górnego, bo depresję wywołują inne mięśnie.
  • Dodatkowo część wariantów łączy jednocześnie zły ruch pionowy i zły kierunek skręcania, co sugeruje losowe dopasowanie składowych bez zrozumienia mechaniki.

W nauce do egzaminu pomaga strategia: najpierw ustal ruch dominujący (pionowy), potem dopiero torsję, a na końcu składową poziomą. To ogranicza błędy wynikające z "wyłapywania" tylko jednego słowa, np. "uniesienie".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Intorsja to ruch torsyjny gałki ocznej, w którym górny biegun oka obraca się ku nosowi. Jest istotna w analizie działania mięśni gałkoruchowych i w diagnostyce zaburzeń widzenia obuocznego, bo składowa torsyjna może wpływać na subiektywne odczucie przekrzywienia obrazu.
Mięsień prosty górny typowo ma trzy składowe działania: unosi gałkę oczną, wykonuje skręcenie ku nosowi (intorsję) oraz daje nieznaczną składową przywodzenia. W pytaniach testowych trzeba sprawdzać komplet składowych, a nie tylko ruch pionowy.
Mięśnie gałkoruchowe rzadko działają "czysto" w jednej osi. Linia pociągania mięśnia prostego górnego nie jest idealnie zgodna z osią pionową, więc oprócz elewacji pojawia się też składowa pozioma. Na egzaminie to klasyczny punkt do weryfikacji, czy rozumiesz ruch złożony.
Nie, dla tego mięśnia typowa jest intorsja, czyli skręcenie ku nosowi. Skręcanie ku skroni to przeciwny kierunek torsji i często wynika z pomylenia definicji intorsji z ekstorsją. Warto uczyć się na schemacie: "in" = do środka (ku nosowi).
W praktyce pomaga kojarzenie położenia górnego bieguna oka: przy intorsji idzie ku nosowi, przy ekstorsji ku skroni. W badaniu ortoptycznym na torsję zwraca się uwagę m.in. przy zgłaszanym "przechylaniu" obrazu oraz w ocenie ustawienia w polach spojrzenia.
Najczęściej myli się: (1) kierunek torsji (intorsja vs ekstorsja), (2) mięśnie o podobnym "pionowym" działaniu, (3) składową poziomą w pozycji pierwotnej. Dobrym nawykiem jest sprawdzanie trzech składowych ruchu w każdej odpowiedzi, zamiast wybierania po jednym słowie-kluczu.
W praktyce klinicznej udział poszczególnych składowych zależy od położenia oka (np. w odwiedzeniu lub przywiedzeniu). Dlatego w ortoptyce ważne jest rozumienie, że testy w polach spojrzenia mogą "uwydatniać" lub "maskować" daną składową działania mięśnia.
Najskuteczniej: ucz się parami mięśni o działaniu przeciwnym (górny–dolny, przywodzenie–odwiedzenie), a osobno utrwal torsję. Stosuj fiszki: nazwa mięśnia → 3 składowe ruchu. Potem trenuj na zadaniach: wybór poprawnej kombinacji ruchów z czterech podobnych opisów.
Mięsień prosty górny ma działanie podstawowe pionowe skierowane do góry, więc obniżenie (depresja) jest sprzeczne z jego funkcją. W testach takie odpowiedzi są dystraktorami, które sprawdzają, czy rozpoznajesz ruch dominujący i nie sugerujesz się tylko kierunkiem torsji lub przywodzeniem.
Znajomość składowych działania mięśni pozwala łączyć objawy (np. ograniczenie elewacji, komponenta torsyjna, zmiana odchylenia w polach spojrzenia) z możliwym niedowładem lub nadczynnością konkretnego mięśnia. To wspiera interpretację badania ortoptycznego i dobór dalszych testów.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Mięsień prosty górny wykonuje głównie uniesienie gałki ocznej."

Źródła:

  • American Academy of Ophthalmology (AAO), Basic and Clinical Science Course (BCSC) – dział dotyczący ocular motility and strabismus (tytuł serii; dokładna edycja do sprawdzenia w materiałach kursowych)

Materiały:

  • Podręcznik anatomii człowieka (dział: narząd wzroku, mięśnie zewnątrzgałkowe)
  • Materiał dydaktyczny z ortoptyki: ruchy oczu i działanie mięśni gałkoruchowych
  • Atlas anatomiczny z rycinami mięśni gałkoruchowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego