KWALIFIKACJA ROL4 + ROL10 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 28.
Skutecznym sposobem w zapobieganiu chorobom grzybowym zbóż jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zaprawianie ziarna ogranicza przenoszenie patogenów z materiałem siewnym i chroni kiełkujące ziarniaki oraz siewki przed chorobami grzybowymi.
Gęstszy siew zwykle zwiększa ryzyko infekcji, pH gleby wpływa pośrednio na kondycję roślin, a niska temperatura zimą nie jest uniwersalną metodą profilaktyki.

Pełne wyjaśnienie:

W profilaktyce chorób grzybowych zbóż kluczowe jest przerwanie źródeł infekcji już na starcie uprawy. Dlatego zaprawianie ziarna uznaje się za skuteczne działanie zapobiegawcze: ogranicza patogeny obecne na powierzchni i/lub wewnątrz ziarniaków oraz może chronić kiełkujące ziarno i młode siewki w pierwszej, najbardziej wrażliwej fazie rozwoju. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko słabych wschodów, przerzedzeń łanu i wczesnych infekcji, które później trudno ograniczyć wyłącznie zabiegami nalistnymi.

Pozostałe propozycje nie są właściwą odpowiedzią, bo nie stanowią typowego, bezpośredniego sposobu zapobiegania chorobom grzybowym zbóż:

  • "gęściejszy siew" zazwyczaj działa odwrotnie niż profilaktyka: większe zagęszczenie roślin pogarsza przewietrzanie łanu, sprzyja dłuższemu utrzymywaniu się wilgoci i ułatwia rozprzestrzenianie się zarodników. W praktyce, jeśli już, to zbyt gęsty siew bywa czynnikiem nasilającym presję chorób.
  • "właściwy odczyn gleby" jest ważny dla pobierania składników i ogólnej kondycji roślin, co może pośrednio poprawiać ich tolerancję na stres. Nie jest jednak zabiegiem celowanym w źródło infekcji grzybowej przenoszonej np. z ziarnem, więc nie stanowi podstawowej odpowiedzi na pytanie o skuteczny sposób zapobiegania chorobom grzybowym zbóż.
  • "niska temperatura zimą" może ograniczać niektóre organizmy, ale nie jest działaniem, które rolnik/ogrodnik stosuje jako zabieg profilaktyczny. Ponadto wiele patogenów potrafi przetrwać w resztkach pożniwnych, glebie lub na materiale siewnym, więc sama mroźna zima nie daje pewnej ochrony.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się zabieg wykonywany przed siewem, skierowany na materiał siewny (taki jak zaprawianie), często jest to odpowiedź dotycząca ograniczania chorób odnasiennych i problemów we wschodach. Zabiegi agrotechniczne (termin, gęstość) są ważne, ale zwykle pełnią rolę wspomagającą, a nie zastępują ochrony ziarna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zaprawianie ziarna to przygotowanie materiału siewnego przez naniesienie środka (najczęściej przeciwgrzybowego) na ziarniaki przed siewem. Celem jest ograniczenie patogenów przenoszonych z ziarnem i ochrona kiełkujących roślin w fazie wschodów, gdy są najbardziej podatne na infekcje.
Bo działa "u źródła" problemu: redukuje patogeny obecne na materiale siewnym i zmniejsza ryzyko porażenia siewek. W praktyce to często najprostszy sposób, by ograniczyć straty na starcie uprawy, zanim choroby zdążą się rozwinąć w łanie.
Zwykle nie. Zbyt gęsty siew zwiększa wilgotność i zacienienie w łanie oraz pogarsza przewietrzanie, co sprzyja rozwojowi grzybów. Jako element profilaktyki częściej rozważa się unikanie nadmiernego zagęszczenia, a nie jego zwiększanie.
Odczyn gleby wpływa na dostępność składników pokarmowych i kondycję roślin, więc może pośrednio wpływać na ich odporność na stres. Nie jest jednak typowym, bezpośrednim sposobem zapobiegania chorobom odnasiennym. Do tego celu skuteczniejsze są działania ukierunkowane na materiał siewny.
Nie zawsze. Część patogenów potrafi przetrwać w resztkach pożniwnych, glebie albo na nasionach. Niska temperatura może ograniczać niektóre organizmy, ale nie jest pewną i kontrolowaną metodą profilaktyki. Dlatego nie traktuje się jej jako "sposobu" zapobiegania.
Najczęściej chodzi o choroby przenoszone z materiałem siewnym oraz problemy w okresie kiełkowania i wschodów (porażenia siewek). Dokładny zakres zależy od użytej zaprawy i presji patogenów w danym gospodarstwie, dlatego dobór środka musi pasować do zagrożeń.
Zaprawianie wykonuje się przed siewem, zgodnie z zaleceniami dla danego materiału siewnego i środka. Najważniejsze jest równomierne pokrycie ziarna oraz zachowanie wymogów bezpieczeństwa i dawek. Zbyt wczesne lub nieprawidłowe wykonanie może obniżyć skuteczność.
Typowe błędy to: nierównomierne pokrycie ziarniaków, zła dawka, użycie środka niepasującego do zagrożeń, mieszanie niezgodnych preparatów oraz zaniedbanie higieny i BHP. W efekcie część ziarna pozostaje niechroniona, a ochrona wschodów bywa słaba lub nierówna.
Nie zawsze. Zaprawianie jest ważnym elementem profilaktyki, ale nie zastępuje innych działań: prawidłowego płodozmianu, doboru odmian, właściwej agrotechniki i monitoringu chorób w sezonie. Choroby mogą pojawić się także z innych źródeł niż materiał siewny.
Działanie profilaktyczne to takie, które ogranicza źródło infekcji lub chroni roślinę (np. zabezpiecza materiał siewny). Czynnik sprzyjający to warunek zwiększający ryzyko (np. nadmierne zagęszczenie łanu, długotrwała wilgoć). Na testach szukaj odpowiedzi "celowanej" w patogen.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Zaprawianie ziarna ogranicza przenoszenie patogenów z materiałem siewnym i chroni kiełkujące ziarniaki oraz siewki przed chorobami grzybowymi."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z fitopatologii roślin rolniczych
  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin (I0R/IPM) dla praktyki rolniczej i ogrodniczej
  • Instrukcje producentów zapraw nasiennych i etykiety środków (zasady stosowania i bezpieczeństwo)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego